Laqodexi qoruğu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Laqodexi qoruğu
gürc. ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალი
Black Cliffs' Lake, Lagodekhi Protected Area, Georgia 02.jpg
BTMB kateqoriyası — Ia (Ciddi Təbiət Qoruğu)
WLE blue Logo (no text).svg
41°54′ şm. e. 46°20′ ş. u.
Ölkə Gürcüstan Gürcüstan
RegionGürcüstan
Yaxın şəhərLaqodexi
Sahəsi19 749 ha
Tarixi1912
Herpétologie test.png
Qonur ayı, Nəcib maral, Canavar, Adi vaşaq
Laqodexi qoruğu (Gürcüstan)
Green pog.svg
Commons-logo.svg Laqodexi qoruğu Vikianbarda

Laqodexi (gürc. ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალი) — Gürcüstan ərazisində mövcud olan qoruq. Üstəlik ərazidə həmcinin yasaqlıq mövvuddur. Yasaqlığın tarixi 2003-cü ildən başlayır. Goruq 1912-ci ildə təşkil efilmişdir. Ümumilidə Gürcüstan ərazisində təşkil olunan ilk qoruqdur.

Yerləşməsi və coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Laqodexi şəhərinin mərkəzində yerləşən və qoruğa aparan yol

Qoruğun ərazisi Gürcüstanın şimal-şərqində, Qafqaz dağlarının cənub ətəklərində yerləşir. Qoruq ərazisi AzərbaycanDağıstanla[1] sərhdə malikdir. Qoruğuun sahəsi 19 748 ha, yasaqlığın ərazisi isə 4702 hektardır. Qoruğun ərazisi 590 - 3500 metr okean səviyyəsindən yüksəklikdə qərarlaşır. Qoruq dağlar arası dərələrdən ibarətdir[2][3]. Ninosxevi, Şromisxevi, Laqodexisskali və Misimisskali çaylarının dərələri gözəl mənzərələr yaradır. Yüksəkliklərdə çoxlu sayda buzlaq məşəlli göl vardır. Ən böyük göl Xala-Xel Dağıstanla sərhəddə yerləşir[4]. Dərinliyi 14 metrdir. Qoruq ərazisinə yalnız araşdırmalar məqsədi ilə buraxılır. Yasaqlıq ərazisinə isə beş turistik maşrutlar vardır: «Nino dərəsi», XI əsrə aid Maçi qəsri, Xala-Xel gölü. Azərbaycan və Gürcüstan arasında anlaşmaya görə yasaqlığa gələn turistlər sərbəst hərəkət etmək məqsədi ilə dövlət sərhədlərini sərbəst keçə bilərlər.

Flora və fauna[redaktə | əsas redaktə]

Lagodekhi Managed Reserve (Photo by Peretz Partensky, 2009) (2).jpg

Goruq ərazisinin böyük qismi enli yarpaq meşələr və dağ tundrası tutur. Ərazisinin 70 % meşələrlə ötüküdür. Ən geniş sahələri Şərq fıstığı (Fāgus orientālis), Adi vələs (Carpinus betulus) və s. Laqodexi heyvanlar aləminin zənginliyi ilə seçilir. Bu səbəbdən əvvəllər ovçuluq əazilərindən hesab edilirdi. Burada Dağıstan turu (Capra caucasica cylindricornis)[5], Qarapaça (Rupicapra rupicapra) və Nəcib maral (Cervus elaphus) kimi iri məməliləri görmək olar. Yırtıcılardan Adi vaşaq (Lynx lynx), Canavar (Canis lupus), Qonur ayı (Ursus arctos), quşlardan Toğlugötürən (Gypaetus barbatus), Məzar qartalı (Aquila heliaca), Berkut (Aquila chrysaetos) və Çöl qartalı (Aquila nipalensis) kimi canlılar yayılmışdır. Burada ümumilikdə 150 növ quş, 53 növ məməli, 5 növ suda-quruda yaşayan, 12 növ sürünən 4 növ balıq yaşayır.

Üstəlik burada Amerika yenotu (Procyon lotor) kimi canlını görmək olar.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. John Noble, Michael Kohn and Danielle Systermans, Georgia, Armenia & Azerbaijan, 3rd ed. Footscray, Victoria / London: Lonely Planet, 2008, ISBN 9781741044775, p. 115.
  2. Lagodekhi Protected Areas Administration, Agency of Protected Areas, Georgia, retrieved 19 August 2014.
  3. Valdis Pilāts and Māris Laiviņš, "Historical Parallels of Moricsala and Lagodekhi—Two 100-Year Old Protected Nature Areas in Latvia and Georgia", Acta Biologica Universitatis Daugavpiliensis 13.2 (2013) 111–35, ISSN 1407-8953, p. 112 (pdf)
  4. "Lagodekhi Nature Reserve: The history of a century", Georgia Today, 22 November 2012.
  5. Paul J. Weinberg, "Capra cylindricornis", Mammalian Species 695, 5 July 2002, pp. 1–9, p. 6.