Almaniya mətbəxi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Alman mətbəxi səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search

Almaniya mətbəxi (alm. Deutsche Küche) - Almanların mətbəxi.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Alman mətbəxinin çox zəngin və maraqlı tarixi var[1]. Onun kulinar ənənələri ölkənin regionlarınlardan asılı olaraq fərqlənir. Vahid alman mətbəxi anlayışı XIX əsrin ikinci yarısında Alman torpaqların bir ölkəyə birləşməsi ilə eyni zamanda ortaya çıxdı[2][3][4].

Kartof məhsulları[redaktə | əsas redaktə]

Kartof püresi

Alman mətbəxində kartofun bir çox hazırlama üsülü var: kartofu duxovkada bişirmək, yağda qızartmaq və ya soyuq salatlara əlavə etmək olar. Almanlılar kartof püresini o qədər də sevmir; onlar əriştəyə üstünlük verir. Ləzzətli və bol alman yeməyin misalı kimi Ayntopfu göstərmək olar – tamdəyərli naharı əvəz edən böyük küpədə bişirilən yemək. İstifadə olunan inqrediyentlərdən asılı olaraq, o, şorba, pörtlənmiş xörək və ya qulyaşı xatırlayır. Əlinizin altında olan məhsullardan bu yeməyə qata bilərsiniz. Desertlərin arasında ən çox seviləni başlanğıcını Avstriyadan götürən Afeıştrudel – isti isti verilən alma piroqudur[5][6].

Regional ənənələr[redaktə | əsas redaktə]

Qərbi Almaniyanın ŞvarsvaldBaden-Vürtemberq regionunda qonşu İsveçrəFransanın güclü təsirini duymaq olar. Bu mətbəxdə tərəvəzlərin çox böyük rolu var. Cənubə yaxın, xüsusilə Bavariyada, daha yağlı yeməklərdən istifadə olunur. Ola bilər ki, bu səbəbdən Alman mətbəxi illlər boyu çox yağlı hesab olunub və dünyada öz populyarlığını qazanmayıb. Buna baxmayaraq, o, çox incə mətbəxlərdən biri olaraq, Almaniyadan xaricdə yaxşı tanınır[7][8].

Almansayağı şorbalar[redaktə | əsas redaktə]

Şorbalar Almaniyada çox populyar deyil; ən məşhur olan şorbalar Gulaschsuppe adlanan macarların qulyaşına oxşar şorba və fransız qırmızı soğan şorbasına oxşar BohnensuppeZwiebelsuppe şorbalarıdır. Şərq Almanlar tez-tez solyanka – doğranılmış sosiska ilə ədvalı Ukrayna şorbasını bişirirlər. Sadalanlılardan daha populyar əriştəli şorbalardır – məsələn, Leberknödelsuppe adlanan Bavariya şorbası. Qalan qəlyanaltılar sadədir. Onlar paştet, salat və ya soyuq ətlərdən ibarət ola bilər. Cənubda balıq və dəniz məhsullardan daha çox istifadə olunur. Alabalıq Almanlıların ən çox sevdıkləri balıq hesab olunur[9][10].

Ət yeməkləri[redaktə | əsas redaktə]

Kolbasa Almaniyanın bütün regionlarının sevimli yeməyidir

Almaniyada, təkcə, kolbasasosiskanın 1500 növü var[11][12]. Alman mətbəxi olduqca doyumlu və yüksək kalorili, lakin çox ləzzətlidir. Ət, xüsusilə bir çox üsüllarla bişirilən donuz əti, çox populyardır. Orta yaşlı alman il ərzində 84 kq ət yeyir[13]. Yer səthində Alman sosiskaları, məs. hotdoq kimi tanınan frankfurters haqqında eşitməmiş adamı tapmaq qeyri-mümkündür. Alman mətbəxinin ənənəvi ət yeməkləri içərisində şnitsel xüsusi yer tutur.

Turş kələm[redaktə | əsas redaktə]

Almaniyada kələmin bütün növləri çox sevilir: bişirilmiş, yağda qızardılmış və ya turş. Bu ən’ənə öz başlanğıcını çoxdan bəri götürür, lakin öz əhəmiyyətini indiyə qədər itirməyib. Təzə kələm marinada qoyulur və Saurekraut, qırmızı kələm isə alma ilə bişirilərək Apfelrotkohl adlanır. Almanlar mərəçüyüdü çox sevir. Mərəçüyüd mövsumu apreldə başlayır və iyunda bitir. Bu mövsum ərzində bütün restoranlar xüsusi mərəçüyüd menyularını təqdim edir.

İçkilər[redaktə | əsas redaktə]

Alman pivəsi

Qəhvə Almaniyada çaydan çox sevilən içkidir[14]. Almanlar "Kaffeekuchen" adlandıran yemək qəhvə ilə istənilən pirojnadan ibarətdir. Almanlar bütün növ ailə bayramlarını, hətta ailə üzvləri ilə birqə yeyilən sadə yeməkləri çox sevir[15]. Almanlar pivə içməyi çox sevirlər, və bu içki orada nömrə bir içkisi sayılır[16]. Bu səbəbdən Almaniyaların hətta Oktoberfest adlanan populyar pivə festivalı vardır. Ən məşhur pivə növləri arasında: pils – ənənəvi acı pivə və wizen – fermentasiya prosesində ağ rənğı əldə edən 50 % buğda mayası olan pivədir. Oktoberfest festival zamanı çoxlu miqdarda soyuq ətlər və donuz ayağları yeyilir[17].

Qida sənayesi[redaktə | əsas redaktə]

Almaniya qida sənayesinə görə Avropa İttifaqında üçüncü ən böyük yerdədir[18]. 2013-cü ildə Almaniyada qida istehsalı təxminən 66 milyard avro olmuşdur[19]. Bir çox qida məhsulları beynəlxalq tanınmış brendlərdir[20].

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Almaniya mətbəxi ilə əlaqəli mediafayllar var.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Sevin, D. (2010). Wie geht's?. Cengage Learning, 81. ISBN 978-1-133-16897-3.
  2. "Michelin Guide restaurants for Germany". http://www.viamichelin.com/web/Restaurants/Restaurants-Germany. İstifadə tarixi: 26 January 2015.
  3. "German cuisine beats Italy, Spain in gourmet stars". Reuters. 28 March 2011. http://in.reuters.com/article/2007/11/14/us-germany-food-idINL1447732320071114. İstifadə tarixi: 19 March 2011.
  4. "Schnitzel Outcooks Spaghetti in Michelin Guide". Deutsche Welle. 15 November 2007. http://www.dw.de/dw/article/0,,2914502_page_0,00.html. İstifadə tarixi: 6 April 2012.
  5. Aesther, Sonya (24 September 2013). "Bloch & Falk: A Special Wurst (sausage) Store". German-Jewish Cuisine. http://germanjewishcuisine.com/2013/09/24/bloch-falk-a-special-wurst-sausage-store/.
  6. "Fleischkonsum pro Kopf in Deutschland in den Jahren 1991 bis 2015 (in Kilogramm)". Statista.com. https://de.statista.com/statistik/daten/studie/36573/umfrage/pro-kopf-verbrauch-von-fleisch-in-deutschland-seit-2000/. İstifadə tarixi: 2016-10-11.
  7. Walker, I. (2014). Germany, Major European Union Nations. Mason Crest, 64. ISBN 978-1-4222-9267-9.
  8. (1988) New Home Economics. Forbes, 4.
  9. (1989) GLOBEFISH Research Programme, GLOBEFISH Research Programme (de). Food and Agriculture Organization of the United Nations, Fishery Industries Division, 4.
  10. MacVeigh, J. (2008). International Cuisine. Cengage Learning, 166. ISBN 978-1-111-79970-0.
  11. Guide to German Sausages & Meat Products
  12. "Wurst" is best: German cold cuts. (2008, 05). German Review
  13. Zentrale Markt- und Preisberichtstelle für Erzeugnisse der Land-, Forst- und Ernährungswirtschaft GmbH
  14. Tucker, C.M. (2017). Coffee Culture: Local Experiences, Global Connections, Routledge Series for Creative Teaching and Learning in Anthropology. Taylor & Francis, 65. ISBN 978-1-317-39225-5.
  15. (2015) The Black Forest (Rough Guides Snapshot Germany), Rough Guides. Rough Guides, pt101. ISBN 978-0-241-23481-5.
  16. Fuller, S. (2005). Fuller's Fans Guide to German Stadiums. Stuart Fuller, 195. ISBN 978-0-9551425-1-2.
  17. Merkblatt über Schankgefäße - Eichrechtliche Vorschriften (instruction sheet regarding calibration of drinking vessels)  (alm.)
  18. Ibp, I. (2009). Doing Business and Investing in Germany Guide Volume 1 Strategic and Practical Information. International Business Publications USA, 29. ISBN 978-1-4387-1049-5.
  19. Facts and figures on German agricultural exports Federal Ministry of Food and Agriculture
  20. Fraser, C.C. (2006). Pop Culture Germany!: Media, Arts, and Lifestyle, Pop Culture Germany!: Media, Arts, and Lifestyle. ABC-CLIO, 145. ISBN 978-1-85109-733-3.