Kulalı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Kulalı
qaz. Құлалы
44°59′00″ şm. e. 50°04′00″ ş. u. / 44.98333° şm. e. 50.06667° ş. u. / 44.98333; 50.06667Koordinatlar: 44°59′00″ şm. e. 50°04′00″ ş. u. / 44.98333° şm. e. 50.06667° ş. u. / 44.98333; 50.06667 (T)
Akvatoriya Xəzər dənizi
Ölkə Flag of Kazakhstan.svg Qazaxıstan
Sahəsi 68 km²
Uzunluğu 39 m
Eni 2 m
Kulalı (Qazaxıstan)
Brown pog.svg
Kulalı (Xəzər dənizi)
Brown pog.svg

KulalıXəzər dənizində Tülen adaları arxipelaqına aid ada. Arxipelaqın və dənizin ən iri adasıdır. Adanın dahəsi 68 km² təşkil edir. Uzunluğu 39 km, eni 2 km təşkil edir[1][2]. İnzibati cəhətdən Qazaxıstanın Manqıstau vilayətinə daxildir. Ada əsasən gil və qum suxurları ilə örtülüdür. Manqışlaq körfəzinin şimal-qərbində, arxipelaqın isə qərbində qərar tutur. Qış ayları sahil xətti donur.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

1667-cı ilik yayındа Stepan Razinin tərəfdarı olan 200 quldur Qurevdən (Atırau) Kulalı adasına qaçır. Adaya 2690 tüfəngçi, ağır artileriya və 40 qayıqda hücum təşkil edilir. 1667-ci ilin 15 sentyabrında quldur kazak dəstəlirinin tikdikləri şəhərçik alınır[3].

XX əsrin əvvəllərində Kulalı adasında suiti ovu həyata keçirilirdi. Üstəlik burada suiti piyini saxlayan anbarlar var idi. 1950-ci illərə qədər adada balıqçı qəsəbəsi var idi.

Kulalı adasında 1937-ci ildə meteoloji stansiya fəaliyyət göstərirdi. Hazırda isə Qazaxıstanın sərhəd xidmətinin postu vardır[4].

Canlılar aləmi[redaktə | əsas redaktə]

Sahillərində balıqların zənginliyi bir çox canlıları özünə cəlb edir. Sahil zolağında Xəzər suitisi yaşayır. Su quşlarından VağlaraƏlvanburun susüpürənlərə rast gəlmək olar.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Маңғыстау энциклопедиясы, Алматы, 1997;
  2. “Qazax Ensiklopediyası”, VI-tom
  3. Samara.Ru: Səhrada olan vahə
  4. Kulalı adası