Hüseyn Həşimli

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
HÜSEYN HƏŞİMLİ
Hüseyn Həşimli
Doğum tarixi 25 avqust 1965 (1965-08-25) (54 yaş)
Doğum yeri Teyvaz, Culfa rayonu, Azərbaycan SSR, SSRİ
Vəfat tarixi 20 iyun 2020 (54 yaş)
Vəfat yeri Naxçıvan, Naxçıvan MR, Azərbaycan Respublikası
Vətəndaşlığı Azərbaycan Azərbaycan
Fəaliyyəti alim

Hüseyn Həşimli — filologiya üzrə elmlər doktoru, professor, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar elm xadimi.[1]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Həşimli Hüseyn Məmməd oğlu 1965-ci il avqustun 25-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa rayonunun Teyvaz kəndində anadan olmuş, orta məktəbi həmin kənddə bitirmişdir. 1982-1986-cı illərdə Naxçıvan Dövlət Pedaqoji İnstitutunda Azərbaycan dili və ədəbiyyat ixtisası üzrə ali təhsil almış və oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. O, 1986-2019-cu illərdə Naxçıvan Dövlət Universitetində müəllim, baş müəllim, dekan müavini, tədris işləri üzrə prorektor vəzifələrində işləmiş, 2019-cu ildən ömrünün sonunadək Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Naxçıvan Bölməsinin İncəsənət, Dil və Ədəbiyyat İnstitutunun elmi işlər üzrə direktor müavini vəzifəsində çalışmışdır. Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər birliklərinin üzvü olan Hüseyn Həşimli geniş ədəbi və bədii yaradıcılıqla da məşğul olmuşdur. Hüseyn Həşimli 1998-ci ildə filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, 2011-ci ildə isə filologiya üzrə elmlər doktoru elmi dərəcəsi, 2017-ci ildə professor elmi adı almışdır. Görkəmli alim zəngin elmi yaradıcılıqla pedaqoji fəaliyyəti uğurla əlaqələndirmiş, uzun illər Naxçıvan Dövlət Universitetində gənc kadrların hazırlanması işində böyük əmək sərf etmişdir. 30 kitabın, o cümlədən 350 elmi məqalənin müəllifi olan Hüseyn Həşimlinin çoxsaylı elmi əsərləri həm də beynəlxalq jurnallarda nəşr olunmuşdur. Onun elmin inkişafı sahəsindəki xidmətləri yüksək qiymətləndirilmiş, 2007-ci ildə “Azərbaycan Respublikasının əməkdar elm xadimi” fəxri adına layiq görülmüşdür. Hüseyn Həşimli elmi-pedaqoji fəaliyyəti ilə yanaşı, həm də ictimai-siyasi xadim kimi də xidmətlər göstərmiş, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin III, IV, V, VI çağırış deputatı, Ali Məclisin Sosial siyasət, elm, təhsil, idman və mədəniyyət məsələləri komitəsinin sədri olmuşdur. Ömrünü elmin inkişafına həsr edən gözəl insan, fədakar alim Hüseyn Həşimli 2020-ci il iyunun 20-də ömrünün 55-ci ilində vəfat etmişdir.[2]

Elmi fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

İlk elmi məqalələri hələ tələbə ikən dərc olunub.1985-ci ildə o zamankı Ali və Orta İxtisas Təhsili Nazirliyinin "Ən yaxşı tələbə elmi işinə görə" medalı ilə təltif edilib.1998-ci ildə "Azərbaycan ədəbiyyatında sentimentalizm" mövzusunda namizədlik (fəlsəfə doktorluğu), 2011-ci ildə "Azərbaycan ədəbiyyatında Avropa mənşəli lirik janrlar" mövzusunda elmlər doktorluğu dissertasiyaları müdafiə edib.Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən ona 2003-cü ildə dosent, 2017-ci ildə professor elmi adları verilib. Otuza yaxın elmi kitabın, o cümlədən on iki monoqrafiyanın, üç yüz qırxdan çox elmi məqalənin, yüzlərlə qəzet məqaləsinin müəllifidir. Elmi əsərləri Azərbaycandan başqa, Bolqarıstan, Türkiyə, İran, Rusiya, Türkmənistan , Ukrayna, Gürcüstan, Qazaxıstan, Misir və s. ölkələrdə müxtəlif dillərdə nəşr olunub. "Ədəbiyyat nəzəriyyəsi kursunda sentimentalizm ədəbi cərəyanının öyrədilməsi"(1990),"XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatında yeni lirik janrlar" (2002), "Azərbaycan poeziyasında sonet və terset" (2003), "Azərbaycan mənsur şeirinin təşəkkülü" (2006), "Azerbaycan mensur şiirinin tarihi" (Ankara, [2007), "Əli Səbri" (2007), " Azərbaycan ədəbi mühiti və türk dünyası" (2009] "Əli Məhzun və "Ədəbiyyata dair" əsəri"(2009), "Avropa lirik janrları və Azərbaycan ədəbiyyatı"(2009), "Türk halklarının edebiyat ilişkilerine dair araştırmalar" (Ankara. 2009) , " Азербайджанское стихотворение в прозе" (Москва .2011)."Пути развития Азербайджанского стихотворения в прозе" (Севастополь. 2011) , "Hüseyn Cavidin lirikası və Avropa poetik ənənələri" (2012), "Fərhad Ağazadənin "Ədəbiyyat məcmuəsi"ndə ədəbi-elmi fikir" (2012), "Səid Səlmasi" (2013), "Məmmədəli Sidqi və "Şeypur" jurnalı" (2014), "İzzəddin Həsənoğlunun ədəbi irsi" (2016) və s. kitabların müəllifidir. Bakıda 1910-1911-ci illərdə çıxmış "Yeni füyuzat" jurnalının bütün saylarını toplayaraq 2010-cu ildə kitab halında müasir əlifba ilə çap etdirmişdir. 2014-cü ildə isə Bakıda 1918/19-cu illərdə çap olunmuş "Şeypur" jurnalının bütün saylarını çapa hazırlayaraq kitab halında nəşr etdirmişdir.İyirminci əsrin əvvəllərində yazıb-yaratmış ədiblərdən Məhəmməd Hadinin, Abdulla Surun və digərlərinin mənsur şeirləri, Abdulla Divanbəyoğlunun "Məcnunun Leyliyə məhəbbəti" əsəri, Əli Səbrinin "Şəbi-hicran" povesti, "Kəndli və Su Adamı" tərcüməsi,Bağır Cabbarzadənin "Bir yetimin naləsi" romanı, Əlipaşa Səbur Hüseynzadənin "Zümzümə" və "Düşüncə yarpağı" adlı şeir kitabları, Əli Məhzunun "Ədəbiyyata dair" adlı elmi əsəri, Əliabbas Müznibin "Ürək yanğısı" hekayəsi, Ələkbər Qərib Naxçıvanlının "Haqq divanı", "Bacı və qardaş" hekayələri, bəzi məqalələri, Eynəli bəy Sultanovun bəzi məqalələri,Nemət Bəsirin, Əli Nazimin bəzi şeirləri, Səid Səlmasinin bir sıra bədii, publisistik əsərləri, həmçinin müasirlərinin S. Səlmasiyə həsr etdikləri bir çox məqalə və şeirlər, Məmmədəli Sidqinin "Məktəb" jurnalında çıxmış hekayələri, Abbas Səhhətin M.Y.Lermontovdan "Mtsıri" tərcüməsinin 1912-ci ildə nəşr olunmuş orijinal mətni (həmin tərcümə sonralar əksər nəşrlərdə dəyişikliklərlə verilib) də ilk dəfə H.Həşimli tərəfindən çapa hazırlanaraq müasir oxuculara çatdırılmışdır. 2009-cu ildə Türkiyədə "Türkiyə-Azərbaycan kültür və ədəbiyyatına hizmət ödülü"nə layiq görülmüşdür.Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür. Azərbaycan Respublikasının Əməkdar elm xadimidir.

Əsas kitabları[redaktə | əsas redaktə]

"Məmmədəli Sidqi və "Şeypur" jurnalı" kitabı
  • XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatında yeni lirik janrlar. Bakı: Elm,2002,80 səh.
  • Azərbaycan poeziyasında sonet və terset. Bakı: Elm,2003,312 səh.
  • Azərbaycan mənsur şeirinin təşəkkülü. Bakı: Nurlan, 2006,144 səh.
  • Əli Səbri. Bakı: Nurlan, 2007, 142 səh.
  • Azerbaycan mensur şeirinin tarihi.Ankara: Gündüz kitabevi, 2007, 112 s.
  • Azərbaycan ədəbi mühiti və türk dünyası. Bakı: Mütərcim,2009, 200 səh.
  • Əli Məhzun və "Ədəbiyyata dair" əsəri. Bakı: Nurlan,2009,80 səh.
  • Avropa lirik janrları və Azərbaycan ədəbiyyatı. Bakı: Elm və təhsil, 2009, 444 səh.
  • Türk halklarının edebiyat ilişgilerine dair araştırmalar. Ankara: Kültür ajans, 2009, 160 s.
  • Азербайджанское стихотворение в прозе.Москва: Спутник+, 2011, 70 стр.
  • Пути развития Азербайджанского стихотворения в прозе. Севастополь: Дельта, 2011, 92 с.
  • Hüseyn Cavidin lirikası və Avropa poetik ənənələri. Bakı: Elm və təhsil, 2012, 92 səh.
  • Fərhad Ağazadənin "Ədəbiyyat məcmuəsi"ndə ədəbi-elmi fikir. Bakı: Elm və təhsil, 2012, 220 səh.
  • Səid Səlmasi. Bakı: Elm və təhsil, 2013, 228 səh.
  • Məmmədəli Sidqi və "Şeypur" jurnalı. Bakı: Elm və təhsil, 2014, 96 səh.
  • İzzəddin Həsənoğlunun ədəbi irsi. Bakı: Elm və təhsil, 2016, 136 səh.
  • "Şeypur" jurnalı və ədəbi-tarixi həqiqətlər. Bakı: Elm və təhsil, 2017, 168 səh.
  • Azərbaycan dilində lirik poeziyanın inkişaf yolu (XIII əsr-XIV əsrin əvvəlləri). Bakı: Elm və təhsil, 2017, 128 səh.
  • Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə satirik poeziya. Bakı: Elm və təhsil, 2017, 104 səh.
  • Bir tərcümənin taleyi. Bakı: Elm və təhsil, 2018, 80 səh.
  • Naxçıvanlı yazıçılar və "Məktəb" jurnalı. Bakı: Elm və təhsil, 2019, 144 səh.
  • Əli Səbri Qasımov: ömür yolu və yaradıcılığı. Naxçıvan: Əcəmi NPB, 2020, 232 səh.
 ***Mətnşünaslıq fəaliyyəti:çapa hazırladığı kitablar 
  • Bağır Cabbarzadə. Bir yetimin naləsi (roman), çapa hazırlama və ön söz, M.Cəfərli ilə birgə. Bakı: ADPU nəşri, 1997,28 səh.
  • Əliabbas Müznib. Ürək yanğısı (hekayə), çapa hazırlama və ön söz. Bakı: Nurlan, 2004, 12 səh.
  • Əlipaşa Səbur Hüseynzadə. Zümzümə.Düşüncə yarpağı (şeirlər), (çapa hazırlama. ön söz).Bakı:Nurlan, 2004, 72 səh.
  • "Yeni füyuzat" jurnalı(1910-1911-ci illər), (çapa hazırlama, ön söz). Bakı: Elm və təhsil, 2010, 448 səh.
  • "Şeypur" jurnalı (1918/1919-cu illər), (çapa hazırlama və ön söz). Bakı: Elm və təhsil, 2014, 280 səh.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Hüseyn Həşimli (1965) - ədəbiyyatşünas
  2. Görkəmli alimin ölümü ilə bağlı nekroloq verilib

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]