Satışlar

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Satışlar — demək olar ki, hər hansı bir kommersiya fəaliyyətini, ümumiyyətlə biznesi təsvir edən biznes konsepsiyası. Satış çox vaxt kommersiya müəssisəsinin iş dövrünün son mərhələsidir. Həmişə yalnız təkdə istifadə olunur. Satış - satış qəbzi, görülən iş aktı, malların təhvil verilməsi üçün hesab-faktura ilə təsdiq edilmiş mal və ya xidmətlərin pula dəyişdirilməsi (sonuncu iki halda pul vəsaitlərinin hərəkəti ayrıca sənəddə qeyd olunur).

"Ticarət" sözü satışa çox yaxındır, lakin fərqli məna daşıyır və bəzən ticarət biznes prosesinin ümumi təsviri və ya satışın müəyyən xüsusiyyəti (məsələn, uzaqdan ticarət, səyahət ticarəti, Sovet ticarəti) üçün daha uyğundur. Həmçinin, “ticarət” sözü bütövlükdə ticarət və satınalma fəaliyyətini (həm alqı-satqı, həm də satış) təsvir edə, fəaliyyət növünü və bütövlükdə sənayeni (ticarət işçiləri, ticarət nazirliyi, ticarət nümayəndəliyi və s.) ifadə edə bilər.

Satış, şirkətdə ticarətin təşkilinə müasir yanaşmanı, effektiv metodlardan istifadəni və konkret nəticəyə diqqəti vurğulayan Qərb terminidir. Sovet dövründə SSRİ-də “satış” ifadəsi əvəzinə “satıcı” ifadəsi işlədilirdi.

Satış və Marketinq[redaktə | mənbəni redaktə et]

Müasir mənada satış marketinqlə ayrılmaz şəkildə əlaqəli hesab olunur[1], şirkətin davam edən marketinq işinin məntiqi davamı, praktiki nəticəsi və düzgünlüyünün təsdiqi kimi xidmət edir. Ehtimal olunur ki, satışdan yaranan marketinq anlayışının özü onların nəzəri anlayışıdır[2].

Satış anlayışı çoxlu sayda digər müasir terminlər və biznes anlayışlarında əsas və fundamental anlayış kimi yer alır: satıcı termini var (satış meneceri; yəni aktiv satışa rəhbərlik edir), satıcıdan mənaca bir qədər fərqli, bu peşə əmək bazarında ən çox yayılmış peşələrdən biridir; satış planının tərtib edilməsi biznes planının tərtib edilməsi üçün əsasdır; demək olar ki, istənilən ticarət müəssisəsində satış şöbəsi (satış şöbəsi) var və s.

Satış indi nəzəri intizamdan daha çox praktikdir. Satışlar xüsusi satış bacarıqlarının inkişafı ilə bağlı çoxsaylı tədris praktiki təlimlərinə, müəyyən satış növünün xüsusiyyətlərinə dair məqalə və kitablara və s[3].

Satış təsnifatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Çoxsaylı satış təsnifatları hazırlanmışdır. Misal üçün:

  • topdan və pərakəndə satış
  • B2B və B2C seqmentində satış
  • aktiv və passiv satış
  • birbaşa satış
  • çoxsəviyyəli marketinq
  • satış "qısa" (sövdələşmə üzrə qərar birdəfəlik qarşılıqlı əlaqədə verilir) və "uzun" (müştərinin əqd üzrə qərar qəbul etməsi üçün uzun, maliyyə və vaxt aparan proses ilə)
  • mobil satış
  • mal və xidmətlərin satışı
  • sənaye satışı: qida, tikinti materialları və s.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. П. Чернозубенко Торговый маркетинг Энциклопедия торгового маркетинга.
  2. Филип Котлер. Основы маркетинга. — Изд. «Прогресс», 1991.
  3. М. Завадский Мастерство продажи. — Питер 2006

Ədəbiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Пол Черри. Продающие вопросы. Эффективный способ выяснить, чего действительно хотят ваши клиенты. М.: Интеллектуальная Литература. 2021 [Paul Cherry. Questions That Sell: The Powerful Process for Discovering What Your Customer Really Wants]. ISBN 978-5-9614-6094-0.