Gəyəçöl

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Gəyəçöl
38°59′35″ şm. e. 48°42′37″ ş. u.
Ölkə  Azərbaycan
Rayon Masallı rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi 3.500 nəfər
Rəqəmsal identifikatorlar
Poçt indeksi AZ4416[1]
masalli-ih.gov.az
Xəritəni göstər/gizlə
Gəyəçöl xəritədə
Gəyəçöl
Gəyəçöl

GəyəçölAzərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Masallı rayonunun Gəyəçöl kəndinin tarixi qədim olsa da, əhalisinin indiki əraziyə köçməsi 300 ildən bir az artıq vaxta təsadüf edir. Bu kəndin sakinləri köçdən əvvəl "Arxarası" deyilən yerdə (Masallı rayonunun Viləş çayının üstündə - Alma bağları kimi tanınan ərazidə) yaşayıblar. Kəndin əvvəlki adı "100 ev" olub. (Kəndin bu cür adlandırılmasının səbəbi isə kəndin 100 evdən ibarət olması olub.) Sonradan köç nəticəsində (Viləş çayına tez-tez gələn sel təhlükəsindən qorunmaq üçün) kəndin sakinləri indiki ərazidə məskunlaşmışlar.

Əsasən çəmənlik ərazidən ibarət olan bu böyük əraziyə Göy çöl deyirlərmiş. Bu kəndin adı da əvvəllər Göy çöl, sonralar Gen çöl, hazırda isə Gəyəçöl kimi formalaşmışdır. Qonşu kəndlərin sakinləri hələ də kəndin adını Gençöl kimi işlədirlər.

Amma Azərbaycan respublikasının enisklopediyasında və akademik Budaq Budaqovun "Azərbaycanın Lənkəran regionunun toponimlərinin izahlı lüğəti" kitabında Gəyəçöl kəndinin adı haqqında qeyd olunanlara əsaslanıb demək olar ki, Gəyəçöl sözü - «Gəy» (Bu sözün kökü Türk dillərindəki «köy» sözündən olub, Azərbaycan dilində «kənd» mənasını daşıyır.) «kənd» mənasını verən söz, «ə» birləşdirici saiti və çöl sözündən ibarətdir.[mənbə göstərin]

Mədəniyyəti[redaktə | mənbəni redaktə et]

Masallı rayonunun Gəyəçöl kəndində 11 illik tam orta məktəb, uşaq baxçası, tibb məntəqəsi, poçt, bələdiyyə və icra nümayəndəliyi binası fəaliyyət göstərir.

Nicat Həsənov adına Gəyəçöl kənd tam orta məktəbinin əsası isə 1932-ci ildə qoyulmuşdur.

Gəyəçöl kəndinin əhalisi müsəlmanlardan ibarətdir. Bu kəndin iki məscidi var. Məscidlər XVII əsrin sonlarında inşa edilmişdir.[mənbə göstərin]

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kəndin indiki ərazisi şimal - qərbdən Musaküçə kəndi, qərbdən Lürən kəndi, şərqdən Ələt - Astara yolu, cənubdan Xıl kəndi ilə həmsərhəddir. Gəyəçöl kəndi Ələt - Astara magistiral yolunun 169 km-də yerləşir. Masallı rayonuna daxil olan bu kənd rayon mərkəzindən 4,7 km uzaqlıqda yerləşir.

Gəyəçöl kəndinin üç əsas yolu var: Birinci yol Şimaldan Musaküçə kəndi ilə, ikinci yol Cənubdan Xıl kəndi ilə Gəyəçöl kəndini birləşdirir, üçüncü yol isə Ələt - Astara yoluna çıxış (Bu yol əsas yoldur. - Çünki kəndin magistiral yola çıxışıdır.) yoludur.

Gəyəçöl kəndi qaz, içməli su və işıqla təmin olunubdur.

Kəndin ərazisi bərəkətli torpaqlardan ibarətdir və düzənlikdir. Hər tərəf yaşıllıqlarla örtülüdür.[mənbə göstərin]

Əhali[redaktə | mənbəni redaktə et]

1859-1864-cü ilə olan məlumata əsasən Bakı quberniyasının Lənkəran qəzasının Gəyəçöl kəndində 65 evdə 262 nəfəri kişilər, 182 nəfəri isə qadınlar olmaqla 444 nəfər şiə təriqətli müsəlman azərbaycanlılar[2] yaşayırdı.[3] Kənd həmin tarixdə dövlət xəzinəsinə məxsus idi.[3]

Gəyəçöl kəndi 788 yaşayış evindən ibarətdir və əhalisinin sayı 3500 nəfərdir. Kənd əhalisi Azərbaycanlılardan (Azərbaycan türklərindən) ibarətdir. Gəyəçöl kəndinin əhalisi Böyük Vətən müharibəsində və Azərbaycanın bütövlüyü uğrunda gedən Qarabağ müharibəsində qəhrəmanlıqla vuruşmuş, itkin və şəhidlər vermişdir.

İqtisadiyyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Gəyəçöl kəndinin əhalisi ilkin dövrlərdən əkinçililik, çəltikçilik və heyvandarlıqla məşğuldur.

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Azərbaycan Respublikasının Ensklopediyası.
  • Akademik Budaq Budaqovun "Azərbaycanın Lənkəran Regionunun Toponimlərinin İzahlı Lüğəti" Kitabı.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Azərpoçt. "İndekslər" (az.). www.azerpost.az. 2016-04-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-19.
  2. Qeyd: mənbədə tatarlar
  3. 1 2 Списки населенных мест Российской Империи. По Кавказскому краю составленные и издаваемые Кавказским статистическим комитетом при Главном управлении Наместника Кавказского. LXV. Бакинская губерния. Списокь населенных мест по сведениямь 1859 по 1864 годь. Кавказскимь стататистическимь комитетомь при Главном управлении наместника кавказского. Составлен главным редактором Комитета Н. Зейдлицем. Тифлись. В Типографии главного управления наместника кавказского. 26 ноября 1870 г./Содержание: Спискок населённых мест Бакинской губернии. стр. 37[ölü keçid]

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]