I Yese

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
I Yese
Əliqulu xan
იესე I
ალიყული-ხანი
bayraqKartli çarı
1714 — 1716
Sələfi Keyxosrov
Xələfi VI Vaxtanq
bayraqKartli çarı
1724 — 1727
Sələfi VI Vaxtanq
Xələfi Osmanlı işğalı (sonra II Teymuraz)
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 1680(1680-İfadə xətası: "{" punktuasiyasının tanınmayan simvolu.-{{{3}}})
Doğum yeri
Vəfat tarixi 1727(1727-İfadə xətası: "{" punktuasiyasının tanınmayan simvolu.-{{{3}}})
Vəfat yeri
Sülalə Baqrationi
Atası Levan
Anası Tinatin Avalişvili
Həyat yoldaşı Mariam Orbeliani
Yelena Baqrationi
Hərbi xidmət
Rütbəsi General

King Jesse's Signature.svg
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Yese — Kartli çarı.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Yese 1680-ci ildə qəyyum Levanın və ikinci həyat toldaşı Tinatin Avalişvilinin oğlu olaraq doğulmuşdu. Müsəlman olduqdan sonra Əliqulu xan adını götürən Yese 1708-1709-cu illərdə Kirman naibi, 1709-1711-ci illərdə isə Kirman bəylərbəyi olmuşdu. 1711-1714-cü illərdə isə Səfəvi ordusunun topçubaşı (artilleriya üzrə baş komandan) olmuşdu.

Hakimiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

1714-cü ilin martında VI Vaxtanq İslamı qəbul etmədiyi üçün onun yerinə çar olmuşdu. II David ilə ittifaq quran çar 1716-cı ilin iyunu çarlıqdan kənarlaşdırılaraq yerinə VI Vaxtanq gəldi.

Həbs və dini dəyişiklik[redaktə | əsas redaktə]

Yesse Telaviyə köçdü və III Bakarın qəyyumluğu altında yaşamağa başladı. 1721-ci ildə VI Vaxtanq tərəfindən Kartli ədalət naziri təyin edildi. II Konstantin Baqrationinin hücuma hazırlaşdığını eşidən Yese 1723-cü ildə Osmanlıya qaçaraq sünni oldu və 1724-cü ildə Mustafa paşa adı ilə çar elan edildi. 1727-ci ildə öləndən sonra isə çarlıq institutu ləğv edildi.

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Yese 2 dəfə ailə qurmuşdu:

  1. Teymuraz Baqrationi (1720—1788) - gələcək katolikos I Anton
  2. David (1716-1738)
  3. Nikolas
  4. İoane (ö. 1717)
  5. Xoreşan
  6. Anastasiya