Oxrid

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Şəhər
Picto infobox map.png
Oxrid
mak. Охрид
Самуилова крепост, Охрид, Македония.jpg
Bayraq Gerb
Bayraq Gerb

41°7′1″N 20°48′7″E / 41.11694°N 20.80194°E / 41.11694; 20.80194Koordinatlar: 41°7′1″N 20°48′7″E / 41.11694°N 20.80194°E / 41.11694; 20.80194


Dövlət Flag of Macedonia.svg Makedoniya Respublikası
Region Cənub-qərbi statistik region
İcra başçısı Aleksandr Petreski (SDMİ)[1]
Sahəsi389,93 Km2
Hündürlüyü695
Saat qurşağıUTC+1, Yay UTC+2
Əhalisi55 749 nəfər (2006)
Milli tərkibimakedoniyalılar, albanlar, türklər
Dini tərkibipravoslavlıq, islam, katolisizm
Rəsmi dilimakedon dili
Telefon kodu+389 46
Poçt indeksi6000
Nəqliyyat koduOH
Rəsmi saytohrid.org.mk (maked.)  (ing.)
Xəritə
Oxrid — yerləşdiyi ərazi Makedoniya Respublikası
Oxrid
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar
Vikidatada redaktə et: Vikidatada redaktə et
Silk-film.png Xarici video
Lake Ohrid-Sam.F.jpg
Silk-film.png Ohrid City of Light - Macedonia Timeless

Oxrid (mak. Охрид) — Makedoniya Respublikasının Oxrid bələdiyyəsinə daxil olan şəhəridir. Bu şəhər Oxrid gölü sahilində ən böyük şəhər olmaqla yanaşı, 2002-ci ilin məlumatına görə 42,000-dən çox əhali ilə ölkədə səkkizinci ən böyük şəhərdir. Oxrid ilin hər bir gününə bir kilsənin olduğu yer kimi məşhur olub və "Balkanların Qüdsü" kimi adlandırılıb.[2][3] Şəhər mənzərəli evləri və abidələri ilə zəngin olduğuna görə turizm şəhərdə üstünlük təşkil edir. Şəhər Skopyenin cənub-qərbində, ResenBitolanın qərbində yerləşir. 1979 və 1980-ci ildə Oxrid və Oxrid gölü YUNESKO tərəfindən Mədəni və Təbii Ümumdünya irsi siyahısına salınıb. Faktiki olaraq, Oxrid həm Mədəni, həm də Təbii abidələr olan YUNESKO-nun Dünya İrsinin bir hissəsi olan 28 məntəqədən biridir.[4]

Adı[redaktə | əsas redaktə]

Qədim şəhər ehtimal olunur ki, "yüngül şəfəq" (λύχνος (lychnos))[5], "işıq saçan qiymətli daş"(λυχνίς (lychnis, gen. lychnidos))[6], "işıqlı şəhər" mənasını verən latın (Lychnidus) [7]yunan (Λύχνιδος (Lychnidos)) adları altında tanınırdı. Oxrid adına ilk dəfə 879-cu il protokollarında rast gəlinir. Belə hesab edilir ki, şəhərin adı təpənin üstündə mənasını verən Slavyan dilindəki vo hrid sözündən götürülüb (qədim Oxrid şəhərinin təpənin üstündə yerləşməsinə görə).[8][9] Makedon və digər Cənubi Slavyan dillərində şəhərin adı Oxriddir. Alban dilində şəhərin adı Ohër və ya Ohri, müasir yunancaya isə Ochrida (Οχρίδα, Ωχρίδα) və Achrida (Αχρίδα) kimi məlumdur.

Demoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

2002-cu ilin siyahıyaalmasına əsasən, 42,033 nəfər əhali yaşayır və etnik tərkib aşağıdakı kimidir:[10]

  • makedonlar — 33 791 (80,4%)
  • albanlar — 2 959 (7,0%)
  • türklər — 2 256 (5,4%)
  • digərləri — 3 027 (7,2%)

Şəhər sakinlərinin ana dillərinə aşağıdakılar daxildir:

  • makedon — 34 910 (83,1%)
  • alban — 3 957 (9,4%)
  • türk — 2 226 (5,3%)
  • digər — 1 017 (2,4%)

Şəhərin dini tərkibi aşağıdakı kimidir:

  • Pravoslav xristianlar — 33 987 (80,9%)
  • Müsəlmanlar — 7 599 (18,1%)
  • digər — 447 (1.1%)

Əsas görməli yerləri[redaktə | əsas redaktə]

Müqəddəs Bakirə Məryəm Bolniçka kilsəsi.
Oxrid regionunun təbii və mədəni irsi
mak. Охридскиот регион
*
Oxrid regionu**
YUNESKO ümumdünya irsi
Vista de Ohrid, Macedonia, 2014-04-17, DD 46.JPG
Tipi Qarışıq
Meyarlar i, iii, iv, vii
İstinad 99
Region*** Avropa və Şimali Amerika
Daxil edilməsi 1979  (3-cü sessiya)
* Rəsmi ingiliscə siyahıda adı
** Region YUNESKO təsnifatlandırılmasına görə

VXII əsr Osmanlı səyyahı Övliya Çələbinin müşahidələri nəticəsində yaranmış belə bir əfsanə var ki, şəhərin hüdudları daxilində 365 ibadət yeri var. Bu gün bu say nəzərə çarpacaq dərəcədə azdır.

Tarixi-mədəni abidələr[redaktə | əsas redaktə]

  • Zeynalabidin məscidi
  • Məhəmməd peyğəmbər məscidi
  • Müqəddəs Sofiya kilsəsi
  • Müqəddəs Panteleymon monastırı
  • Müqəddəs İohann Kaneo kilsəsi
  • Müqəddəs Klement kilsəsi
  • Müqəddəs Georgi kilsəsi
  • Müqəddəs Zaum kilsəsi
  • Müqəddəs Naum monastırı
  • İkona qalereyası
  • Müqəddəs Petka kilsəsi
  • Müqəddəs Stefan kilsəsi
  • Erkən xristian vaxtlarına aid bazilikaların izlərinə rast gəlinir (məsələn, Müqəddəs Erazm bazilikası, IV əsr)
  • Robevi evi, arxeologiya muzeyi
  • Qədim Oxrid teatrı
  • XIV əsr freskalarına malik Müqəddəs Vraçi kilsəsi. Kilsənin XIV əsr ikonaları 1996, 2003-cü illərdə buraxılmış Makedoniyanın 1000 denarlıq əsginaslarının üst tərəfində təsvir olunub.[11]

Plaoşnikdə yerləşən və yenidən bərpa olunmuş Müqəddəs Panteleymon monastırı həqiqətən də, qərb dünyasında ən qədim universitetlərdən biridir.

Tədbirlər[redaktə | əsas redaktə]

  • Oxrid Yay Festivalı — iyuldan avqustadək keçirilən illik musiqi və teatr festivalı
  • Oxrid Xor Festivalı — avqustun sonunda təşkil olunan illik beynəlxalq xor festivalı
  • Xalq Mahnı və Rəqslərindən ibarət Balkan Festivalı — iyul ayının əvvəlində təşkil olunan illik xalq mahnı və rəqs festivalı
  • Balkan musiqi meydanı festivalı — bütün balkan dövlətlərinin etnik musiqiçilərinin iştirak etdiyi, avqusta təşkil olunan festival
  • Oxrid Festivalı (mak. Охридски Трубадури) — bütün balkan dövlətlərinin etnik musiqiçilərinin iştirak etdiyi, avqusta təşkil olunan festival. Bu festival debütant gecəsi, folklor gecəsi, estrada gecəsi, beynəlxalq gecə olmaqla, dörd gün müddətində təşkil olunur.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Нови градоначалници во 46 општини
  2. Between past and future: civil-military relations in post-communist Balkan states, Biljana Vankovska, Håkan Wiberg, I.B.Tauris, 2003, ISBN 1-86064-624-7, p. 71.
  3. "The Mirror of the Macedonian Spirit, Zlate Petrovski, Sašo Talevski, Napredok, 2004, ISBN 978-9989-730-38-2, səh 72: "... and Macedonia in the Cathedral Church St. Sofia in the Macedonian Jerusalem — Ohrid..."
  4. Oxrid regionunun Təbii və Mədəni İrsi
  5. λύχνος, Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, on Perseus
  6. λυχνίς, Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, on Perseus
  7. Lychnĭdus, Harry Thurston Peck, Harpers Dictionary of Classical Antiquities (1898), on Perseus
  8. Evans, Thammy, Macedonia, Bradt Travel Guides, 2012, səh.173
  9. Municipality of Ohrid
  10. Macedonian census, language and religion
  11. National Bank of the Republic of Macedonia. Makedoniya valyutası. Dövriyyədə olan əsginaslar: 1000 Denar (1996 buraxılışı) & 1000 Denar (2003 buraxılışı). – Yoxlanlıb: 18 aprel 2015.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]