Antarktika haqqında konvensiya

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Antarktika haqqında konvensiyanın emblemi
Antarktika haqqında konvensiyanın 10 illiyinə həsr olunmuş SSRİ-nin poçt markası, 1971-ci il

Antarktika haqqında konvensiyaAntarktida ərazisinin demilitarizasiyasını, onun dinc məqsədlər üçün və nüvə silahından azad zona olmasını nəzərdə tutan müqavilə. 1 dekabr 1959-cu ildə Vaşinqtonda imzalanmış və 23 iyun 1961-ci ildə ilk 12 dövlətin ratifikasiyasından sonra qüvvəyə minmişdir. Müqavilənən əsas məqsədi - Antarktidanın bütün bəşəriyyətin istifadəsi üçün imkan yaratmaqdır. Həmçinin elmi tədqiqatlar və beynəlxalq əməkdaşlıq üçün azad mühit yaratmaqdır. İstənilən nüvə sınaqlarının keçirilməsi və radioaktiv materialların basdırılması qadağandır. Hazırda müqaviləni imzalayan dövlətlərin sayı 50-dir.

Məqsədlər[redaktə | əsas redaktə]

Konvensiyanın əsas məqsədi Antarktidadan bütün bəşəriyyətin maraqlarına uyğun istifadəsini təmin etməkdir. Həmçinin elmi tədqiqat azadlığını təmin edir və beynəlxalq əməkdaşlığı inkişaf etdirir. Antarktidada hər hansı bir nüvə partlaması və ora radioaktiv materialların atılması qadağandır. 1982-ci ildə, Antarktika konvebsiyası sisteminin bir hissəsi və IX maddəsinin icrası olaraq Antarktika dəniz canlı resurslarının qorunması konvensiyası (CCAMLR) qüvvəyə mindi.[1] Bu Konvensiyanın müddəalarının praktik olaraq tətbiqi Avstraliyanın Tasmaniya adasındakı Hobart şəhərində yerləşən CCAMLR Komissiyası tərəfindən tənzimlənir.

Razılaşmaya gələn tərəflərin klasifikasiyası[redaktə | əsas redaktə]

2010-cu ilin yanvar ayından etibarən, 46 dövlət müqavilənin tərəfdarıdır, bunlardan 28-i məşvərətçi tərəflərdir. Müqavilə ilə əlaqəli, mütəxəssislər üç qrup ölkəni ayırd edirlər:

Konvensiyada iştirak edən ölkələr[redaktə | əsas redaktə]

İlkin iştirakçılar qalın qrafiklə verilib.

Ölkə Məsləhətçilər Qüvvəyə minmə tarixi
Avstraliya Avstraliya 23 iyun 1961
Avstriya Avstriya 25 avqust 1987
Argentina Argentina 23 iyun 1961
Belarus Belarus 19 iyul 2006
Belçika Belçika 23 iyun 1961
Bolqarıstan Bolqarıstan 11 sentyabr 1978
Braziliya Braziliya 16 may 1975
Böyük Britaniya Böyük Britaniya 23 iyun 1961
Venesuela Venesuela 24 mart 1999
Macarıstan Macarıstan 27 yanvar 1984
Qvatemala Qvatemala 31 iyul 1991
Almaniya Almaniya 5 fevral 1979
Yunanıstan Yunanıstan 8 yanvar 1987
Danimarka Danimarka 20 may 1965
Hindistan Hindistan 19 avqust 1983
İslandiya İslandiya 13 oktyabr 2015
İspaniya İspaniya 31 mart 1982
İtaliya İtaliya 18 mart 1981
Qazaxıstan Qazaxıstan 27 yanvar 2015
Kanada Kanada 4 may 1988
ÇXR ÇXR 8 июня 1983
Kolumbiya Kolumbiya 31 yanvar 1989
Şimali Koreya Şimali Koreya 21 yanvar 1987
Kuba Kuba 16 avqust 1984
Malayziya Malayziya 31 oktyabr 2011
Monako Monako 30 may 2008
Monqolustan Monqolustan 23 марта 2015
Niderland Niderland 30 mart 1967
Yeni Zelandiya Yeni Zelandiya 23 июня 1961
Norveç Norveç 23 июня 1961
Pakistan Pakistan 1 mart 2012
Papua-Yeni Qvineya Papua-Yeni Qvineya 16 sentyabr 1975
Peru Peru 10 aprel 1981
Polşa Polşa 23 iyun 1961
Portuqaliya Portuqaliya 29 yanvar 2010
Cənubi Koreya Cənubi Koreya 28 yanvar 1986
Rusiya Rusiya 23 iyun 1961
Rumıniya Rumıniya 15 sentyabr 1971
Slovakiya Slovakiya 1 yanvar 1993
ABŞ ABŞ 23 iyun 1961
Türkiyə Türkiyə 24 yanvar 2006
Ukrayna Ukrayna 28 oktyabr 1992
Uruqvay Uruqvay 11 yanvar 1980
Finlandiya Finlandiya 15 мая 1984
Fransa Fransa 23 iyun 1961
Çexiya Çexiya 14 iyun 1962
Çili Çili 23 iyun 1961
İsveçrə İsveçrə| 24 aprel 1984
İsveç İsveç 21 yanvar 1987
Ekvador Ekvador 15 sentyabr 1987
Estoniya Estoniya 17 may 2001
Cənubi Afrika Respublikası Cənubi Afrika Respublikası 23 iyun 1961
Yaponiya Yaponiya 23 iyun 1961

[2]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Antarktidaya Dair Konvensiya Katibliyi

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]