I Pyotr adası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

I Pyotr adası
Küste der Peter-I.-Insel in der Amundsen-See 1994.jpg
68°51′0″S 90°35′0″W / 68.85000°S 90.58333°W / -68.85000; -90.58333Koordinatlar: 68°51′0″S 90°35′0″W / 68.85000°S 90.58333°W / -68.85000; -90.58333 (T)
Akvatoriya Cənub okeanı
Ölkə Flag of Antarctica.svg Antarktida
Sahəsi 156[1] km²
Hündür nöqtəsi 1.640 m
Əhali (2015 ) 0 nəf.
I Pyotr adası (Antarktida)
I Pyotr adası
Commons-logo.svg I Pyotr adası Commonsda

I Pyotr adası — yaşayışı olmayan, Antarktikaya aid olan ada. Sakit okean sularına daxil olan Bellinshauzen dənizi daxilində yerləşir. I Aleksandr Torpağından 400 km aralıda yerləşir. Ərazisində eyni adlı vulkan yerləşir.

Adaya Norveç iddia edir. Adanı özünün asılı ərazisinin tərkib hissəsi elan etmişdir[2]. Bununla belə ərazi 60° c. e daxilində yerləşdiyindən dünya dövlətləri bu iddianı qəbul etmir.

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Peter I Øy kart.png

Adanın uzunluğu 19 km, eni isə 11 km, ümumi sahəsi 156 km² təşkil edir. Ən hündür zirvəsi Lars Kristensen 1640 m təşkil edir[3]. Adanın 95 % buzla örtülü olur. Adaya yalnız üç yerdən enmək olar.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Ada ilk dəfə 11 yanvar 1821 ildə Birinci rus antarktika ekspedusiyası zamanı Faddey Bellinshauzen tərəfindən aşkarlanmışdır. Ada Rusiya imperiyasının qurucusu I Pyotrın şərəfinə adlandırılmışdır. Adanın sahilindən 14 dəniz mili (26 km) məsafədə şelf buzlağına sahibliyi səbəbindən ona eniş baş verməmişdir[4].

Adaya ilk insan ayağı yalnız 108 il sonra dəymişdir. 2 fevral 1929 ildə adaya ilk dəfə «Norveç» gəmisinin ekipajı enmişdir. Onlar adaya norveç bayrağını sançaraq öz əraziləri elan etmişlər. 1931 ildə bu iddianı Norveç parlsmenti təstiqləmişdir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Peter I Øy // Norsk Polarinstitutt. (Yoxlanılıb 4 mart 2014)
  2. Buve adası, I Pyotr adası və Kraliça Mod Torpağı  (Yoxlanılıb 16 mart 2013)
  3. I Pyotr adasının topoqrafik xəritəsi
  4. Ф. Ф. Беллинсгаузен. Двукратные изыскания в Южном Ледовитом океане и плавание вокруг света в продолжение 1819, 1820 и 1821 годов, гл. 6  (rus.)