Ortairland dili

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ortairland dili
Orijinal adı şot.kelt Gaoidhealg
Ölkələr İrlandiya, Şotlandiya, Men adası
Ölü dil Bəli
Təsnifatı
Kateqoriya Avrasiya dilləri

Hind-Avropa

Kelt
Goydel
Yazı Latın
Dil kodları
ISO 639-1
ISO 639-2 mga
ISO 639-3 mga
IETF mga

Ortairland dili (şot.kelt Gaoidhealg) və ya Ortagel dili[1] (şot.kelt An Mheán-Ghaeilge[2]) — 900–1200-cü illərdə indiki İrlandiyada, Şotlandiyada və Men adasında danışılmış dil.[3][4] Müasir goydel dilləri olan irland, şotland-keltmen dillərinin hamısı ortagel dilinin davamçılarıdır.

Nümunə[redaktə | əsas redaktə]

Aşağıda Konnaxt kralı Eoqan Bel barədə ortagel dilində yazılmış şeir verilib.[5]

Dún Eogain Bél forsind loch forsrala ilar tréntroch,

ní mair Eogan forsind múr ocus maraid in sendún.

Maraid inad a thige irraibe ’na chrólige, ní mair in rígan re cair nobíd ina chomlepaid.

Cairptech in rí robúi and, innsaigthech oirgnech Érenn, ní dechaid coll cána ar goil, rocroch tríchait im óenboin.

Roloisc Life co ba shecht, rooirg Mumain tríchait fecht, nír dál do Leith Núadat nair co nár dámair immarbáig.

Doluid fecht im-Mumain móir do chuinchid argait is óir, d’iaraid sét ocus móine do gabail gíall [n]dagdóine.

Trían a shlúaig dar Lúachair síar co Cnoc mBrénainn isin slíab, a trían aile úad fo dess co Carn Húi Néit na n-éces.

Sé fodéin oc Druimm Abrat co trían a shlúaig, nísdermat, oc loscud Muman maisse, ba subach don degaisse.

Atchím a chomarba ind ríg a mét dorigne d’anfhír, nenaid ocus tromm ’malle, conid é fonn a dúine.

Dún Eogain.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Mittleman, Coş (11 iyul 1997). "Concerning the name Deirdre". medievalscotland.org. Medieval Scotland. 26 avqust 2018 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 fevral 2019. Early Gaelic (a.k.a. Old Irish) is the form of Gaelic used in Ireland and parts of Scotland from roughly 600–900 AD. Middle Gaelic (a.k.a. Middle Irish) was used from roughly 900–1200 AD, while Common Classical Gaelic (a.k.a. Early Modern Irish, Common Literary Gaelic, etc.) was used from roughly 1200–1700 AD
  2. "Middle Irish". www.uni-due.de. University Collage Dublin. 26 avqust 2018 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 fevral 2019.
  3. Mak Eoyn, Geroyd (1993). "Irish". In Martin C. Boll (ed.). The Celtic Languages. London: Routledge. 101–44. ISBN 0-415-01035-7.
  4. Bretnax, Layam (1994). "An Mheán-Ghaeilge". In K. MakKon; D. MakManus; C. O Haynl; N. Uilyams; L. Bretnax (eds.). Stair na Gaeilge in ómós do Pádraig Ó Fiannachta (irland). Meynut: Department of Old Irish, St. Patrick's College. 221–333. ISBN 0-901519-90-1.
  5. "A Middle Irish Poem on Eogan Bél [text]". www.ucd.ie. University Collage Dublin. 15 aprel 2018 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 fevral 2019.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • MakManus, Damian (1983). "A chronology of the Latin loan words in early Irish". Ériu. 34: 21–71.
  • MakKon, Kim (1978). "The dative singular of Old Irish consonant stems". Ériu. 29: 26–38.
  • MakKon, Kim (1981). "Final /t/ to /d/ after unstressed vowels, and an Old Irish sound law". Ériu. 31: 29–44.
  • MakKon, Kim (1996). "Prehistoric, Old and Middle Irish". Progress in medieval Irish studies. 7–53.
  • MakKon, Kim (2005). A First Old Irish Grammar and Reader, Including an Introduction to Middle Irish. Maynooth Medieval Irish Texts 3. Maynooth.