Fikrət Qoca

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Fikrət Qoca
Fikrət Göyüş oğlu Qocayev
Fikrət Qoca.jpg
Doğum tarixi 25 avqust 1935 (1935-08-25) (80 yaş)
Doğum yeri Kotanarx, Ağdaş, Azərbaycan SSR
Atası Göyüş Qocayev[1]
Anası Xara xanım[1]
Həyat yoldaşı Raya xanım[1]
Uşaqları Yalçın Qoca[2]
Gülay[1]
Günay[1]
Vətəndaşlıq Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Fəaliyyəti Şair
Əsərlərinin dili azərbaycanca
Mükafatları
"Şöhrət" ordeni (Azərbaycan)
"Şərəf" ordeni
http://www.fikretqoca.com/

Qocayev Fikrət Göyüş oğlu (Fikrət Qoca) — şair, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin birinci katibi, Azərbaycanın xalq şairi (1998)[3], Azərbaycan SSR Əməkdar İncəsənət Xadimi (1979).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Fikrət Qoca 1935-ci il avqustun 25-də Ağdaş rayonunun Kotanarx kəndində anadan olmuşdur. 1964-cü ildə Moskvada Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunu bitirmişdir.

Əsərləri 1956-cı ildən mətbuatda çap edilir. Azərbaycan Radio və Televiziya Verilişləri Komitəsində, "Azərbaycan gəncləri" qəzetində, "Azərbaycan" jurnalında fəaliyyət göstərmiş, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin beynəlxalq əlaqələr üzrə məsul katibi olmuşdur. 1987-ci ildən "Qobustan" incəsənət toplusunun baş redaktorudur. 1998-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin birinci katibidir.

Çap etdirdiyi şeir kitablarında vətən məhəbbəti, vətənpərvərlik duyğuları, insan və zaman haqqında düşüncələri öz əksini tapmışdır. Dünyanın bir çox ölkəsində yaradıcılıq səfərlərində olmuş, həmin ölkələrə gedən milli azadlıq hərəkatlarına şerlər həsr etmiş, o cümlədən Kubanın azadlıq mübarizi Ernesto Çe Gevara ("Ünvansız məktublar"), Qvineya-Bisaunun azadlıq hərəkatı xadimi Amilkar Kabral ("Amilkar Kabral"), Filippinin milli qəhrəmanı Xose Risal ("Xose Risal"), vyetnamlı gənc Li Vi Tom ("Li Vi Tom") və b. haqqında poemalar yazmışdır. 1990-cı illərdə yazdığı "Oddan keçənlər", "İnsan səviyyəsi", "Adi həqiqətlər" və s. poemalarında Azərbaycanda gedən azadlıq mübarizəsindən bəhs olunur. Onun bir sıra nəsr əsərləri də var. "Ölüm ayrılıq deyil" (1990), "Hələlik, – qiyamətədək" (2000) povestlərində 1990-cı ilin 20 Yanvar hadisələri əksini tapmışdır.

Mixail Lermontov, Taras Şevçenko, Eduard Mejelaytis, İ.Volker, X.Risal, İ.Taufer və b.-ndan tərcümələri var. Əsərləri bir sıra xarici dillərə tərcümə olunmuşdur.

Şerlərinə musiqi bəstələnmişdir ("Anacan dostum evlənir", "Könlüm", "Günay", "Gəl ey səhər", "Çiçək tapa bilmədim", "Gecə yaman uzundur", "Payız gəldi" və s.).

Gənclərin qəhrəmanlıq və fədakarlığından bəhs edən "Təkərlər geri fırlanır", "Yaralı çiçəklər" və "Rəssam düşünür" poemalarına görə 1968-cı ildə Azərbaycan komsomolu mükafatına, 1990-cı illər yaradıcılığına görə "Humay" mükafatına (1998) layiq görülmüşdür. Azərbaycan Respublikasının "Şöhrət" ordeni ilə təltif olunmuşdur (1995).

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

Kitabları[redaktə | əsas redaktə]

  • Qağayı (1963)
  • Hamıya borcluyam (1965)
  • Стихи (1966) (Moskva)
  • Dənizdə ay çiməndə (1967)
  • Od gəlini (1969) (latış dilində; Riqa)
  • Цветы зимой (1969) (Moskva)
  • Yatmadiğım gecələrdə (1970)
  • Günlərin bir günü (1972)
  • Gül ömrü (1975)
  • İnsan xasiyyəti (1980)
  • Ночная вахта (1982) (Moskva)
  • Небо смотрит в море (1982) (Moskva)
  • Ömürdən səhifələr (1984)
  • Mavi dünyanın adamları (1988)
  • Taleyin ağır taleyi (1990)
  • Seçilmiş əsərləri (1988)
  • Eldən elə – dildən dilə (1988) (mahnı bəstələnən şeirləri)
  • Sükutun səsi (1991) (Tehran)

Şeirlərinə yazılmış mahnılar[redaktə | əsas redaktə]

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

  1. Uşaqlığın son gecəsi (film, 1968)
  2. Mürafiə vəkillərinin hekayəti (film, 2011)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 "Şair Fikrət Qoca ilə fotosöhbət" (az). modern.az. 11.04.2011, 10:00. http://modern.az/articles/12804/1/. İstifadə tarixi: 2014-09-18.
  2. FİKRƏT QOCANIN OĞLU “VARIS”də
  3. ""Xalq şairi" fəxri adının verilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 23 may 1998-ci il tarixli, 709 nömrəli Fərmanı (azərb.)
  4. Respublikanın ədəbiyyat xadimlərinə Azərbaycan SSR fəxri adlarının verilməsi haqqında Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 30 iyul 1979-cu il tarixli Fərmanıanl.az saytı
  5. http://az.trend.az/azerbaijan/politics/2428979.html