Meyvəli çörək

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Meyvəli çörək

Meyvəli çörək (alm. Früchtebrot‎) — Avstriyaalman mətbəxinin ənənəvi yeməyi[1]. Xəmirdə quru meyvələrin böyük bir payı ilə, şirin çörəklə təqdim olunur. Meyvəli çörək, adətən, kiçik çörəklər şəklində bişirilir, şirəli və möhkəm xəmirə malikdir, üzərində bəzən badamalbalı ilə bəzədilmiş qurudulmuş meyvə və qoz-fındıq görünür.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Cənubi Almaniya, AvstriyaCənubi Tirolda, milad üçün qurudulmuş armudların çörəklərə əlavə edilməsinə dair bir ənənə var idi. Dialektdən asılı olaraq, bu xəmirlərə Hutzeln, Hutzen (Alemannik dialekti) və ya Kletzen (Bavaro-Avstriya ləhcəsi) adını verdilər. Maddi rifahın artması və cənub meyvələrinin idxalatının inkişafı ilə meyvəli çörəyin üçün reseptlərə quru ərik, kişmiş, xurma, əncir və digər quru meyvələrdən daxil edilmişdir. Əvvəlcə çörək xəmirinə heç bir dadlandırıcı əlavə edilmədikdə, sonra reseptə bal və ya şəkər daxil etməyə başladı. Bəzən meyvə xəmir görünüşünü pozan normal bir maya çevrildi, lakin qurudulmuş meyvələri yandırmağa imkan verdi[2].

Adət və mərasimlər[redaktə | əsas redaktə]

Meyvəli çörək qurudulmuş armud ilə

Meyvəli çörək Andreyev günündə (30 noyabr) bişirilir. Andreeva gecəsində maskalı gənclər evlərə gedir və meyvəli çörək də daxil olmaqla hədiyyələr istəyirlər. Milad bayramı ərəfəsində və ya Stepanov günündə evin sahibi bir meyvəli çörəyi parçalayıb uşaqlara və işçilərə bir parça verməklə yanaşı heyvanlara da çörək payını verərlər. Bu mərasim evə və burdaqlara uğurlar qazandırmaq idi və Maulgabe (ağıza hədiyyə) adına məxsus idi. Meyvəli çörək nişan mərasiminin də əhəmiyyətli bir hissəsidir. Evlilik yaşına çatan bir qız, öz sevgilisinə bir meyvəli çörək dilimi verir. Əgər kəsilmiş dilimin kənarı düz olarsa bu nikaha razılıq verilməsini, əksinə, çörəyin kənarı qeyri-bərabər olarsa, nikah təklifinin rədd edilməsi demək idi[3].

Ədəbiyyatda[redaktə | əsas redaktə]

Uşaqlar arasında məşhur olan uşaq kitabı "Çox ac olan tırtıl" adlı kitabda meyvəli çörək məşhurdur[4].

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Фруктовый хлеб занесен в реестр Традиционных блюд Австрии под номером 172 Министерством аграрной политики и природопользования Австрии.
  2. Рецепт фруктового хлеба на сайте журнала SalzburgerLand.
  3. Обряды с использованием фруктового хлеба на портале Brauchtumsseiten.
  4. Hella Kemper. Mehr, mehr, mehr!, ZEIT online