Böyük Kolatan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Böyük Kolatan

38°57′58″ şm. e. 48°39′09″ ş. u.


Ölkə Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Rayon Masallı rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Saat qurşağı UTC+04:00
Rəqəmsal identifikatorlar
Poçt indeksi AZ4423[1]
Xəritəni göstər/gizlə
Böyük Kolatan xəritədə
Böyük Kolatan
Böyük Kolatan

Böyük KolatanAzərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Böyük Kolatan kəndi Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun cənub qərbində, Talış dağlarının şərq ətəyində, rayon mərkəzindən 13 km. məsafədə yerləşir. Kəndin relyefi dərə və hamardır. Ərazinin suları şirin və içməlidir. Kəndin ərazisindən üç dağ çayı keçir. Bu çaylardan ən böyüyü Kolatançaydır.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Kəndin yaranma tarixi XVII əsrin ortalarına təsadüf edir. İlk sakinləri Qarabağdan və Lerik rayonundan gələn insanlar olmuşlar. Bu ərazidə küp qəbirlərin, hündür kurqan təpələrinin mövcudluğu, Qanqal qalası, Çolabil qala şəhəri, Peşkə dəlion kulət, Dəli ru, Osyo kut kimi tarixi yerlərin olması Böyük Kolatan ərazisinin qədim insan məskəni olmasına əyani sübutdur. Deyilənlərə görə Kolatan ərazisi qədimdə kol-kos və sıx meşəlik olmuşdur. Ora köçən əhali abadlıq məqsədi ilə ərazini təmizləmişlər. Böyük Kolatana gələn digər insanlar yerli əhalini "Kolatanlar" ərazini isə "Kolatan" adlandırmışlar. Kəndin adı da o zamanlardan Kolatan adlanır.

Mədəniyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Kənd əhalisi talış dilində danışır. Əhali dədə-baba adət ənənələrinə riayət edir. Bayramlarda İslam qaydaları unudulmur.

Böyük Kolatanda elmə maraq qədim zamanlardan olmuşdur. XIX-XX əsrlərdə Kolatan kəndində Tehran dini universitetini bitirmiş 3 axund yaşamışdır. Hazırda Böyük Kolatanda 5 elmi işçi, 100-dən çox ali təhsilli mütəxəssis vardır. Böyük Kolatan gəncləri dünyanın müxtəlif ölkələrində, əksəriyyəti isə Azərbaycanda təhsil alırlar.

Böyük Kolatanda idmana da böyük maraq göstərilir. Təxminən 15 il ərzində "Böyük Kolatan futbol komandası" müxtəlif yarışlarda iştirak etmişdir. Kənd stadionu kolatanlı xeyriyyəçilərin yardımı ilə daha da yaxşı vəziyyətə gətirilmişdir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

14 may - 17 dekabr 1886-cı ildə ailələr üzrə aparılmış kameral siyahıyaalmaya əsasən Bakı quberniyası, Lənkəran qəzası, Ərkivan şöbəsi, Bədəlan kənd cəmiyyətinə daxil olan Bədəlan kəndində, həmçinin bu kənd sakinlərinin yeni saldıqları Kolatan[2]Xanalıyan kəndlərində toplam 201 evdə şiə təriqətli müsəlman talışlardan ibarət 1.358 nəfər (966 nəfəri kişilər, 392 nəfəri isə qadınlar) əhali yaşayırdı.[3] Kəndin ərazisi 1239 hektar, əhalisi 2012-ci ildə 5200 nəfər olmuşdur. Kənd 5 böyük mahaldan (məhəllədən) ibarətdir: Bala Kolatan, Bağıroba, Küjə, Jioba, Mionə. Həmçinin ərazidə 3 məscid, 2 orta məktəb binası, 1 həkim-ambulator, 1 poçt, 1 ATS məntəqəsi yerləşir.

Kənd şəhidləri[redaktə | əsas redaktə]

Böyük Kolatan kəndindən 1941-1945-ci illərdə, Böyük Vətən Müharibəsi zamanı 150 nəfər gənc ordu sıralarına, müharibəyə getmişlər. Onlardan 115 nəfər itkin düşmüş ve şəhid olmuşlar. Kəndin mərkəzində müharibə qəhrəmanlarının şərəfinə "Böyük abidə" ucaldılmışdır. Qarabağ döyüşlərində də Böyük Kolatan şəhidlər vermişdir. Böyük Kolatan kənd orta məktəbi, şəhid Simran Rzayevin adının daşıyır. Məktəbin önündə şəhidlərin xatirəsinə həsr olunmuş abidə ucaldılmışdır (Kolatan xeyriyyəçisi tərəfindən). Kəndin Jioba məhəlləsindəki bulaq da şəhidlərin xatirəsinə həsr olunmuşdur (Şəhidlər bulağı).

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərpoçt. "İndekslər" (azərb.). www.azerpost.az. 19 aprel 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 aprel 2016.
  2. Hazırda iki kənddir: Bala Kolatan və Böyük Kolatan
  3. Свод статистических данных о населении Закавказского края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Без пагинации). Изд. по распоряжению главноначальствующего гражд. частью на Кавказе Завкавк. стат. ком. - 1893

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]