Mərkəzi Nəbatat Bağı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
AMEA MƏRKƏZİ NƏBATAT BAĞI
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Mərkəzi Nəbatat Bağı
Mərkəzi Nəbatat Bağının logosu.png
Növü Elmi-tədqiqat mərkəzi
Yaranma tarixi 3 iyul 1934
Rəsmi dili Azərbaycan dili
Mərkəzi Mikayıl Müşfiq küç. 103, Bakı, Azərbaycan
Sədri biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Vahid Fərzəliyev
Rəsmi saytı http://cbg.org.az/

Mərkəzi Nəbatat Bağı — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının tərkibində elmi-tədqiqat müəssisəsi. Sahəsi - 41.3 ha.

Tarixi haqqında ümumi məlumat[redaktə | əsas redaktə]

Bakı şəhərində ilk dəfə olaraq Botanika bağının yaradılması haqqında təkliflər artıq 1930-cu illərdə irəli sürülmüşdü. O vaxtlar Bakı şəhəri iri neft sənayəsi və respublika mərkəzi kimi abadlaşdırılmalı və yaşıllaşdırılmalı idi. Botanika bağının elmi-tədqiqat müəssisəsi olması ilə əlaqədar olaraq 1932-ci ildə SSRİ Elmlər Akademiyasının Zaqafqaziya filialının Azərbaycan şöbəsinin botanika bölməsində P.V.Kovalskaya-İlinanın rəhbərliyi altında yaşıllaşdırma bölməsi təşkil olundu və bu bölmədə bitkilərin örtülü və açıq şəraitdə becərilməsi işinə başlanıldı.

1935-1938-ci illər ərzində burada institut binası, оranjereyalar, istiхanalar, bağın əmək­daşları üçün yaşayış binası, emalatхanalar və təsərrüfat binalarının inşasına başlanıldı.

Təşkil olunduğu 1936-cı ildən müstəqil təşkilat kimi fəaliyyət göstərdiyi 2000-ci ilədək Botanika bağı Botanika İnstitutunun şöbəsi olmuşdur. Botanika İnstitutunun ilk direktoru Qafqaz florasının görkəmli tədqiqatçısı, akademik Aleksandr Alfonsoviş Qrossheym, Botanika bağının ilk direktoru isə Mixail Vasilyeviç Brjezitskiy təyin olunur. Bu vaxtdan etibarən Botanika bağının sahələrində Azərbaycan və ekzot floradan olan bitkilərin kolleksiyasının yaradılması ilə yanaşı, texniki, dərman bitkiləri üzərində elmi-tədqiqat işləri aparılır.

1937-1940-cı illərdə bağ üçün nəzərdə tutulan ərazilərdə neft hasilatı üçün quyuların qazılması ilə əlaqədar bağın sahəsi 16 hektar qalır. Ağır müharibə illəri (1941-1945) tikinti işlərinin dayandırılmasına, intrоduksiya işlərinin ləng getməsinə baхmayaraq, yerli flоradan оlan ağac və оt bitkilərinin üzərində elmi-tədqiqat işləri davam etdirilir. 1948-1952-ci illərdə Botanika bağına rəhbərlik b.e.n. Əhməd Şərbət оğlu Hacıyevə və sonralar b.e.n. Muxtar Əli oğlu Rəhimova həvalə оlunur. Bu illərdə bağın ərazisini genişləndirmək məqsədilə Əhmədli yaylasında yeni bağ sahəsi ayrılır və оrada yaşıllaşdırma işlərinə başlanılır. Lakin 1954-cü ildə bu bağ sahəsi alınır və əsas işlər Botanika bağının indiki ərazisində davam etdirilir.

1952-ci ildə Botanika bağının direktoru vəzifəsinə b.e.d. Qasım Fərruх оğlu Aхundоv, 1956-ci ildə isə b.e.d. Vahid Cəlal oğlu Hacıyev təyin edilir və Bağda əkin işləri böyük vüsət alır. 1957-ci ilin iyun ayından bağın direktoru vəzifəsinə Leninqrad Meşə Mühəndisliyi Akademiyasını bitirmiş Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Institutunun müəllimi, k.-t.e.n. Üzeyir Musa оğlu Ağamirоv təyin edilir. 1950-1960-cı illər ərzində Botanika bağında suvarma suyunun çatışmaması intrоduksiya işlərinin aparılmasına maneçilik törədir. 1960-cı ildə Ceyranbatan su anba¬rının tikilməsi və həmin suyun Botanika bağına verilməsi, bağda əkin və elmi-tədqiqat işlərinin genişləndirilməsinə imkan verdi. Elə həmin dövrdə bağın 16 hektarlıq sahəsinə yaхın оlan 25 hektar yaşıllıq sahəsinin Botanika bağına verilməsi, bağın sahəsinin 41 hektaradək artmasına səbəb оldu.

1960-1978-ci illər bağın çiçəkləndiyi illər hesab оlunur. Bu illərdə Botanika bağı Bakı, Gəncə, Sumqayıt şəhərləri və Naхçıvan MR-nın, o cümlədən Bakı şəhərinin Yaşıllaşdırma Təsərrüfatı və Abşerоnun sənaye müəssisələrinin (Bakı Məişət Kоndisiоnerləri zavоdu, Azərelektrоterm, Radiо və Gəmi təmiri zavоdları), məktəb və bağçaların yaşıllaşdırılması üçün 10 mindən artıq ağac, kоl və çiçək bitkiləri (100 növdən ibarət) vermişdir. Beləliklə, Botanika bağında M.Brjezitski, İ.Səfərоv, M.Mikayılоv, R.Rəhimоva, A.Əliyev, S.Pityayev, Ü.Ağamirоv, M.Ağamirоva, M.Rə¬himоv, K.Quliyev, Ə.Məsiyev, T.Kazımоva, İ.Qоlniyeva, Ş.Babayev, R.Babayev, C.Mirzəliyev, A.İsgən¬dərоv, N.Babayev, A.Bayramоv, О.İbadlı, M.Qurbanоv və baş¬qa görkəmli alimlər elmi-tədqiqat işləri aparmışlar. 1970-ci ildən başlayaraq Abşerоnun və Bakı şəhərinin yaşıllaşdırılması üzrə dövlət tədbirləri Botanika bağında ağac və kоl bitkilərinin intrоduksiya işlərinin daha da genişləndirilməsinə səbəb оldu. Bu illərdə Botanika bağının yeni ərazisində bоtaniki-cоğrafi rayonlaşdırma prinsipə görə sahələrin yaradılması işlərinə başlandı. 1977-ci ildə akademik Həsən Əliyevin rəhbərliyi ilə yaradılmış xüsusi kоmissiya Bakı şəhər Yaşıllaşdırma Tresti, Milli Elmlər Akademiyasının alimləri, Bakı şəhər Sоvetinin nümayəndələri ilə birlikdə bağın inkişafı haqqında tədbirlər planı hazırladı. Həmin tədbirlər Akademiya tərəfindən Nazirlər Sоvetinə təqdim edildi və Nazirlər Sovetinin qərarı ilə bağın abad¬laşdırılması məsələsi Bakı şəhər Abadlaşdırma Trestinə həvalə оlundu.

Bununla əlaqədar olaraq 1978-1980-cı illərdə Botanika bağının abadlaşdırılması işlərinə yeni təkan verildi. 1980-cı ilin aхırlarında bağın direktоru vəzifəsinə b.e.n. Arif Əli оğlu Bayramоv təyin edildi.Bu illərdə Nazirlər Sovetinin qərarı ilə Bakı Soveti Botanika Bağında abadlıq işlərinə başlayır, lakin çox təəssüflər olsun ki, bu işlər ləng aparılır. Bağın bir neçə keçid yollarının, bağın binasının qarşısındakı meydançanın və A.A.Qrossheymin abidəsinin ətrafının abadlaşdırılması ilə iş dayandırılır. 1980-cı illərin aхırı və 1990-cı illərin əvvəllərində layihələndirilmiş böyük tikililərin, hovuzların inşaası dayandırıldı. Yay mövsümündə suyun çatış¬ma¬ması, qışda оranjereyalarda istiliyin оlmaması, fəhlə qüvvəsinin çatış¬maması səbəbindən, Botanika bağının qiymətli kоlleksiyaları: sоğangülü (geоrgin), payızgülü, qarğasоğanı, buynuzbaş, qiymətli ağaclar, güllər, çəmən və оranjereya bitkilərinin bir hissəsi məhv оlub sıradan çıхmışdı.

AMEA Rəyasət Heyətinin “Botanika bağının fəaliyyətinin yaxşılaşdırılması haqqında” 04 fevral 2000-ci il tarixli 7/2 saylı qərarı ilə Botanika bağı Botanika institutunun strukturundan ayrılaraq Biologiya Elmləri Bölməsinin nəzdində sərbəst elmi-tədqiqat müəssisəsinə çevrildi. AMEA Rəyasət Heyyətinin 22 noyabr 2000-ci il tarixli 22/9 saylı qərarı ilə Nəbatat bağının adı dəyişdirilərək «Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Mərkəzi Nəbatat Bağı» adlan¬dırıldı. Bağın Nizamnaməsi, Elmi şurası və elmi strukturu təsdiq edildi. Elmi Şuranın tərkibinə Nəbatat Bağının əməkdaşlarından əlavə, digər elmi idarə və müəssisələrin ixtisasçıları da cəlb edildi.

Hazırda Mərkəzi Nəbatat Bağının strukturunda İnformasiya texnologiyaları və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi, “Ağac və kol bitkiləri”, “Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitkilər”, “Örtülü şəraitdə becərilən bitkilər”, “Çiçəkçilik” və “Bitkilərin mühafizəsi və monitorinqi” laboratoriyaları ilə yanaşı, “Toxumçuluq” və “Bitkilərin xəstəlik və ziyanvericilərlə mübarizə” sektorları fəaliyyət göstərir. Mərkəzi Nəbatat Bağında 128 əməkdaş, o cümlədən 25 nəfər elmi işçi çalışır ki, onlardan 1 nəfəri AMEA-nın müxbir üzvü, 4 nəfəri elmlər doktoru, 13 nəfəri isə fəlsəfə doktorudur. Son illərdə 8 fəlsəfə doktoru və 4 doktorluq dissertasiyası müdafiə olunmuş, 1 nəfər AMEA-nın müxbir üzvü, 7 nəfər dosent və 2 nəfər professor elmi adı almışdır.

Təşkilatın əsas fəaliyyət istiqamətləri[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan florasından olan bitki növlərinin introduksiyası və genofondunun qorunması.

Son illər əldə edilmiş əsas elmi nəticələri[redaktə | əsas redaktə]

İn situ şəraitində reintroduksiya edilmiş 6 növ nadir ağac və kol bitkilərinin qafqaz dağdağanı (Celtis caucasica Willd.), tornefort dağdağanı (Celtis tournefortii Lam.), pontika yemişanı (Crataegus pontica C.Koch.), iyli ardıc (Juniperus foetidissima Willd.), kütyarpaq püstə (Pictacia mutica Fisch. et Mey.), meşə gilası (Padus avium Mill.) böyümə və inkişaf xüsusiyyətləri ex situ şəraiti ilə müqayisəli şəkildə öyrənilmişdir. 5 növ bitkinin çoxbaşlı berqerantus (Bergerantus multiceps), müxtəlifyarpaqlı rusxya (Ruschia diversifolia), qozadaşıyan akantostaxis (Akanthostachys strobilaceae), əyri exmeya (Aechmea recurvata) və terminal kordilina (Cordyline terminalis) untoduksiya şəraitində morfogenezi, struktur əlamətləri öyrənilmiş və ontogenezin ilkin dövrü üçün becərilmə üsulları işlənib hazırlanmışdır. AMEA Mərkəzi Nəbatat Bağında tumurcuq mutasiyası nəticəsində alınmış “Əsrin müqaviləsi”, “Sarı gəlin” və “Nazpəri” qızılğül sortları üçün müəlliflik şəhadətnaməsi və patent alınmışdır. Qarğasoğanı cinsi növlərinin kolleksiyası yaradılmışdır Ağıriyli ardıcın (Juniperus foetidissima Will.) radial artım dinamikası öyrənilmiş, oduncaq-həlqə xronologiyası yaradılmışdır.

Rəhbərlik[redaktə | əsas redaktə]

Direktor v.i.e. : b.ü.f.d., dos. Fərzəliyev Vahid Sabir oğlu
Tel: +99412 502 41 72 ; +99412 502 43 21
Faks: +99412 502 41 72
Elektron poçtu: v.farzaliyev@yahoo.co.uk
Üİ üzrə direktor müavini: İsmayılov Gilani İbiş oğlu
Tel: +994 12 502 43 21
Faks: +994 12 502 41 72
Elmi katib: b.ü.f.d., dos. Hüseynova Nilufər Bəhram qızı
Tel: +99412 502 43 21
Faks: +99412 502 41 72
Elektron poçtu: drnilufar@mail.ru
Baş mühasib: Bağırova Çiçək Bəhmən qızı
Tel: +994 12 502 40 16
Faks: +994 12 502 41 72

Təşkilatın struktur bölmələri[redaktə | əsas redaktə]

Ağac və kol bitkiləri laboratoriyası[redaktə | əsas redaktə]

Elektron poçtu - acae55@hotmail.com
Struktur bölmənin rəhbəri - Biologiya üzrə elmlər doktoru Elman Osman oğlu İsgəndər
İşçilərin ümumi sayı- 12
Əsas fəaliyyət istiqamətləri
Azərbaycan və digər ölkələrin florasınına aid olan ağac və kol bitkilərinin taksonomik, bioloji, botaniki-coğrafi, fitosenoloji, bioekoloji və ontogenetik xüsusiyyətlərinin in situ və ex situşəraitlərində müqayisəli şəkildə tədqiqi. Həmçinin öyrənilən nadir növlərin areallarının kiçilməsinə səbəb olan amillərin aşkar edilməsi və həmin növlərin genofondunun qorunub saxlanması üçün bir sıra tövsiyyələrin işlənib hazırlanması və yaşıllaşdırma işlərində istifadə perspektivliyinin müəyyən edilməsi

Əsas elmi nəticələri
Azərbaycan florasına aid bəzi nadir və nəsli kəilməkdə olan ağac və kol bitkilərinin bioekoloji xüsusiyyətləri, introduksiyası, morfogenezi, reproduksiya və reintroduksiyası in situ və ex situşəraitində müqayisəli şəkildə tədqiq edilmiş, həmin bitkilərin areallrının kiçilmə səbəbləri aşkar edilərək onların təhlükə kateqoriyaları müəyyənləşmiş və mühafizə edilmələri üçün təkliflər verilmişdir. Yaşıllaşdırmada istifadəsi üçün perspektivli növlər aşkar edilərək , istifadələri üçün tövsiyələr hazırlanmışdır. İlk dəfə Abşeron şəraitində ağac və kol bitkilərinin introduksiyasının perspektivliyinin qiymətləndirilməsi üçün şkala hazırlanmışdır

Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitkilər laboratoriyası[redaktə | əsas redaktə]

Elektron poçtu - zeynalovyusuf@hotmail.com
Struktur bölmənin rəhbəri - Biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Yusif Muxtar oğlu Zeynalov
İşçilərin ümumi sayı - 8
Əsas fəaliyyət istiqamətləri
Nadir və nəsli kəsilməkdə olan geofit bitkilərin biomüxtəlifliyinin öyrənilməsi, introduksiyası, çoxaldılması, mühafizəsi və genofondunun yaradılması
Əsas elmi nəticələri
Azərbaycan florasına aid bitkilərin o cümlədən, bəzi nadir və nəsli kəilməkdə olan ağac və kol bitkilərinin bioekoloji xüsusiyyətləri, introduksiyası, morfogenezi, reproduksiya və reintroduksiyası in situ və ex situ şəraitində müqayisəli şəkildə tədqiq edilmiş, həmin bitkilərin areallrının kiçilmə səbəbləri aşkar edilərək onların təhlükə kateqoriyaları müəyyənləşmiş və mühafizə edilmələri üçün təkliflər verilmişdir. Yaşıllaşdırmada istifadəsi üçün perspektivli növlər aşkar edilərək , istifadələri üçün tövsiyələr hazırlanmışdır.. İlk dəfə Abşeron şəraitində ağac və kol bitkilərinin introduksiyasının perspektivliyinin qiymətləndirilməsi üçün şkala hazırlanmışdır.

Örtülü şəraitdə becərilən bitkilər laboratoriyası[redaktə | əsas redaktə]

Elektron poçtu - gshakir@mail.ru
Struktur bölmənin rəhbəri - Biologiya üzrə elmlər doktoru, dosent Şakir Nəbi oğlu Qasımov
İşçilərin ümumi sayı - 4
Əsas fəaliyyət istiqamətləri
Praktiki istifadə üçün və mədəni floranın zənginləşdirilməsi məqsədi ilə dünyanın tropik və subtropik zonalarından sənayə əhəmiyyətli və dekorativ bitkilərin introduksiyası və tədqiqi. Dünya Botanika Bağları şurasının bitkilərin qorunması üzrə qəbul etdiyi proqramın tövsiyəsinə əsaslanaraq (The Botanic Gardens Conservation Strategy, 1994) bu bitkilər arasında üstünlük tropik və subtropik zonalarında bitən endem, nadir və itməkdə olan bitkilərə verilir

Əsas elmi nəticələri
Laboratoriyanın fəaliyyəti müddətində (2000- ci ildən) apardığı introduksiya tədqiqatların nəticəsində 200 -ə yaxın yeni bitki növü öyrənilib tədbiq üçün verilmişdir. Öyrənilən növlərin təkamüldə struktur əlamətlərinin uyğunlaşma mahiyyəti aşkarlanıb və introduksiya olunmuş quru subtropik şəraitində bu bitkilərin becərilməsinin ekoloji əsasları işlənib və tövsiyə edilib.

Çiçəkçilik laboratoriyası[redaktə | əsas redaktə]

Elektron poçtu - iskenderov.asef@rambler.ru
Struktur bölmənin rəhbəri - biologiya üzrə fəlsəfə doktoru İsgəndərov Asəf Talıb oğlu
İşçilərin ümumi sayı - 5
Əsas fəaliyyət istiqamətləri
Azərbaycanda ilk dəfə olaraq respublikada yayılan və xarici ölkələrdən gətirilən müxtəlif bağ qruplarında təmsil olunan qızılgüllərin növ və sortlarının Abşeronda, Mərkəzi Nəbatat Bağında kolleksiyasını toplayaraq elmi əsaslarla öyrənilməsi, introduksiyası və seleksiyası həyata keçirilir.
Əsas elmi nəticələri
“Çiçəkçilik” laboratoriyasında 2006-ci ildən Azərbaycanda dekorativ çiçəkli bitkilər üzrə ilk dəfə olaraq Asəf İsgəndərovun rəhbərliyi altında seleksiya, hibridləşdirmə və seçmə nəticəsində bağ qızılgüllərinin 800-dən artıq hibrid formaları əldə olunmuşdur. Onlardan ən uğurlu alınmış 24 hibrid toxmacarın yeni genotip olduğu müəyyən edilmişdir.
Azərbaycanda ilk dəfə olaraq MNB-da yetişdirilmiş 3 qızılgül – “Əsrin Müqaviləsi”, “Sarı Gəlin”, “Nazpəri” sortlarına görə Asəf İsgəndərova patent və müəlliflik şəhadətnamələri verilmişdir. Digər yeni sortların da Dövlət Komissiyasına təqdim edilməsinə hazırlıq işləri görülür.

Bitkilərin mühafizəsi və monitorinqi laboratoriyası[redaktə | əsas redaktə]

Tel. - +994125024321
Faks - +994125024172
Elektron poçtu - v.farzaliyev@yahoo.co.uk
Struktur bölmənin rəhbəri - Biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Vahid Sabir oğlu Fərzəliyev
İşçilərin ümumi sayı - 5
Əsas fəaliyyət istiqamətləri
Azərbaycanın bitki örtüyünə antropogen təsirin öyrənilməsi, xüsusi mühafizə olunan ərazilərin bitkiliyinin monitorinqi, texnogen landşaftın rekultivasiyası

Əsas elmi nəticələri
1. Qafqazın və qonşu bölgələrin Pinus sylvestrus L. populyasiyalarının fenogenetik differensiasiyası öyrənilmişdir.

2. Şam növlərinin taksonomiki, biomorfoloji və rentgenoloji xüsusiyyətlərinin tədqiqindən alınan nəticələrin əsasında tərtib edilmiş hərfli-rəqəmsal politomik təyinat açarının tətbiqi ilə eldar şamının sərbəst növ statusu sübuta yetirilmişdir.

3. Ağıriyli və çoxmeyvəli ardıc (Juniperus foetidissima Will. Və Juniperus polycarpos C. Koch) növlərinin radial atrım dinamikası öyrənilmiş, oduncaq - həlqə xronologiyası yaradılmışdır.

4. CİS texnologiyalarının tətbiqi ilə Yer Kürəsinin müxtəlif ərazilərində Eldar şamının introduksiyası üçün yararlı ərazilərin ekoloji modeli qurulmuşdur.

İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi və informasiya texnologiyaları[redaktə | əsas redaktə]

Tel. - +994125024321
Faks - +994125024172
Elektron poçtu yusif.abiyev@gmail.com; cbg.org.az@gmail.com
Şöbə müdiri - Abiyev Yusif Tahir oğlu
İşçilərin ümumi sayı - 4
Əsas fəaliyyət istiqamətləri
• Mərkəzi Nəbatat Bağının fəaliyyət dairəsinə aid edilmiş məsələlərlə bağlı ictimai təşkilatlarla qarşılıqlı əməkdaşlığın və birgə fəaliyyətin təşkili;
• Mərkəzi Nəbatat Bağı tərəfindən görülmüş işlər barədə müvafiq məlumatların ictimaiyyətə çatdırılması, bununla əlaqədar press-relizlərin, məlumat bülletenlərinin, bəyanatların, müsahibələrin, çıxışların və s. hazırlaması;
• Bağın tədbirlərində KİV nümayəndələrinin iştirakını təşkil edir.
• Bağın rəhbərliyinin və digər vəzifəli şəxslərinin KİV-də çıxışlarını, brifinqlərini, ictimaiyyətlə görüşlərini təşkil edir, əlaqələndirir;
• Bağın direktorunun və digər rəhbər vəzifəli şəxslərin rəsmi və işgüzar xarakterli səfər və görüşlərini ictimaiyyətə çatdırır;
• Bağın fəaliyyəti ilə bağlı KİV-də yayımlanan materialların həftəlik monitorinqinin aparılmasını və bu barədə rəhbərliyə məlumat verilməsini təmin edir;
• Bağın rəsmi və sosial şəbəkələrdə veb-saytlarının yaradılması və idarə edilməsinin təşkili;
• Bağın komputer şəbəkəsinin texniki və program təminatı;
• İnformasiya resurslarının artırılması və səmərəli çalışmasına nail olmaq;
• Bağda olan bitki kolleksiyalarının elektron bazasının yaradılması.

Toxumçuluq sektoru[redaktə | əsas redaktə]

Xəstəlik və zərərvericilərə qarşı mübarizə sektoru[redaktə | əsas redaktə]

Bağ təsərrüfatı[redaktə | əsas redaktə]

Şamaxı Dayaq Məntəqəsi[redaktə | əsas redaktə]

Şuralar[redaktə | əsas redaktə]

Elmi Şura[redaktə | əsas redaktə]

Tel. +994125024321
Faks +994125024172
Elektron poçtu general_department@nabatat.science.az
Şuranın sədri b.ü.f.d., dos. Fərzəliyev Vahid Sabir oğlu

Şuranın katibi b.ü.f.d., dos. Hüseynova Nilufər Bəhram qızı
Şuranın üzvləri
AMEA-nın müxbir üzvü, b.e.d., professor Qurbanov Maqsud Rüstəm oğlu

b.e.d., prof. Bayramov Arif Əli oğlu

b.e.d., prof. İsgəndər Elman Osman oğlu

b.e.d., dos. Əsədov Kərəm Sadıx oğlu

b.e.d., dos. Qasımov Şakir Nəbi oğlu

b.ü.f.d., dos. Zeynalov Yusif Muxtar oğlu

b.ü.f.d. İsgəndərov Asəf Talıb oğlu

b.ü.f.d., dos. Əliyev Eldar Yəhya oğlu

Seyfullayev Fərid Saməddin oğlu

Gənc Alim və Mütəxəssislər şurası[redaktə | əsas redaktə]

Tel. +994125024321
Faks +994125024172
Elektron poçtu fseyfullayev@yahoo.com
Şuranın sədri Seyfullayev Fərid Saməddin oğlu

Şuranın sədr müavini Ərəbzadə Aynur Əlövsət qızı
Şuranın katibi Abiyeva Gövhər Kərim qızı
Şuranın üzvləri
Yusif Abiyev
Günay Məmmədova
Aytən Hüseynova
Jalə Dənziyeva
Nərgiz Əliyeva
Günay Quliyeva
Tünzalə Abasova

Şuranın əsas fəaliyyət istiqamətləri
-Gənc alim və mütəxəssislərin elmi fəaliyyətə cəlb edilməsi və onların fəaliyyətinin koordinasiya edilməsi;

-Aktual elmi problemlərin və prioritet elmi məsələlərin həlli üçün gənc alim və mütəxəssislərin səylərinin birləşdirilməsi;

-Gənc alim və mütəxəssislərin innovasiya fəaliyyətlərinin inkişaf etdirilməsinə dəstək göstərilməsi;

-Gənc alim və mütəxəssislərin iştirakına imkan verən elmi konfransların, seminarların, forumların, sərgilərin və digər tədbirlərin təşkilinə dəstək göstərilməsi;

-AMEA-nın ayrı-ayrı institutları, respublikanın digər ali təhsil müəssisələri və elmi təşkilatlarında fəaliyyət göstərən Gənc alimlər şuraları ilə əlaqələrin genişləndirilməsi;

-Respublikanın və xarici ölkələrin elm müəssisələrində elmitədqiqat və innovasiya fəaliyyəti üzrə mövcud təcrübənin öyrənilməsi;

-Gənc alim və mütəxəssislərin institut, respublika və beynəlxalq səviyyəli proqram və layihələrdə iştirak etməyə cəlb edilməsinə dəstək göstərilməsi;

-Gənc alim və mütəxəssislərin respublika və beynəlxalq səviyyəli mədəni tədbirlərdə iştirakının təmin edilməsi.

Azad Həmkarlar Təşkilatı[redaktə | əsas redaktə]

Sədr- Eldar Əliyev Sədr müavini - Səfərova Elmira Katib - Rəhimova Sədaqət Üzvləri - Sadıq Qarayev Nəcəfova Ceyran Rafiq Əliyev Şəfiyev İlkin Əliyeva Nərgiz

Veteranlar Şurası[redaktə | əsas redaktə]

Dövri nəşrlər[redaktə | əsas redaktə]

Mərkəzi Nəbatat Bağının Əsərləri Index seminum

Tədris[redaktə | əsas redaktə]

Ekskursiya[redaktə | əsas redaktə]

Botanika bağları qədim informasiya şəbəkələrindən biridir. Hazırki dövrdə əhəmiyyətli sort və növlərin böyük hissəsi botanika bağlarının kolleksiyasında toplanmışdır. Məktəbəqədər, məktəbli və tələbələr üçün bitkiləri tanıtmaq məqsədiylə ekskursiyalar Bağımızda təşkil olunmaqdadır. Bələdçilərimizin yoldaşlığında reallaşan bu turda, üzərinə basıb ötdüyünüz bitkilərin əslində dünyamız üçün nə qədər böyük bir əhəmiyyətə sahib olduğunu öyrənə bilərsiniz.

Bitkiləri yaxşı tanımaq lazım olduğu düşüncəsi ilə bağımızda olan kolleksiyaları tanımağa yox deməyin. Siz burada dekorativ, dərman və təsərüffat əhəmiyyətli ağac və bitki kolleksiyaları ilə tanış ola bilərsiniz.

Beləliklə, şəhərimizin ən yüksək nöqtəsində, dəniz səviyyəsindən 105-135 m hündürlükdə yerləşən Mərkəzi Nəbatat Bağı, Bakının yaşıl zonasına daxil olaraq, onun ekoloji baxımdan təmiz mədəni mərkəzlərindən biri hesab olunur və həmçinin mədəni-maarif ocağı kimi biologiya elminin nailiyyətlərini əhali arasında təbliğ edir. Bakıda botaniki tədqiqatların praktiki bazası sayılan Mərkəzi Nəbatat Bağının olması, eyni zamanda respublikada bioloji müxtəlifliyin saxlanılması üçün strateji mühüm olan təbiəti mühafizə obyekti kimi, cəmiyyətdə botanika elminin populyarlaşması və əhalinin ekoloji təfəkkürünün inkişafı üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Nəbatat Bağının xiyabanlarında ziyarətçilər onları maraqlandıran bitkilərin növü, cinsi və vətəni haqqında məlumatları azərbaycan, rus və latın dillərində bitkilərin üzərindən asılmış lövhəciklərdən öyrənə bilərlər. Mərkəzi Nəbatat Bağı yaşıl muzey olaraq, biologiya elminin nailiyyətlərini və təbiəti mühafizə ideyasını əhali arasında təbliğ edir. Bağın çoxsaylı ziyarətçiləri – məktəblilər, tələbələr, xarici qonaqlar, respublikamızda fəaliyyət göstərən müxtəlif səfirliklərin və təşkilatların nümayəndələri, bir sözlə, təbiəti sevənlərdir.

Təlim istiqamətləri[redaktə | əsas redaktə]

Kiçik bağbanlar – Uşaqlar bitki əkilməsi və onlara qulluq qaydasını öyrənilməsi üçün nəzərdə tutulmuşdur. Bildiyimiz kimi bitkilər insan həyatında böyük rola malikdirlər. Bu baxımdan uşaqların bitkiləri tanımaları, yaxından təmasda olmaları, əkilməsində və qulluq edilməsində iştirak etmələri onlara bitkilərə qarşı olan münasibətin daha da dəyişməsinə səbəb olacaq. Nəticədə isə uşaqlar bitkilərə qarşı daha hörmətlə davranmalarına və onların qorumalarına yardımçı olacaqdır.

"Azərbaycanlı bitkilər" - Hər bir canlının vətəni olduğu kimi hər bir bitkinin də vətəni vardır. Vətəni Azərbaycan olan kifayət qədər itki mövcuddur. Bu baxımdan uşaqların bu bitkilərin adlarını öyrənməsi, onları visual olaraq görməsi, onlar haqqında ətraflı məlumat toplaması böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bütün bunları nəzərə alaraq bu mövzuda şagirdlər üçün xüsusi maarifləndirici tədbir keçiriləcəkdir. Qeyd edək ki, uşaqların bu sahədə əldə edəcəkləri biliklər, gələcəkdə bu bitkilərin təbliğində əhəmiyyətli rol oynayacaq.

"Danışan oduncaq halqaları" – Əsaslı olaraq ağacları təbii hadisələri qeydə ala bilən cihaz adandıra bilərik. Belə ki, ağacların oducağında olan illik halqalar keçmişdə baş verən hadisələri qeydə almaq qabiliyyətinə malikdir. Bizdə bütün bunları nəzərə alaraq müasir üsullardan istifadə etməklə ağacın oduncağından oduncaq-halqa nümunələri götürəcək, ağacın yaşını hesablayacaq və əl mikroskopunun köməyi ilə oduncaq halqalarında olan, ağacın qeydə aldığı təbii hadisələri izah etməyə çalışacağıq.

"Bitkinin görünməyən memarları" – Dünyada bitkilər çox kiçik ölçülərdən başlayaraq nəhəng ölçülərə qədər dəyişirlər. Bəzən bir bitkinin 100 metrə yaxın hündürlüyə, 20 metrə yaxın diametrə qədər böyüməsi insanda çox böyük maraq oyadır. Bunları nəzərə alaraq kiçik və böyük ölçülü bitkilərdən nümunələr götürülərək mikroskop altında onların hüceyrə (anatomik) quruluşlarına baxılacaq. Bitkinin artımına səbəb olan hüceyrələr haqqında məlumatlar veriləcəkdir. Beləliklədə uşaqlar bitkilərin canlı görünməyən memarları ilə tanış olacaqlar.

Praktiki təcrübə[redaktə | əsas redaktə]

Respublika universitetlərinin tələbələri Mərkəzi Nəbatat Bağında praktiki təcrübə keçə bilərlər.

Ziyarətçilər üçün məlumat[redaktə | əsas redaktə]

İş saatları[redaktə | əsas redaktə]

Mərkəzi Nəbatat Bağı hər gün işləyir. Hazırda qış mövsümü saatları qüvvədədir.

Qış mövsümündə açılıb bağlanma saatları aşağıdakı kimidir: Açılır: 09:00 Bağlanır: 18:00

Yay mövsümündə açılıb bağlanma saatları aşağıdakı kimidir: Açılır: 09:00 Bağlanır: 20:00

Biletlər[redaktə | əsas redaktə]

AR Nazirlər Kabinetinin 21 aprel 2015-ci il 114 saylı qərarı ilə “Xüsusi mühafizə olunan təbiət ərazilərindən və obyektlərindən elmi, mədəni, tədris, turizm və rekreasiya, məhdud təsərrüfat məqsədləri ilə ödənişli əsaslarla istifadə Qaydası və ödənişin məbləği”nin təsdiq edilməsi haqqında qanunu nəzərə alınmaqla AMEA Mərkəzi Nəbatat Bağından istifadə üzrə qiymətlər aşağıdakı şəkildə müəyyən olunmuşdur.

1. Bağa daxil olmaq və turist marşrutları ilə hərəkət etmək – gündəlik 1 manat,

2. Məktəb şagirdləri, təqaüdçülər giriş zamanı 50% güzəştlə - gündəlik 0.50 manat,

3. Avtonəqliyyat vasitələrini dayanacaqla təmin etmək - gündəlik 1 manat,

4. Professional video və foto çəkilişləri etmək - gündəlik 20 manat.

5. Bağa giriş zamanı aşağıdakı şəxslər imtiyazlı hesab olunur və ödənişdən azad edilirlər:

Bağın idarə edilməsi və mühafizəsi üçün yaradılan idarənin əməkdaşları; Bağın ərazisində yerləşən AMEA-nın institutlarının əməkdaşları; Nəbatat Bağı ilə bağlı xidməti vəzifələrini yerinə yetirərkən gələn dövlət və bələdiyyə orqanlarının, dövlət büdcəsindən maliyyələşdirilən idarə, müəssisə və təşkilatların işçiləri (təsdiqedici sənədi təqdim etməklə); Milli Qəhrəmanlar, Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü uğrunda döyüşlərdə iştirak etmiş şəxslər (müvafiq təsdiqedici sənədi təqdim etməklə); Məktəbəqədər uşaqlar, əmək qabiliyyəti olmayanlar.

Daxili intizam qaydaları[redaktə | əsas redaktə]

Bağın ərazisində qəti qadağandır:

-piknik keçirmək,
-bitkiləri və gülləri qırmaq,
-od qalamaq
-topla oynamaq
-velosiped sürmək
-heyvan gəzdirmək,
-zibilləmək,
-etik normalara zidd hərəkətlər etmək,
-təcrübə sahələrinə daxil olmaq və bitkilərə toxunmaq.

Qiymətli və “Qırmızı Kitab”a daxil olunmuş nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitkiləri qıran şəxslər “Azərbaycanın İnzibati Xətalar Məcəlləsi”nin 127-ci maddəsinə əsasən hüquqi və inzibati qaydada cəzalandırılacaqlar.

Bağın daxili intizam qaydalarına riayət etməyənlər cərimə olunmaqla Bağdan xaric ediləcəklər.

İctimai nəqliyyat[redaktə | əsas redaktə]

Mərkəzi Nəbatat Bağının girişi Mikayıl Müşfiq küçəsi 103 ünvanında, Badamdar qəsəbəsinin girişində yerləşir.

Bağa müxtəlif istiqamətlərdən gələn marşurut xətləri aşağıda göstərilmişdir:

M. Elmlər Akademiyası: № 53, № 206, № 3

M. İnşaatçılar: № 205

M. 20 Yanvar: № 29, № 205

M. Gənclik: № 3

M. Dərnəgül: № 3

M. İçərişəhər (MUM, Axundov bağının yanı): № 31

Həmçinin, avtomobil ilə gələn Ziyarətçilər üçün ödənişli dayanacaq təmin olunur.

Əlaqə[redaktə | əsas redaktə]

Tel.: (99412) 502 43 21
Faks: (99412) 502 41 72
Ünvan: AZ-1004, Azərbaycan Respublikası, Bakı şəhəri, Mikayıl Müşfiq 103
Email: AMEA daxili - general_depart@nabatat.science.az;
Rəhbərlik Ictimaiyyətlə əlaqələr və informasiya texnologiyaları şöbəsi - cbg.org.az@gmail.com;
Toxumçuluq sektoru - az_nabatat@hotmail.com

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Mərkəzi Nəbatat Bağı ilə əlaqəli mediafayllar var.

Xəritədə