Mayonez

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Mayonez

Mayonez (fr. mayonnaise)[1] — bitki yağı, yumurta sarısı[2], sirkə və ya limon şirəsi, şəkər, duz və bəzən də xardal və digər ədviyyatlar qatmaqla hazırlanan soyuq sous. Mayonez mətbəxdə ən tez-tez istifadə olunan məhsullardan biridir. Mayonezi salatlarda, ət və toyuq qızartdıqda istifadə edirlər. Avropa və Amerika standartlarına uyğun olaraq mayonezin yağlılığı 70-80 % olmalıdır[3][4].

Haqqında[redaktə | əsas redaktə]

Mayonezin tərkibinə bitki yağı, yumurta sarısı, xardal, limon turşusu və sirkə daxildir. Mayonezdə bu inqridientlərin nisbətindən asılı olaraq məhsul ya şirintəhər ya da neytral, ya acı ya da şit, ya yağlı ya da yüngül, ya qatı ya da duru olur. Mayonezin xeyiri və ziyanı tərkibində olan inqridientlərin keyfiyyətindən birbaşa asılıdır. Klassik reseptə əsasən mayonezin əsas hissəsini A, D, E, K, P vitaminlərlə zəngin olan və dərini cavanlaşdıran təbii bitki yağı təşkil edir. Lakin, təəssüf ki, hal-hazırda mayonezlərin çoxunun tərkibində modifikasiya olunmuş yağlar (onlara trans-piylər da deyilir) istifadə olunur. Bu yağ tam süni məhsul olub orqanizm tərəfindən onun mənimsəməsi üçün qətiyyən uyğunlaşmayıb. Belə yağların mayonezin tərkibində olub-olmadığını necə bilmək olar? Bu sualın cavabını mayonezin etiketində tapa bilərsiniz. Əgər məhsulun tərkibində "yüksək keyfiyyətli bitki piyi" ("высококачественный растительный жир") varsa, deməli, burada təbii bitki yağından söhbət gedə bilməz. Onun yerini bu konkret məhsulda kimyəvi modifikasiya olunmuş yağlar tutur ki, bu yağların molekulları təbiətdə yoxdur. Belə mayonezi əlavə olunmuş qida mədə-bağırsaq traktında çox çətinlikdə həzm olunur ki, onun fermentləri trans-piylərinin molekullarını parçalamaq iqtidarında deyillər. Nəticədə onlar orqanizmdən xaric edilmir və qara ciyərdə, mədəalti vəzidə, damarların divarlarında xolesterin yığınları şəklində yığılır. Belə mayonezi əlavə olunmuş qida mədə-bağırsaq traktında çox çətinlikdə həzm olunur ki, onun fermentləri trans-piylərinin molekullarını parçalamaq iqtidarında deyillər. Nəticədə onlar orqanizmdən xaric edilmir və qara ciyərdə, mədəalti vəzidə, damarların divarlarında xolesterin yığınları şəklində yığılır[5].

Tərkibi və hazırlanması[redaktə | əsas redaktə]

Yumurtanın sarısını ağından ayırın və xardal, duz və istiotla yaxşı-yaxşı çalın. Sonra çalmağı davam edib kütləyə damcılarla zeytun yağını əlavə edin. Kütləyə yağın 1/3 hissəsi daxil edəndən sonra yağı nazik şırnaqla tökmək olar. Axırda kütlə həmcins və qatı olmalı, qabın divarlarından asanlıqla ayrılmalıdır. Bundan sonra mayonezə sirkə ələvə etmək lazımdır. Ev şəraitində hazırlanan mayonezi soyuducuda 72 saat saxlamaq olar. Mayonezə blenderdən keçirilmiş göyərti də əlavə etmək olar. Bu ona xüsusi və gözəl tam verəcək.[6][7][8][9]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Mayonez ilə əlaqəli mediafayllar var.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Mayo - Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary". Merriam-webster.com. http://www.merriam-webster.com/dictionary/mayo. İstifadə tarixi: 14 February 2015.
  2. "Science of Eggs: Egg Science". Exploratorium.edu. http://www.exploratorium.edu/cooking/eggs/eggscience.html. İstifadə tarixi: 17 November 2011.
  3. (2012) Main Street Vegan: Everything You Need to Know to Eat Healthfully and Live Compassionately in the Real World. Penguin, 168. ISBN 9781101580622. 28 November 2015 tarixində istifadə olunub.
  4. "Le cuisinier impérial, n.". Le cuisinier impérial. Barba (1806). https://books.google.com/books?id=sI4EAAAAYAAJ&dq=inauthor%3Aviard%20mayonnaise&pg=PA342#v=onepage&q&f=false. İstifadə tarixi: 24 November 2014.
  5. Mayonez haqqında bilmədiklərimiz - kayzen.az
  6. Təbii mayonezin hazırlanma qaydası
  7. "Main Street Vegan: Everything You Need to Know to Eat Healthfully and Live ... - Victoria Moran, Adair Moran - Google Books". Books.google.com. 26 April 2012. https://books.google.com/books?id=RSyom6UrjlUC&pg=PT168. İstifadə tarixi: 27 August 2015.
  8. Goldstein, Katherine (27 December 2013). "Vegenaise vs. Mayonnaise: Why Vegan-substitute mayo is better than regular mayonanaise". Slate.com. http://www.slate.com/blogs/browbeat/2013/12/27/vegenaise_vs_mayonnaise_why_vegan_substitute_mayo_is_better_than_regular.html. İstifadə tarixi: 27 August 2015.
  9. "Plamil: Egg Free Mayonnaise". Plamilfoods.co.uk. http://www.plamilfoods.co.uk/egg-free-mayo/. İstifadə tarixi: 27 August 2015.