Distribusiya (biznes)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Distribusiya (lat. distributio «bölgü, paylanma») — mal satışının təşkili, malların paylama şəbəkəsi boyunca paylanması.

Distribusiya material axınının müxtəlif alıcılar arasında bölüşdürülməsi prosesində həyata keçirilən bir -biri ilə əlaqəli funksiyalar kompleksidir. Beləliklə, paylama logistikası və ya fiziki paylama, məhsulların alınması, sifarişin alındığı vaxta qədər saxlanılması və müştəriyə növbəti çatdırılması ilə əlaqəli bir fəaliyyətdir.

Marketinq qarışığının digər üç elementi məhsul, qiymətləndirmə və irəliləyişdir (ing. promotion).

Distribusiya kanalı — istehsalçıdan istehlakçıya gedərkən müəyyən bir məhsulun və ya xidmətin mülkiyyətini başqasına təhvil verən və ya başqasına verməyə kömək edən firma və ya fərdlərin toplusu.

Distribusiya kanalının parametrləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

1. Paylama kanalının səviyyəsi, məhsulun istehsalçıdan son istehlakçıya köçürülməsi işini təmin edən bir vasitəçidir[1].

Sıfır səviyyəli paylama kanalı: istehsalçı → istehlakçı

Birinci dərəcəli paylama kanalı: istehsalçı → pərakəndə vasitəçi → istehlakçı

İkinci dərəcəli paylama kanalı: istehsalçı → topdan vasitəçi → pərakəndə vasitəçi → istehlakçı

Üçüncü dərəcəli paylama kanalı: istehsalçı → topdan vasitəçi → kiçik topdan vasitəçi → pərakəndə vasitəçi → istehlakçı

2. Paylama kanalının tutumu paylama kanalından keçən məhsulun miqdarı ilə müəyyən edilir.

3. Paylama kanalının uzunluğu və eni məhsul satışının istənilən mərhələsində vasitəçilərin sayı ilə xarakterizə olunur[2].

Kanallar və vasitəçilər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Məhsul paylanması, bir paylama kanalı olaraq da bilinən bir paylama kanalı vasitəsi ilə baş verir. Dağıtım kanalı, malların mülkiyyətini istehsal yerindən istehlak yerinə köçürmək üçün lazım olan insanlar, təşkilatlar və fəaliyyətlərdir. Məhsulların son istifadəçiyə, istehlakçıya çatma yolu budur. Bu, əsasən treyderlər və ya toptancılar vasitəsilə və ya beynəlxalq kontekstdə idxalçılar vasitəsi ilə həyata keçirilir. Bəzi ixtisaslaşdırılmış bazarlarda agentlər və ya brokerlər marketinq kanalına qatıla bilərlər[3]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Business Dictionary, http://www.businessdictionary.com/definition/exclusive-distribution.html Arxivləşdirilib 2020-09-27 at the Wayback Machine
  2. Armstrong,G., Adam, S., Denize, S. and Kotler, P., Principles of Marketing, Sydney, Australia, Pearson, 2014, pp 297-394
  3. Dent, J., Distribution Channels: Understanding and Managing Channels to Market, Kogan Page, 2011, Chapter 1