Antarktika haqqında konvensiya

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Antarktika haqqında konvensiyanın emblemi
Antarktika haqqında konvensiyanın 10 illiyinə həsr olunmuş SSRİ-nin poçt markası, 1971-ci il

Antarktika haqqında konvensiya və ya Antarktika haqqında beynəlxalq müqavilə[1]Antarktida ərazisinin demilitarizasiyasını, onun dinc məqsədlər üçün və nüvə silahından azad zona olmasını nəzərdə tutan müqavilə. 1 dekabr 1959-cu ildə Vaşinqtonda imzalanmış və 23 iyun 1961-ci ildə ilk 12 dövlətin ratifikasiyasından sonra qüvvəyə minmişdir. Müqavilənən əsas məqsədi - Antarktidanın bütün bəşəriyyətin istifadəsi üçün imkan yaratmaqdır. Həmçinin elmi tədqiqatlar və beynəlxalq əməkdaşlıq üçün azad mühit yaratmaqdır. İstənilən nüvə sınaqlarının keçirilməsi və radioaktiv materialların basdırılması qadağandır. Hazırda müqaviləni imzalayan dövlətlərin sayı 50-dir.

Məqsədlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Konvensiyanın əsas məqsədi Antarktidadan bütün bəşəriyyətin maraqlarına uyğun istifadəsini təmin etməkdir. Həmçinin elmi tədqiqat azadlığını təmin edir və beynəlxalq əməkdaşlığı inkişaf etdirir. Antarktidada hər hansı bir nüvə partlaması və ora radioaktiv materialların atılması qadağandır. 1982-ci ildə, Antarktika konvebsiyası sisteminin bir hissəsi və IX maddəsinin icrası olaraq Antarktika dəniz canlı resurslarının qorunması konvensiyası (CCAMLR) qüvvəyə mindi.[2] Bu Konvensiyanın müddəalarının praktik olaraq tətbiqi Avstraliyanın Tasmaniya adasındakı Hobart şəhərində yerləşən CCAMLR Komissiyası tərəfindən tənzimlənir.

Razılaşmaya gələn tərəflərin klasifikasiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

2010-cu ilin yanvar ayından etibarən, 46 dövlət müqavilənin tərəfdarıdır, bunlardan 28-i məşvərətçi tərəflərdir. Müqavilə ilə əlaqəli, mütəxəssislər üç qrup ölkəni ayırd edirlər:

Konvensiyada iştirak edən ölkələr[redaktə | mənbəni redaktə et]

İlkin iştirakçılar qalın qrafiklə verilib.

Ölkə Məsləhətçilər Qüvvəyə minmə tarixi
 Avstraliya 23 iyun 1961
 Avstriya 25 avqust 1987
 Argentina 23 iyun 1961
 Belarus 19 iyul 2006
 Belçika 23 iyun 1961
 Bolqarıstan 11 sentyabr 1978
 Braziliya 16 may 1975
 Böyük Britaniya 23 iyun 1961
 Venesuela 24 mart 1999
 Macarıstan 27 yanvar 1984
 Qvatemala 31 iyul 1991
 Almaniya 5 fevral 1979
 Yunanıstan 8 yanvar 1987
 Danimarka 20 may 1965
 Hindistan 19 avqust 1983
 İslandiya 13 oktyabr 2015
 İspaniya 31 mart 1982
 İtaliya 18 mart 1981
 Qazaxıstan 27 yanvar 2015
 Kanada 4 may 1988
 ÇXR 8 июня 1983
 Kolumbiya 31 yanvar 1989
 Şimali Koreya 21 yanvar 1987
 Kuba 16 avqust 1984
 Malayziya 31 oktyabr 2011
 Monako 30 may 2008
 Monqolustan 23 марта 2015
 Niderland 30 mart 1967
 Yeni Zelandiya 23 июня 1961
 Norveç 23 июня 1961
 Pakistan 1 mart 2012
 Papua-Yeni Qvineya 16 sentyabr 1975
 Peru 10 aprel 1981
 Polşa 23 iyun 1961
 Portuqaliya 29 yanvar 2010
 Cənubi Koreya 28 yanvar 1986
 Rusiya 23 iyun 1961
 Rumıniya 15 sentyabr 1971
 Slovakiya 1 yanvar 1993
 ABŞ 23 iyun 1961
 Türkiyə 24 yanvar 2006
 Ukrayna 28 oktyabr 1992
 Uruqvay 11 yanvar 1980
 Finlandiya 15 мая 1984
 Fransa 23 iyun 1961
 Çexiya 14 iyun 1962
 Çili 23 iyun 1961
 İsveçrə| 24 aprel 1984
 İsveç 21 yanvar 1987
 Ekvador 15 sentyabr 1987
 Estoniya 17 may 2001
 Cənubi Afrika Respublikası 23 iyun 1961
 Yaponiya 23 iyun 1961

[3]

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

Antarktidaya Dair Konvensiya Katibliyi

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Нүвә силаһы сахланылмајан зона // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә]. VII ҹилд: МисирПрадо. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1983. С. 310. (#invisible_char); (#invisible_char); (#invisible_char); (#invisible_char); (#invisible_char); (#invisible_char); (#invisible_char)
  2. Конвенция АНТКОМ (полный текст)
  3. Parties

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]