Musa Qasımlı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Musa Qasımov səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Musa Cəfər oğlu Qasımlı
[[Şəkil:
Musa Qasımlı
|200px]]
Doğum tarixi: 28 oktyabr 1957 (1957-10-28) (58 yaş)
Doğum yeri: Flag of Azerbaijan SSR.svg Azərbaycan SSR Hamarkənd, Yardımlı rayonu
Vətəndaşlıq: Flag of Azerbaijan.svg AzərbaycanRespublikası
Elm sahəsi: Tarix. Beynəlxalq münasibətlər tarixi
İş yeri: Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi
Elmi dərəcəsi: Tarix elmləri doktoru
Elmi vəzifəsi: professor
Təhsili: Ali
Tanınır: Tarixçi alim, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin IV və V çağırış deputatı

Qasımlı Musa Cəfər oğlu — Görkəmli Azərbaycan tarixçisi, tarix elmləri doktoru, professor. Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi nin IV və V çağırış (2010-2015; 2015-2020) deputatı.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Musa Qasımlı 1957-ci il 28 oktyabrda Yardımlı rayonunda anadan olmuşdur. 1974-cü ildə orta məktəbi tərifnamə ilə bitirmişdir. Həmin il Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) tarix fakültəsinə daxil olmuş, 1979-cu ildə oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Təyinatla Yardımlı rayonunda işləmişdir.1982-1985-ci illərdə BDU-nun Avropa və Amerika ölkələrinin yeni və müasir tarixi kafedrasının əyani aspiranturasında təhsil almışdır. Beynəlxalq münasibətlər tarixi üzrə ixtisaslaşmışdır. 1986-cı ildə namizədlik, 35 yaşında isə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. Ölkədə ən gənc tarix elmləri doktoru olmuşdur. Yardımlı rayonundan çıxan ilk tarix elmləri doktoru, professordur. 1986-1992-ci illərdə BDU-nun Avropa və Amerika ölkələrinin yeni və müasir tarixi kafedrasında müəllim, baş müəllim, dosent, tarix fakültəsinin dekan müavini vəzifələrində çalışmışdır. BDU-nun Avropa və Amerika ölkələrinin yeni və müasir tarixi kafedrasının professorudur.

1992-1997-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi nin beynəlxalq əlaqələr şöbəsində işləmişdir.

IV çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinə 2010-cu il 7 noyabrda keçirilən seçkilərdə 42 saylı Sumqayıt ikinci seçki dairəsindən, 2015-ci il 1 noyabrda keçirilən V çağırış seçkilərində 72 saylı Yardımlı-Masallı seçki dairəsindən millət vəkili seçilmişdir. Milli Məclisin Elm və Təhsil Komitəsinin üzvüdür. Türkiyə, Kanada, Braziliya, Peru, Meksika, Argentina, Danimarka, Malta, Estoniya, Bosniya və Herseqovina parlamentləri ilə dostluq qrupunun üzvüdür. Azərbaycan Mətbuat Şurası İdarə Heyətinin üzvüdür[1].

Elmi fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan tarixinin öyrənilməmiş bir sıra aktual problemlərinin - Azərbaycanın beynəlxalq mədəni əlaqələri (1946-1991), Ceyid Cəfər Pişəvəri hərəkatınından sonra Cənubi Azərbaycanda yaranmış şəraitin Birləşmiş Millətlər Təşkilatında müzakirəsi, Azərbaycan-Türkiyə diplomatik-siyasi münasibətləri (1920-1922), xarici dövlətlər və Azərbaycan (1920-1922), Birinci dünya müharibəsi illərində "könüllü" adı altında erməni silahlı bandalarının hazırlanması və fəaliyyətləri, Birinci dünya müharibəsi illərində böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasəti (1914-1918), SSRİ-Türkiyə diplomatik-siyasi münasibətləri (1960-1991), Azərbaycan istiqlal mübarizəsi və xarici dövlətlər (1920-1945), "Erməni məsələsi"ndən "erməni soyqırımı"na (1724-1920), Cənubi Qafqaz Antanta ölkələri, Rusiya və Türkiyə arasında (1920-1923) və b. araşdırılması onun adı ilə bağlıdır[2]. Musa Qasımlı Azərbaycan, Rusiya, Türkiyə, ABŞ, Gürcüstan, Avstriyada BMT, Çexiyada ATƏT, Böyük Britaniya arxivlərində çalışmış və dəyərli əsərlər yazmışdır. Onun ilk böyük tədqiqat işi İkinci dünya müharibəsindən sonra SSRİ dağılanadək olan dövrdə Azərbaycanın beynəlxalq mədəni əlaqələri olmuşdur. Sovet hakimiyyəti illərində Mərkəzin nəzarəti altında həyata keçirilən Azərbaycanın beynəlxalq mədəni əlaqələrinin inkişaf dinamikasının və nəticələrinin zəngin arxiv materialları əsasında tədqiq edilməsi uğurlu başlanğıc olmuşdur. Bakıda nəşr edilən bu monoqrafiya sonralar Gürcüstanda "Artanudci" nəşriyyatında da çap edilmişdir. 1992-1993-cü illərdə Musa Qasımlı Seyid Cəfər Pişəvəri hərəkatından sonra Cənubi Azərbaycanda yaranmış şəraitin yenicə qurulmuş BMT Baş Məclisinin ilk iclasında müzakirəsini araşdırmış və 1993-cü ildə "Beynəlxalq münasibətlərdə Azərbaycan məsələsi" adlı əsərini nəşr etdirmişdir. Bu, Azərbaycan tarixşünaslığında ilk addım olmuşdur. Professor BMT Baş Məclisində əslən Azərbaycandan olan iki nəfərin - SSRİ-nin BMT-dəki nümayəndəsi Vışınskinin və İranın nümayəndəsi, əslən Ordubaddan olan Seyid Həsən Tağızadənin İranda sovet qoşunlarının olmasına dair mübahisələrinin, Cənubi Azərbaycanda ABŞ və sovet siyasətinin mahiyyətini açmışdır. Müəllif əsərində yazır ki, Qərbdə belə hesab edirlər ki, soyuq müharibə ilk dəfə Avropada başlamışdır, lakin belə deyildir, soyuq müharibənin ilk anı, ilk böhranı Cənubi Azərbaycan məsələsi olmuşdur. Həmin dövrdə bir çox Qərb mətbuatı da bu qənaətdə olmuşdur. Bu, Musa Qasımlının Azərbaycan və dünya tarix elminə gətirdiyi yenilik olmuşdur. Sonralar digər Azərbaycan tarixçiləri Musa Qasımlının işığında bu problemə dair tədqiqatlar aparmış və soyuq müharibənin ilk anının, ilk böhranının Cənubi Azərbaycanda olmasına dair onun konsepsiyasını inkişaf etdirmişlər. Daha sonra professor Musa Qasımlı, işğal edilib bolşevikləşdirildikdən sonra SSRİ-nin yaradılmasına qədərki dövrdə Azərbaycanın xarici dövlətlərlə, o cümlədən Türkiyə ilə diplomatik-siyasi münasibətlərini tədqiq etmişdir. Bu illər nisbi müstəqillik illəri olmuşdur. Müəllif bolşevik Rusiyasının Azərbaycanın xarici siyasətinə hansı metodlarla son qoyduğunu, nümayəndəliklərini bağladığını tədqiq etmişdir. Bakı ilə yanaşı bu araşdırma kitab olaraq Türkiyə və İranda da işıq üzü görmüşdür. Professor Musa Qasımlı ölkədə ilk dəfə olaraq Birinci dünya müharibəsi illərində böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasətini tədqiq etmiş və üç cildlik monoqrafiya yazmışdır. O, Azərbaycanda ilk dəfə olaraq Qafqaz cəbhəsində "könüllü" adı altında erməni silahlı bandalarının hazırlanması və fəaliyyəltərini tədqiq etmişdir. Bu mövzuya dair bir sıra beynəlxalq elmi simpoziumlarda məruzə etmiş və həmin məruzələr nəşr edilmişdir. Musa Qasımlı 1920-1945-ci illərdə Azərbayca istiqlal mübarizəsi və xarici dövlətlər problemini də araşdırmış, iri həcmli monoqrafiya yazmış və bu əsər 2006-cı ildə İstanbulda "Kaknüs" nəşriyyatında nəşr edilmişdir. Həmin kitab Almaniyanın Frankfurt şəhərində keçirilən kitab sərgi-yarmarkasında ən çox satılan kitablardan biri olmuşdur. Musa Qasımlı 1920-1923-cü illərdə Cənubi Qafqazda Rusiya, Türkiyə və Antanta ölkələri arasında nüfuz uğrunda gedən diplomatik-siyasi mübarizəni də tədqiq etmişdir. Professor Musa Qasımlı Rusiya imperatoru I Pyotrun məlum fərmanından başlayaraq 1920-ci ildə Ermənistan sovetləşdirilənədək olan dövrdə ermənilərin Azərbaycan ərazilərinə yerləşdirilməsini, torpaqlar ələ keçirmələrini, silahlı bandalar yaratmalarını, böhranlı anlarda mülki türk, müsəlman əhaliyə qarşı törətdikləri qırğınları ən mötəbər arxiv materialları əsasında tədqiq etmiş və iri həcmi monoqrafiya yazmışdır. Monoqrafiya Azərbaycan rus, türk və ingilis dillərində bir neçə ölkədə nəşr edilmişdir.

ABŞ, Argentina, Türkiyə, Böyük Britaniya, Almaniya, Rusiya, Ukrayna, Polşa, Rumıniya, Qazaxıstan, Makedoniya, Gürcüstan, İran, Kipr, Çexiya Respublikası və b. ölkələrdə Azərbaycan tarixinin indiyədək araşdırılmayan problemlərinə həsr olunmuş irihəcmli 11 monoqrafiyası və nüfuzlu jurnallarda 60-dək elmi məqaləsi ingilis, ispan, türk, rus, ukrayn, polyak, rumın, fars və b. dillərdə nəşr edilmişdir. Monoqrafiyaları haqqında xaricdə müsbət rəylər dərc olunmuşdur. Əsərlərinə ABŞ, Rusiya, Türkiyə, Ukrayna, Gürcüstan, İraq, Polşa ,Rumıniya və b. ölkələrin alimləri istinad etmişlər. Azərbaycanda və xarici ölkələrdə nəşr edilən və maraqla qarşılanan əsərləri ona şöhrət gətirmiş və görkəmli tarixçi alim olaraq tanıtmışdır. 1983-2014-cü illərdə Azərbaycanda keçirilən 30-dək çox elmi konfransda məruzələr etmişdir.

1985-2015-ci illərdə 50 beynəlxalq elmi konfransda – Orlando, San-Fransisko, Los-Ancelos (ABŞ), Plovdiv (Bolqarıstan), Krakov,Varşava (Polşa), Bilkent, İstanbul, Ankara, Elazığ, Ərzurum, İqdır, Ardahan, Trabzon, İzmir, Ədirnə, Bandırma, Əskişəhər, Uşak, Bitlis, Malatya, Kayseri, Kahramanmaraş, Giresun, Bayburt (Türkiyə), Moskva, Yekaterinburq, Nijni Novqorod (Rusiya), Tiflis, Batum (Gürcüstan), Qazimaqosa, Lefkoşa, Girne (Kipr), Tehran, Təbriz (İran), Vilnüs (Litva), Odessa, Kiyev (Ukrayna), Türküstan (Qazaxıstan), Tallin (Estoniya), Amsterdam (Hollandiya), Frankfurt, Köln, Berlin, Dortmund, Bielefald, Hamburq (Almaniya), Skopye (Makedoniya), Vyana (Avstriya), Budapeşt (Macarıstan) və b. dəfələrlə etdiyi məruzələrlə Azərbaycan tarix elmini layiqincə təmsil etmişdir.

Ali məktəblər üçün Beynəlxalq münasibətlər tarixi dərs vəsaitinin, iki hissədən ibarət Avropa və Amerika ölkələrinin müasir tarixi dərsliyinin və fənn proqramının müəllifidir.

ABŞ-da fəaliyyət göstərən Orta Şərq Araşdırmaları Assosiasiyasının (Arizona Universiteti), Mərkəzi Avrasiya Araşdırmaları Cəmiyyətinin (Harvard Universiteti), Orta Asiya və Qafqaz Araşdırmaları Mərkəzinin (Türkiyə) üzvü, Ukraynadakı Beynəlxalq Kadr Akademiyasının həqiqi üzvüdür (Kiyev). "Rumıniya Avrasiya araşdırmaları" (Rumıniya), "Qafqaz və Mərkəzi Asiya araşdırmaları", "Turan SAM", "Türk bilimi", "Atatürk yolu" (Türkiyə), "Qafqaz i mir" (Gürcüstan), "İstoriya" (Ukrayna) elmi jurnallarının redaksiya heyətinin üzvüdür.

ABŞ-ın Vircinya ştatının Fairfax şəhərindəki George Mason Universitetində araşdırma proqramı üzrə çalışmışdır (2004).

SSRİ Siyasi Elmlər Assosiasiyasının, SSRI Elmlər Akademiyasının Beynəlxalq münasibətlər və xarici siyasət tarixi Elmi Şurasının üzvü (1987-1991), Azərbaycan EA Tarix İnstitutunda fəaliyyət göstərən ixtisaslaşdırılmış doktorluq Müdafiə Şurasının həmsədri (1997-1999), Təhsil Nazirliyi Elmi Metodik Şurası tarix bölməsinin (1997-1999), Dərslikləri Qiymətləndirmə Şuarsının ( 2009-2014), Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının tarix və siyasi elmlər ixtisası üzrə Ekspert Şurasının (2004-2007) üzvü olmuşdur. BDU-da fəaliyyət göstərən Müdafiə Şurasının üzvüdür.

Professor Musa Qasımlının rəhbərliyi altında 14 nəfər namizədlik, 3 nəfər doktorluq dissertasiyası işini müdafiə etmişdir.

BDU tarix fakültəsi Elmi Şurasının üzvüdür. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin "Qabaqcıl təhsil işçisi" döş nişanı ilə təltif olunmuşdur (2009). .

Monoqrafiyaları[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanda[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan Respublikası dünya meridianlarında. Bakı: Gənclik, 1992, 5,58 ç.v.
  • Beynəlxalq münasibətlərdə Azərbaycan məsələsi. Bakı: Azərnəşr, 1993, 4,2 ç.v.
  • Azərbaycan beynəlxalq münasibətlər sistemində (1991-1995-ci illər). Bakı: Gənclik, 1996, 8,7 ç.v.
  • Azərbaycan və beynəlxalq parlament təşkilatları (N.Axundovla birgə). Bakı: Mütərcim, 1996, 5,5 ç.v.
  • Azərbaycanın xarici siyasəti (konsepsiya məsələləri). Bakı: Mütərcim, 1997, 7,5 ç.v.
  • Azərbaycan-Türkiyə diplomatik-siyasi münasibətləri (aprel 1920-ci il-dekabr 1922-ci il). Bakı: Mütərcim, 1998, 7,5 ç.v.
  • Xarici dövlətlər və Azərbaycan (aprel işğalından SSRİ yaradılana qədərki dövrdə diplomatik-siyasi münasibətlər).Bakı, 1998, 22, 5. ç.v.
  • Birinci dünya müharibəsi illərində böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasəti (1914-1918-ci illər). 3 hissədə. I hissə (1914-cü il avqust-1917-ci il oktyabr). Bakı: Qanun, 2000, 15 ç.v.
  • Birinci dünya müharibəsi illərində böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasəti (1914-1918-ci illər). 3 hissədə. II hissə (1917-cü il noyabr-1918-ci il noyabr). Bakı: Adiloğlu, 2001, 15 ç.v.
  • Azərbaycanın xarici işlər nazirləri (E.Hüseynova ilə birgə). Bakı: Adiloğlu, 2003, 7 ç.v.Bakı:Mütərcim, 2013. 9 ç.v. Yenidən işlənilmiş təkrar nəşr.
  • Birinci dünya müharibəsi illərində böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasəti (1914-1918-ci illər). 3 hissədə. III hissə (sənədlər, materiallir, xəritələr, şəkillər). Bakı: Adiloglu, 2004, 35 ç.v.
  • Azərbaycanın baş nazirləri (Cavad Hüseynovla birgə). Bakı: Adiloğlu, 2005, 8,3 ç.v.
  • Heydər Əliyev-istiqlala gedən yol. 1969-1987-ci illər. Bakı: BDU-nun nəşriyyatı, 2006, 38 ç.v
  • SSRİ-Türkiyə münasibətləri (Türkiyədə 1960-cı il çevrilişindən SSRİ-nin dağılmasınadək). I cild. 1960-1979. Bakı: Adiloğlu, 2007, 560 səh.
  • SSRİ-Türkiyə münasibətləri (Türkiyədə 1960-cı il çevrilişindən SSRİ-nin dağılmasınadək). II cild.1979-1991. Bakı: Adiloğlu,2009, 400 səh.
  • “Erməni məsələsi”ndən “erməni soyqırımı”na: gerçək tarix axtarışında (1724-1920). Bakı, Mütərcim, 2014. 464 s.
  • From the “Armenian Issue” to “The Armenian Genocide”: in Search of Historical Truth (1720-1920). Baku: “N print studiya” LLC. 2015, 492 p.
  • Azərbaycan Respublikasının xarici siyasəti (1991-2003). I hissə. Bakı: Mütərcim, 2015, 648 s.
  • Azərbaycan Respublikasının xarici siyasəti (1991-2003). II hissə. Bakı: Mütərcim, 2015, 664 s.

Xarici ölkələrdə[redaktə | əsas redaktə]

  • Uluslararası ilişkilerdə Güney Azerbaycan meselesi (40-lı yıllar).Ankara, Asena nəşriyyatı, 1997,80 s.(müştərək) (Türkiyə).
  • Azərbaycan-Türkiyə diplomatik-siyasi münasibətləri (aprel 1920-ci il – dekabr 1922-ci il). Təbriz,Təbriz nəşriyyatı,1999 (fars dilinə çevirəni Əli Daşqın). 7,5 ç/v.(fars dilində).
  • Азербайджан в международных культурных связях (1946-1990).Тбилиси, Изд.Артануджи, 2005.15 п/л. (Gürcüstan).
  • Azerbaycan türklerinin milli mücadele tarihi.1920-1940.İstanbul, Kaknüs nəşriyyatı, 2006. 704 s.(Türkiyə).
  • СССР-Турция: от нормализации до новой холодной войны.1960-1979-е гг. Москва, ИНСАН, 2008.576 с.(Rusiya).
  • Турция-СССР: от переворота до распада. 1980-1991. Москва, ИНСАН, 2010. 418 с. (Rusiya).
  • SSCB-Türkiye ilişkileri.Türkiyede 1980 Darbesinden SSCB-nin Dagılmasına kadar. İstanbul,Kaknüs,2012. 464 s. (Türkiyə).
  • Украинско-азербайджанские политические отношения: история и современность.Киев, Издательский дом Дмитрия Бураго, 2012.160 с. ( О.Купчик, А. Дамиров) (Ukrayna).
  • Türkiye-Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği ilişkileri.Ankara, Atatürk Araştırmaları Merkezi Yayınları, 2013. 599 s. (Türkiyə).
  • Анатолия и Южный Кавказ в 1724-1920-е гг.: в поисках исторической истины. Москва, ИНСАН, 2014. 550 с. (Rusiya).
  • Kafkaslarda ermeni sorunu. 1724-1920. Ankara, İpek Universitesi yayınları, 2014. 484 s. (Türkiyə).

Dərslik və dərs vəsaitləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Siyasi tarix (mühazirə kursu). Dərslik. II hissə (III mühazirənin müəllifi. s. 420-434) (kollektiv). Bakı: BDU nəşriyyatı, 1993, 15 ç.v.;Bakı: Şur nəşriyyatı, 1995, 176 s.; Bakı: Şirvannəşr, 1997, 160 s.
  • Beynəlxalq münasibətlər tarixi (XX əsr. I hissə. 1900-1945-ci illər). Dərs vəsaiti (həmmüəllif). Bakı: BDU-nun nəşriyyatı, 1998, 18,75 ç.v.
  • Avropa və Amerika ölkələrinin müasir tarixi. I hissə. Ali məktəblər üçün dərslik. Bakı: Bakı Universiteti nəşriyyatı, 2003. 23,12 ç.v.;Təkrar nəşr. Bakı: Adiloğlu, 2007, 23,75 ç.v.; 2012, 25 ç.v. (Yenidən işlənilmiş təkrar nəşr).
  • Müəllim hazırlığının və orta təhsilin perspektivləri (Qərb təhsil sisteminin təcrübəsi əsasında). Müəllimlər üçün vəsait. Bakı: Adiloğlu nəşriyyatı, 2005 (ABŞ alimləri ilə birgə), 29,62 ç.v
  • Avropa və Amerika ölkələrinin müasir tarixi. II hissə. Ali məktəblər üçün dərslik. Bakı: Adiloğlu, 2008, 353 s.
  • Ən yeni tarix. Orta məktəblərin XI sinfi üçün dərslik. Bakı: Çaşıoğlu, 2010, 10,32 ç.v.(kollektiv); Yenidən işlənilmiş təkrar nəşr. Bakı: Çaşıoğlu, 2014, 126 s. (Kollektiv).
  • Yeni tarix. Orta məktəblərin IX sinfi üçün dərslik. Bakı: Kövsər,2011,7,5 ç.v.(kollektiv).

Proqram və metodik işləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan Respublikası beynəlxalq mədəni əlaqələrdə (1946-1990-cı illər). İxtisas kursunun proqramı. Bakı: BDU nəşriyyatı, 1992, 0,7 ç.v.
  • Azərbaycanın xarici siyasəti fənninin proqramı. Ali məktəblər üçün. Bakı: Azərbaycan Universiteti nəşriyyatı, 1997, 0,8 ç.v.
  • Xarici dövlətlər və Azərbaycan (aprel işğalından SSRİ yaradılanadək olan dövrdə diplomatik-siyasi münasibətlər). Seçmə kursun proqramı. Bakı: Bakı Universiteti nəşriyyatı, 1998, 0,8 ç.v.
  • Avropa və Amerika ölkələri tarixi. Proqram. Bakı: BBU, 1999, 0,3 ç.v.
  • Azərbaycan Respublikasının ümumtəhsil məktəblərinin V-XI sinifləri üçün tarix fənnindən proqramlar. Bakı: Təhsil Nazirliyi nəşriyyatı, 2000, 284 s. (kollektiv).
  • Xarici dövlətlər və Azərbaycan (aprel işğalından SSRİ yaradılanadək olan dövrdə diplomatik-siyasi münasibətlər). Seçmə kursun proqramı. Yenidən işlənilmiş təkrar nəşr. Bakı: "T.S." nəşriyyatı, 2001, 0,8 ç.v.
  • Avropa və Amerika ölkələrinin müasir tarixi fənninin proqramı. Ali məktəblər üçün. Bakı: "T.S." nəşriyyatı, 2002, 48 s. (kollektiv).
  • Amerika Birləşmiş Ştatlarının xarici siyasəti (1945-2008). Fənn proqramı. Bakı, 2009, 10 s.
  • SSRİ-Türkiyə münasibətlərində ABŞ amili (1960-1991). Fənn proqramı. Bakı, 2009, 16 s.
  • Beynəlxalq münasibətlər tarixi (1648-2008). Fənn proqramı. Bakı, 2009, 18 s.

Elmi məqalələri[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanda[redaktə | əsas redaktə]

  • Mədəni əməkdaşlığın mühüm sahəsi.- "Kitablar aləmində" jurnalı,1983, №4. 0,2 ç.v.
  • Beynəlxalq münasibətlər və SSRI-nin xarici siyasəti məsələləri Azərbaycan SSR tarixşünaslığında (70-80-ci illər).- Azərbaycan EA Xəbərləri. Tarix, fəlsəfə, hüquq, 1989, N-1, s.3-9 (R.Orucovla birgə) (rus dilində).
  • 1946-1990-cı illərdə Azərbaycanın beynəlxalq mədəni əlaqələri məsələsinə dair.- Azərbaycan tarixi problemlərinin gənc tədqiqatçılarının II Respublika elmi konfransının məruzələri, 27-28 mart.Bakı,1991, s.182-184.
  • Azərbaycan 1946-1990-cı illərdə beynəlxalq mədəni əlaqələrdə.- BDU-nun Xəbərləri,1992, №1, 0,4.ç/v.
  • Azərbaycan Respublikası 1946-1990-cı illərdə beynəlxalq mədəni əlaqələrdə.- Azərbaycan EA xəbərləri. Tarix, fəlsəfə, hüquq. 1993, №3-4, s.3-6.
  • Azərbaycan 1946-1990-cı illərdə beynəlxalq mədəni əlaqələrdə.- BDU-nun Xəbərləri,1994, №1,0,5 ç/v.
  • Aprel işğalı nəticəsində Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin itirilməsinə Ingiltərə, Fransa, ABŞ və Türkiyənin münasibəti.- "Tarix və onun problemləri" jurnalı,1997, №2, s.190-198.
  • Aprel işğalından sonra Azərbaycandakı xarici ölkə vətəndaşlarının vəziyyəti. – "Qanun" jurnalı,1997, №19, s. 38-39.
  • Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərində müsavatçı təşkilatların fəaliyyətinin qa­da­ğan edilməsi məsələsi (1920-1922-ci illər). – "Müsavat" jurnalı,1997, №7, s.25-26.
  • Azərbaycanın Litva, Latviya və Estoniya ilə münasibətləri (1920-1922-ci illər).- "Mütərcim" jurnalı,1997, №4, s.60-63.
  • 1918-ci ilin martınadək Irəvan quberniyasında əhalisi azərbaycanlılar olan, talan edilən və boşaldılan kəndlər arxiv sənədlərində. – "Tarix və onun problemləri" jurnalı,1998, №1, s. 20-27.
  • Azərbaycan-Rusiya diplomatik-siyasi münasibətləri (1920-1922-ci illər).– "Bey­nəlxalq həyat" jurnalı, 1998, №1, s. 51-62.
  • Aprel işğalından sonra Azərbaycanın xarici ölkələrdəki diplomatik nümayəndə­lik­ləri əməkdaşlarının işdən çıxarılması və təqib edilməsi (1920-1922-ci illər). – Qafqazda sovet totalitarizmi (20-30-cu illər) beynəlxalq elmi konfransının materialları. Bakı, Xəzər Universiteti nəşriyyatı,1998, s.75-77.
  • Malenkovun Bağırova məktubu. – "Qanun" jurnalı,1998, №13-14, s.11-13.
  • Ermənilərin və digər xalqların Türkiyə dövləti əleyhinə qiyamlara qaldırılma­sın­da Rusiyanın rolu məsələsi bəzi rus diplomatik sənədlərində. – "Tarix və onun problemləri" jurnalı, 1998, №3, s.70-75.
  • Azərbaycan-Rusiya-Türkiyə-Ingiltərə-Fransa münasibətlərində əsir dəyişdiril­mə­si məsələsi. – "Müsavat" jurnalı,1998, №9, s.14-18.
  • Güney Azərbaycan məsələsi beynəlxalq münasibətlərdə.- 21 Azər jurnalı, 1998, dekabr, №1,s.12-13.
  • Birinci dünya müharibəsi illərində azərbaycanlıların milli özünüdərkinin güclən­məsinə təsir edən amillər. – "Milli özünüdərk". Beynəlxalq kollokviumun tezisləri. 21-24 aprel 1999-cu il. Bakı, Qərb Universiteti nəşriyyatı, 1999,s.138-141.
  • Aprel işğalından sonra Azərbaycanın xarici siyasət fəaliyyətinin GüneyQafqaz respublikaları ilə birləşdirilməsi və xaricdəki nümayəndəliklərin ləğv edilməsi. –Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və müasir dövr məqalələr toplusu. Bakı, Diplomat nəşriyyatı, 1999, s.45-55.
  • Beynəlxalq konfranslar və Azərbaycan.– BDU xəbərləri. Tarix, hüquq, fəlsəfə seriyası,1999, №4, s.138-144.
  • Oktyabr çevrilişindən sonra böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasətinin fəallaşma­sının səbəbləri. –Azərbaycan tarixinin çağdaş problemləri məqalələr toplusu. Bakı, Xəzər Universitetinəşriyyatı,2000, s.152-164.
  • Russian Policy in South Azerbaijan during First World War. – "Journal of Azerbaijan Studies".Baku, 2000, vol.3, №2, p.48-52.
  • Rusiyanın region siyasəti. – "Strateji analiz" jurnalı,2002, №1, s.12-19.
  • İkinci dünya müharibəsindən sonrakı ilk illərdə Ermənistanın Azərbaycana ərazi iddiaları. –Qarabağ dünən, bu gün və sabah. I Ümumrespublika elmi-əməli konfransı. Tezislər. – Bakı, Şuşa nəşriyyatı,2002, s.133.
  • 1969-1982-ci illərdə azərbaycanlı diplomatların hazırlanması və yerləşdirilməsi məsələsi.-Heydər Əliyev və Azərbaycanda diplomatik kadrların hazırlanmasının aktual problemləri. Bakı,ADU nəşriyyatı,2004,s.67-69.
  • Avropa və Amerika ölkələrinin müasir tarixi fənninin tədrisinə dair.- Heydər Əliyev və Azərbaycanda diplomatik kadrların hazırlanmasının aktual problemləri. Bakı, ADU nəşriyyatı,2004,s.149-150.
  • Münaqişələrin həll edilməməsinin Şərq-Qərb münasibətlərinə təsiri (ümumi baxış).- "İpək yolu" jurnalı,2004,N 2, s.56-59.
  • Andzey Furierin Qafqaza dair əsəri.-"Mütərcim"jurnalı,2004,N 1(2),27(28),s.103-104.
  • Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası. 2 cilddə.I cild.Bakı,Lider nəşriyyatı, 2004, 440 səh.(30 məqalənin müəllifi).
  • Məşrutə inqilabı dövründə İran beynəlxalq münasibətlərdə.-Məşrutə inqilabı-100.Baynəlxalq elmi konfransın materiallar.Bakı, 8-9 iyun 2005.Bakı, Günəş nəşriyyatı, 2005,s.17-24.
  • History of British-Azerbajani relations:Britains Azerbaijan Policy (november 1917-september 1918).-"Visions of Azerbaijan and Britain,spring, 2006, vol.1.1, p.38-43.
  • Heydər Əliyevin əsassız erməni iddialarına qarşı mübarizəsi məxfi arxiv sənədlərində.-"Paleoloit" jurnalı, 2006,N:2 (2),s.24-27.
  • Azerbaijan Demokratic Republic.- ).-"Visions of Azerbaijan and Britain,summer, 2006, vol.1.2, p.44-47.
  • 1920-ci ilin apreli:Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin itirilməsinə böyük dövlətlərin münasibəti.-"525-ci qəzet", 2007, 7 aprel, N:59 (2409); 14 aprel, N:64 (2414); 21 aprel, N:69(2419); 28 aprel, N:74 (2424).-1,4 ç.v.
  • Türk Kafkas İslam Ordusu Harekatının Azerbaycan tarihindeki Önemi.- Abdulahmit Avşar. Aydınların gözüyle Azerbaycan. Ziyalılarla kültür gezileri. Bakı, 2007,s.128-141.
  • Rəsmi tarix,yoxsa xalq tarixi?-Tarixin metodoloji və aktual problemləri.Beynəlxalq elmi-nəzəri konfrans. AMEA Tarix İnstitutu və Azərbaycan Tarix Qurumu. Tezislər.Bakı.27-28 iyun 2007-ci il.Bakı,2007, s.16-19.
  • Azərbaycanın istiqlalına aparan yol: daxili və xarici amillərin müqayisəli təhlili.-Azərbaycan dövlətçili ənənələri tarixi.Azərbaycan Cümhuriyyətinin qurulmasının və Bakının azad olunmasının 90 illiyinə həsr edilmiş beynəlxalq simpoziumş Tezislər..Bakı şəhəri, 13-14 sentyabr. Bakı, 2008, s.9-10.
  • Гейдар Алиев и тюркский мир.- "Каспий Из", 2008,N:1 (2),s.1011; N:2 (3), s.18-31.
  • Bolşevik Rusiyasının Güney Qafqaz siyasəti.-Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və Qafqaz İslam Ordusu.Baki, Nurlar, 2008, s.92-134.
  • Antanta ölkələrinin Güney Qafqaz siyasəti. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və Qafqaz İslam Ordusu. Bakı,Nurlar, 2008, s.191-224.
  • Судьба лидеров младотурок в контексте отношений Турции и советской России. Джемаль Паша.- "Каспий Из", 2008, декабрь, N:12 (13), s.24-27.
  • Aqressiv separatizm və Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində yaradılmış Dağqlı Qarabağ problemini türk dünyasına təsiri.- Türk dövlət və cəmiyyətlərinin XI dostluq,qardashlıq və əməkdaşlıq qurultayı. Məruzələr,çıxışlar, qəbul olunmuş sənədlər. Bakı,Yurd NPB,2008, s.43-58.
  • Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Xarici İşlər Nazirliyinin bağlanması və "yeni xarici siyasət xətti".- "Diplomatiya aləmi" jurnalı, 2009, N:23, s.66-74.
  • Azərbaycan Rusiya ilə Türkiyə arasında (1920-1922). – "Diplomatiya aləmi" jurnalı, Bakı, 2010, N:26, s. 47-56.
  • XX əsrin 80-ci illərinin sonu- 90-cı illərinin əvvəllərində dünyada baş verən gosiyasi dəyişikliklər. –“ Geostrategiya” jurnalı, 2011, N:1 (1), s.22-29.
  • Azərbaycan torpaqlarına ermənilərin köçürülməsi və nəticələri. – “Milli Məclis” analitik-informasiya jurnali, 2011, mart-aprel, s.60-65.
  • Sosializmin iflası: Avropanın sosialist ölkələrində və SSRİ-də baş verən hadisələrin geosiyasi nəticələri. –“ Geostrategiya” jurnalı, 2011, N:2 (2), s.44-50.
  • Türk dünyası tarixçilərinin əməkdaşlığı: mövcud vəziyyət və perspektivlər (Azərbaycandan baxış). – “Türk dünyası: dünəni və bu günü:” mövzusunda beynəlxalq elmi konfransa təqdim olunmuş məruzə. Tezisləri. 23-24 may 2011-ci il. Azərbaycan Tarix Qurumu və Bakı Dövlət Universiteti Tarix fakültəsi. Bakı, 2011, s.216-217.
  • Azərbaycan torpaqlarına ermənilərin köçürülməsi və nəticələri. “Milli Məclis” analitik-informasiya jurnalı,2011,may-iyun 2011, s.98-101.
  • Azərbaycan təhdid altında:bolşevik işğalından Ermənistanın təcavüzünə qədər(1920-1988).–Strateji təhlil”jurnalı,Bakı,2011,N:1(2),s.46-68.
  • Azərbaycan: sovet respublikasından müstəqil dövlətə doğru. - "Geostrategiya" jurnalı, Bakı, 2012, N:01 (07), s.15-20.
  • Cənubi Qafqaz kütləvi qırğınlar ərəfəsində (1903-1904). - "Milli Məclis" analitik-informasiya jurnalı, Bakı, 2012, mart-aprel, s.70-73.
  • 1918-ci il mart:Bakıda qırğın. - "Zəriflik" jurnalı, Bakı, 2012,N:8, mart-aprel, s.42-43.
  • Bakı qırğınları (fevral, 1905-ci il). - "Milli Məclis" analitik-informasiya jurnalı, Bakı, 2012, sentyabr-oktyabr, s.62-69.
  • Bakıda qırğın (avqust-oktyabr, 1905). - "Milli Məclis" analitik-informasiya jurnalı,Bakı, 2012, noyabr-dekabr,s.45-47.
  • Bakıda qırğın (1918-ci il, mart). – "Milli Məclis" analitik-informasiya jurnalı, Bakı, 2013, mart-aprel, s.82-87.
  • ABŞ-ın ikili standartlar siyasəti: hər şey olduğu kimi. – "Milli Məclis" analitik-informasiya jurnalı, 2015, yanvar-fevral, s.12-15.
  • Erməni silahlı dəstələrinin hazırlanması və fəaliyyətləri (1914-cü il avqust-1915-ci il aprel). – "Strateji təhlil" jurnalı, Bakı, 2015, say 1(12), s.9-32.
  • Tarix olduğu kimi: Bakı, 31 mart 1931-ci il. – "Elm dünyası" jurnalı, Bakı, 2015, 1-2 (10), s. 21-26.

Xarici ölkələrdə[redaktə | əsas redaktə]

  • Ermenistan-Azerbaycan savaşının gerçək yüzü. Quzey Kıbrıs, Lefkoşa, "Birlik" qəzeti,1996,19,20,21,24 dekabr (Kipr).
  • Азербайджанское консульство в Иркутске.- Современные методы и технологии в преподаваний международных отношений. Ч. 2.Екатеринбург, Из. Уральского Университета, 1999, с.67-68 (Rusiya).
  • Ermənilərin Osmanlı imperatorluğu əleyhinə terrorçuluğa təhrik edilməsində rus dövlətinin rolu (ocak 1914-mart 1915). - XIII türk tarix konqresi. Məruzələrin tezisləri.-Ankara, Türk Tarix Kurumu Basımevi, 1999,s.83-85 (Türkiyə).
  • Ataturk and Azerbaijan (1920-1922).- The Ataturk 4th International Congress/summaries of Papers.October 25-29. Turkistan-Kazakhistan, 1999, p.55-56 (Qazaxıstan).
  • Ermenilərin Osmanlı imperatorluğu aleyhine terrorçuluğa tehrik edilmesinde rus devletinin rolu (ocak 1914- mart 1915).- XIII türk tarih konqresi. Meruzeler. Ankara, Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1999, s.535-539 (Türkiyə).
  • (Türkiyə).Osmanlı.12 ciltlik. II cilt. Siyaset. –Birinci dünya sava yllarnda Osmanl devletinin Azerbaycan politikası. Ankara, "Yeni Türkiye" yayınları, 1999 (s.595-608.Kollektiv) (Türkiyə). 
  • Atarurk and Azerbaijan (1920-1922).The Ataturk 4-th International Gongress.C.1.Oktober 25-20 1999. Turkistan-Kazakstan.Ankara, 2000, p.511-515 (Qazaxistan).
  • 1920-1922 yıllardakı Azerbaycan-Türkiye diplomatik-siyasi alakalar.-Türk dünyası Araştırmaları. Istanbul, №124, Şubat 2000/01,s.113-146 (Türkiyə).
  • Kıbrıs meselesi Azerbaycan Sovyet basınında (1983-1991).-III Uluslararası Kıbrıs Araştırmaları konqresi.13-17 kasım 2000. III cilt. Kıbrıs, Qasimaqosa, Doğu Ak deniz Universitesi, 2000, s.247-354 (Kipr).
  • 20 ASIR Azerbaycan tarihində; 1920-1922 yıllarındakı; Azerbaycan-Türkiye diplomatik-siyasi alakalar.- "Türk Dünyası Araştırmaları" jurnalı, Istanbul, № 128, Ekim 2000,s.119-149 (Türkiyə).
  • Дипломатические представительства иностранных государств в Советском Азербайджане (апрел 1920г.-октябрь 1923 г.). – Проблемы всеобщей истории в контексте подготовки педагогических кадров. Вопросы всеобщей истории. Вып.2.- Екатеринбург, 2000, с.58-65 (Rusiya).
  • 1914-1918). Türk diplomasisinin Kuzey Azerbaycan’ı Kurtarma operasyonu.-"Tarih. Türk dünyası Tarih və kültür dergisi", İstanbul, 2001/04-172, nisan, s.49-52 (Türkiyə).
  • Bakünün kurtarılması uğruna türk diplomasisinin mücadilesi.1918 yılı.-"Avrasya dosyası", Ankara, 2001, cilt 7, sayı 1, s.18-55 (Türkiyə).
  • Ermeni soykırımı oldumu? –"Tarih. Türk dünyası Tarih və kültür dergisi".-Istanbul, 2001/10-178, Ekim, s.44-49 (Türkiyə).
  • Azerbaycan arşiv belgelerində türklərə qarşı töredilən soykırım.- Uluslararası türk-erməni ilişkiləri Sempozyumu. Özetler. 24-25 Mayis 2001. İstanbul T.C. İstanbul Universitesi Rektorluğu, 2001,s.558 (Türkiyə).
  • Azerbaycan arşivlerindeki rus ve ermeni kaynaklarına istinaden ermeni silahlı gruplarının hazırlanması ve terörü( 1914-1917 yılları).- Uluslararası türk-erməni ilişkiləri Sempozyumu. Bildiriler. 24-25 Mayis 2001. İstanbul T.C. İstanbul Universitesi Rektorluğu, 2001, s.465-487 (Türkiyə).
  • Rusya’nın Azerbaycan politikası. –"Avrasya dosyası" jurnalı, cilt 7, sayı 4 , Ankara, 2002, s.253-269 (Türkiyə).
  • Türklər. 37 ciltlik. 18-ci cilt. Birinci dünya savaşı yıllarında Rusyanın Azerbaycanda türkçülük və islamçılıkla mücadilesi. – Ankara, "Yeni Türkiye" yayınları, 2002 (s.545-561. Kollektiv) (Türkiyə).
  • Türklər. 31 ciltlik. 19-cu cilt. Azerbaycan Cumhuriyeti. – Ankara, "Yeni Türkiye" yayınları, 2002 (s.121-147. Kollektiv) (Türkiyə).
  • The turks. 5. Russian struggle against islamism and turkism during the first World War. – Ankara, "Yeni Türkiye" Publications, 2002 (s.801-816) (Türkiyə).
  • The turks. 6. Republic of Azerbaijan.–Ankara,"Yeni Türkiye" Publications, 2002 (s.103-114) (Türkiyə) .
  • The sosial, political and Cultural İmpact of oil on Baku.-"Caspian Crossroads",Washington,2002,Vol.6,N2, Summer (ABŞ).
  • Böyük dövlətlərin Azərbaycan siyasəti (Mondros barışıöından Paris sülh konfransına qədər). Prof.,Dr. Mehmet Saraya armağan.Türk dünyasına bakışlar.-İstanbul, Da yayınları,2003,s.283-304 (Türkiyə).
  • The status of polish citizens in conquest of 1920 in the light of new archival documents.-"Pro Georgia",Warsaw-Varsovie, Centre for East European Studies oriental Institute Warsaw University,2000-2003,N9-10,p.155-158 (Polşa).
  • The rol of the United States in the South Caucasus 1917-1918.-"Caspian Crossroads" Washington,2003, vol.6, N.3, Summer 2003.0,4 c.v.(ABŞ).
  • Сравнительный анализ концепции безопасности по Южному Кавказу.-Security in the South Caucasus.The Institute for political and International Studies.Tehran.December 8-9, 2003.Tehran,2003,p.9-10.(İran)(fars və rus dillərində).
  • Сравнительный анализ концепции безопасности по Южному Кавказу.-"Sprawy Wschodnie",Poznan , 2003,N 2-3(3-4), s.103-107 (Polşa).
  • Ambasadorul care a ştuit sa cultive simpatie fata de tara sa( lambasaduer cultivante de la sympatie envers son pays).- İstorie şi diplomatie in telative internationale.Constanta,2003, p.30-36 (Rumıniya).
  • Bakünün sosyo-politik ve kültürel hayatına petrolun etkisi.-Sözün,sazın, ateşin ülkesi Azerbaycan.Edotör:Büşra Ersanli Behar, Hüsameddin Mehmedov.İstanbul, Da Yayınçılık,2004,s.123-136 (Türkiyə).
  • Cemal Paşanın öldürülmesi.-"Orhun" dergisi, İstanbul, 2004, Haziran, N.64 (Türkiyə).
  • 1920 lerde Azerbaycandakı türk tebasının vaziyeti ve soviet hususi hizmet organlarının türk istihbaratçısı arayışı.- "Turan" dergisi, İstanbul,2005,N:4, s.119-125 (Türkiyə).
  • Азербайджано-польские культурные связи (1946-1990 гг.).-Кавказ и глобализация.Институт Всходни УАМ, Познан, 2007, п.128-139 (Polşa).
  • İsrail-Livan savaşının uluslararası münasibetlere tesiri (Azerbaycandan baxış).-III Uluslararası Orta Dogu semineri materialları.Küreselleşme sürecinde Orta Doğunun yeri ve gelecegi. 1-4 Kasım 2006-cı il.Elazığ, 2007,s.165-172 (Türkiyə).
  • Rusların türk duşmanlarına yardımları.Türk dünyası Araşdırmaları Vakfı .-"Tarih" dergisi, İstanbul, 2008, Ocak, s. 36-39 (Türkiyə).
  • Нормализация отношений СССР-Турция в 1960-е годы.- журн. Вопросы истории", Москва, 2009, N:4 , с.18- 44 (Rusiya).
  • Азербайджан между Россией и Турцией (1920-1922) -журн. Вопросы истории", Москва, 2010, N: 11, s.25-45 (Rusiya).
  • Aqressiya Armenii protiv Azerbaydjana. Diplomatiçeskie usiliya po reşeniyu armyano-azerbaydjanskoro naqorno karabaxskoqo konflikta (1987-2009). – Ot Mayendorfa do Astanı: prinçipialnıe aspektı armyano-azerbaydjanskoqo naqorno karabaxskoqo konflikta (Pod red. Q.M. Alekseeva). M., 2010, s. 189-243. (Rusiya).
  • Taşnakların Türkiye aleyhine olan ayaklamalarda kürtleri kullanmaları. – Tarih. Türk dünyası dergisi. İstanbul, 2011, Eylül, Cilt 50. Sayı 297, s. 53-55. (Türkiyə).
  • 1920-1922 yıllarında Bolşevik Rusyanın Azerbaycan politikasına Türkiyenin yaklaşımı (Azerbaycan ve Rusya arşiv materyalleri ışıgında). – 7.Uluslararası Atatürk Kongresi.Üsküp-Manastır, Makedoniya, 17-22 Ekim 2011, MANU, 2011, s.123-124. (Makedoniya).
  • Российско-турецкое отношения в архивных документах Азербайджана (1920-1922 гг.) – II Международная конференция " Архивное востоковедение". Moskva, 16-18 ноября 2011 г. M., 2011, s.28-29. (Rusiya).
  • Asentamento de losarmenios en la tierra de Azerbaiyan. - "Historia", Buenos-Ayres, 2012 ,Mart, N:125, s.59-63. (Argentina).
  • Agresion Armenia contra Azerbaiyan.- "Historia", Buenos-Ayres, 2012 ,Mart, N:125, s.88-104.(Argentina).
  • Bolşevik Rusyanın Güney Kafkasya siyaseti. - Kafkas İslam Ordusu ve Azerbaycan Halk Cumhuriyetinin oluşumu. Erzurum, Atatürk Universitesi, 2012, s.99-133. (Türkiyə).
  • İtilaf (Antanta) devletlerinin Güney Kafkasya siyaseti. -Kafkas İslam Ordusu ve Azerbaycan Halk Cumhuriyetinin oluşumu. Erzurum, Atatürk Universitesi, 2012, s.171-197. (Türkiyə).
  • Политика Великобритании в Азербайджане (1918 год). - Зарубежное регионоведение. Проблемы теории и практики: материалы научной конференции. Нижний Новгород, ННГУ: ФМО, 2013, с.32-41. (Rusiya).
  • Rusya, İngiltere ve Fransanın Osmanlıya 1915 yılı 24 Mayıs tarihli muracatının kebul edilmesinde çar hükumetinin çabaları (Rusya Dış İşleri Bakanlığı Dokumanları işığında). - 19.-20.Yüzyıllarda türk-ermeni ilişkileri sempozyumu: kaynaşma-kırğınlık-ayrılık-yeni arayışlar. Uluslararası sempoyum. 5-7 ocak 2015. İstanbul, İstanbul Universitesi, 2015, s. 41-43. (Türkiyə).
  • SSCB halk hariciye komiseri G.Çiçerinin Lozan konferansı sırasında Moskovaya yazdığı gizli mektuplarda sovyet-tür ilişkileri meselesi. – 90.yılında Lozan ve Türkiye Cumhuriyeti uluslarası sempozyumu (13-15 kasım 2013, Ankara). I cilt. Ankara, Atatürk Araştırma Merkezi, 2015, s.55-73. (Türkiyə).
  • 1920-1922 yıllarında bolşevik Rusyanın Azerbaycan politikasına Türkiyenin yaklaşımı (Azerbaycan ve Rusya arşiv materyalları ışığında). – Yedinci Uluslarası Atatürk Kongresi. 17-22 kasım 2011. II cilt. Üsküp-Manastır, Makedoniya, 2015, s.1549- 1561. (Makedoniya).
  • 1828-ci ildən bu günə Qarabağ torpaqlarında demoqrafik proseslər. – Avrasiya İncelemeler Merkezi. Ankara, 21 noyabr 2014. Ankara 2015, s. 28-31. (Türkiyə).
  • Rusya, İngiltere ve Fransanın Osmanlıya 1915 Yılı 24 Mayıs Tarihli Müracaatının kabul edilmesinde Çar Hükumetinin Çabaları (Rusya Dış İşleri Bakanlığı Dokumanlığı Işığında).  – 19.-20.yüzyıllarda türk-ermeni ilişkileri sempozyumu: kaynaşma-kırğınlık-ayrılık-yeni arayışlar. Uluslararası Sempozyum. Bildiri Özetleri. 5-7 Ocak 2015.  İstanbul, 2015, s.41-43. (Türkiyə).
  • İzmirin kirtuluşunun Rusya basını ve kamuoyuna yansımaları (İzvestiya ve Pravda gazetelerinin içeriklerine dayanarak). – Kurtuluş ve kurtuluşun sembol kenti İzmir sempozyumu bildirileri. 26-28 Eylül 2012. Ankara, ATAM, 2015, s.201.-218. (Türkiyə).
  • Ermenilerin Azerbaycan topraklarına yerleşdirilmesi ve sonuçları (1828-1988). – Yeni Türkiyə yayınları, Ankara, 2013, N:54, s.1370-1388 (Türkiyə).
  • Çarlık Rusyanın sıcak denizlere çıkma isteği ve ermeniler. Birinci uluslararası türk-ermeni ilişkileri ve büyük gücler sempozyumu. Bildiriler. 2-4 mayıs 2012. Erzurum/Türkiye. Atatürk Universtesi, 2014, s.103-112. (Türkiyə).
  • Rusya, İngiltere ve Fransanın Osmanlıya 1915 yılı 24 Mayıs tarihli muracatının kebul edilmesinde çar hükumetinin çabaları (Rusya Dış İşleri Bakanlığı Dokumanları işığında). - 19.-20.Yüzyıllarda türk-ermeni ilişkileri sempozyumu: kaynaşma-kırğınlık-ayrılık-yeni arayışlar. Uluslararası sempoyum. 5-7 ocak 2015. İstanbul, İstanbul Universitesi, 2015, s. 41-43. (Türkiyə).

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Qasımlı Musa Cəfər oğlu" (az). Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin saytı. meclis.gov.az. http://www.meclis.gov.az/?/az/deputat/216. İstifadə tarixi: 2015-02-06.
  2. "Musa Qasımlı: “Əsl soyqırımı ermənilər dinc azərbaycanlılara qarşı törədiblər." (az). Modern.az. http://modern.az/articles/69980/1/.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

VikiAnbarda Musa Qasımlı ilə əlaqəli mediafayllar var.