Tuşeti Milli Parkı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Tuşeti Milli Parkı
Peyk şəkili
Peyk şəkili
42°24′36″ şm. e. 45°29′13″ ş. u.
Ölkə Gürcüstan Gürcüstan
RegionKaxeti
Sahəsi206,220 hektar
Tarixi2003
İdarəsiAgency of Protected Areas
Sites.gif
apa.gov.ge/en/protected-areas/cattestone/tushetis-daculi-teritoriebis-administracia
Tuşeti Milli Parkı (Gürcüstan)
Green pog.svg
Commons-logo.svg Tuşeti Milli Parkı Vikianbarda

Gürcüstanın şərqindəki Tuşeti Milli Parkı, Gürcüstan Parlamenti tərəfindən 22 aprel 2003-cü ildə təsdiq edilmiş səkkiz yeni qorunan ərazilərdən biridir. [1]

Qlobal Ətraf Mühit Fondu (QƏMF) və Dünya Bankı "Gürcüstan - qorunan ərazilərin inkişafı layihəsi" çərçivəsində bu təsdiqləmə prosesinin bir hissəsi idi. Parkda qorunan bitkilər şam bağları [2] [3] və ağcaqayın bağlarıdır ( Betula litwinowiiBetula raddeana ).

Tuşeti qorunan ərazilərə Tuşeti Milli Parkı, Tuşeti Qorunan Landşaft və Tuşeti Qoruğu daxil olmaqla, ümumi qorunan ərazisi təxminən 113,660.2 ha. təşkil edir. [4]

Parkda əsas fauna növləri Anadolu Leopard , ayı, qarapaça, şahin, berqut, toğlugötürən, vaşaq, dağ keçisi, bezoar keçisi və canavardır. Park 2011-ci ildə BudgetTravel tərəfindən zəngin bioloji müxtəlifliyə görə deyil, həm də estetik ərazisinə, yaşayış məntəqələrinə, köhnə müdafiə qüllələrinə, mətbəxinə və xalq mədəniyyətinə görə "Heç vaxt eşitmədiyiniz ən yaxşı yerlərdən biri" adlandırıldı.

Yer[redaktə | əsas redaktə]

Park ölkənin şimal-şərq hissəsindəki Tuşeti dağlıq bölgəsində qurulub. 205 kilometr (127 mil) Tiflisdən Alvani yolu ilə 120 kilometr (75 mil) uzaqdadır. 85 kilometr (53 mil) Omalo-Alvani avtomobil yolu 85 kilometr (53 mil) uzunluğu olan dağlıq ərazidədir və maşın sürmək çətindir. Tuşetinin parkları və qoruqlarına ziyarət mərkəzi aşağı Omaloda Qafqazın əsas su hövzəsi 85 kilometr (53 mil) boyunca yerləşir . [5] Onun ekoregionu Qafqazın qarışıq meşələridir .

Xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Parkın təsdiqlənmiş ərazisi 83,453 hectare (206,220 acre), 900–4,800 metr (3,000–15,700 ft) yüksəklik aralığında yerləşir. Park administrasiyasının əsas funksiyaları parkın flora və faunasının qorunması, eyni zamanda 50 köçkün icmasının maraqlarını dəstəkləmək və əlaqəli tarixi abidələrin qorunmasına nail olmaqdır; həm də ekoturizmi təşviq etmək.

Nadir təhlükə altında olan bezoar keçisi ( Capra aegagrus ) üçün park yeganə toxunulmaz yaşayış yeridir. Bu növü brakonyerlikdən qorumaq və ziyarətçilər tərəfindən parkda görüntüləməsini təmin etmək üçün, IUCN üzvü olan Bioloji Müxtəlifliyin Qorunması və Tədqiqatı Mərkəzi (NACRES), "qorunma üçün risk və faydaları" izləyərək "potensialı görmək" adlı pilot layihə həyata keçirmiş və vəhşi həyatı seyr edən cığırların qurulması və istismarı xərclərini qarşılamışdır." Bu araşdırma ilə əlaqəli yerli tərəfdaşlar Tuşeti Bələdçisi və Tuşetinin Qorunan Sahələrinin Dostları idi. Bezoar keçisi izləmə sxemi quruldu, bezoar keçisinin qorunmasını təmin etmək üçün yerli bələdçilər, park mühafizəçiləri və yerli qruplar öyrədildi. Daha çox ziyarətçi keçini görə biləcəyi üçün layihə uğurlu oldu və Bioloji Müxtəlifliyin Qorunması və Tədqiqatı Mərkəzi dəstəyini davam etdirir.

Fauna[redaktə | əsas redaktə]

Tuşeti Milli Parkında Gürcüstan Qırmızı siyahısında olan yeddi məməli, on quş və bir balıq var. [6] Məməlilər samurkimilər, qonur ayı, bezoar keçisi, dağıstan turu, maralavropa enliqulaqı ilə təmsil olunur. Parkda quşlar, o cümlədən bəzi nadir növlər çox yayılmışdır. Bunlara məzar qartal, çığırğan qartalça, səhra müşğülü, adi çivdimdik, çöl qartalı, qara çalağan, quşçuluq, Montaqunun tükü, Qafqaz tetrasıQafqaz uları daxildir . Alabalıq siyahıdakı yeganə balıq növüdür.

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Gürcüstanda Tuşeti Protected Planet
  2. Pinus sylvestris (sosnowskyi)
  3. Pinus sylvestris var. hamata Steven
  4. Tuşeti qorunan ərazi, Gürcüstan
  5. "Tuşeti Milli Parkı Ziyarət Mərkəzi". Qoruma Sahələri Agentliyi. İstifadə tarixi: 23 Noyabr 2015.
  6. Tuşetinin qorunan ərazilərinin biomüxtəlifliyi