Övliya Çələbi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
ÖVLİYA ÇƏLƏBİ
Evliya Celebi.jpg
Doğum tarixi: 1611(1611-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri: Türkiyə
Vəfatı: 1682(1682-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Vəfat yeri: Misir

Övliya Çələbi — səyyah, coğrafiyaşünas, tarixçi, etnoqraf, şair. Tam adı Çələbi ibn Dərviş Muhəmməd Zillindir.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1611-ci ildə doğulmuşdur. Mükəmmək təhsil alan Övliya Çələbi bir neçə il İstanbulda Osmanlı sultanı IV Muradın sarayında xidmət etmişdir. O, Səfirliyin üzvü, həmçinin xüsusi tapşırıqlar üzrə məmur kimi Yaxın və Orta Şərqin, həmçinin Şərqi Avropanın bir çox ölkələrində olmuşdur. Çələbi özünün zəngin təəssüratlarını 10 cildlik "Səyahətnamə" əsərində qeyd etmişdir. Qafqazda olarkən (1640-1641, 1646-1648) Dərbənddə Dədə Qorqudun müqəddəs qəbri və 40-lar qəbri barədə indi də öz elmi-tarixi əhəmiyyətini itirməyən rəvayətlər qələmə almışdır. Səyahətnamənin II cildində Çələbi 1647-ci ildə olduğu Azərbaycanın və Gürcüstanın şəhər və kəndlərindən ətraflı bəhs etmişdir. Onun gəzdiyi yerlər barədə verdiyi məlumatlar orijinal olub, bir çox hallarda başqa tarixi mənbələrdə rast gəlinmir.[1]

Kitabi Dədə Qorqudun tarixini, boy təşkilatını, tarixi coğrafiyasını, onomastik sistemini öyrənməkdə ən mühüm qaynaqlardan biri Övliya Çələbinin “Səyahətnamə”sidir. Qorqudşünaslar dəfələrlə müxtəlif problemlərin işıqlandırılması üçün “Səyahətnamə”yə müraciət etmişlər.[2]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Sara Aşurbəyli "Bakı şəhərinin tarixi-orta əsrlər dövrü" rus dilindən tərcümə, Bakı-2006. səh. 9-10
  2. Dədə Qorqud kitabı ensiklopedik lüğət. Öndər nəşriyyatı, Bakı, 2004, səh. 286

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

  1. e-kitab Səyahətnamə — I cild (Osmanlı türkcəsi)
  2. e-kitab Səyahətnamə — I cild, 1834-cü il nəşri (ingiliscə)
  3. e-kitab Səyahətnamə — II cild (Osmanlı türkcəsi)
  4. e-kitab Səyahətnamə — II cild, 1834-cü il nəşri (ingiliscə)
  5. e-kitab Səyahətnamə — III cild (Osmanlı türkcəsi)
  6. e-kitab Səyahətnamə — IV cild (Osmanlı türkcəsi)
  7. e-kitab Səyahətnamə — V cild (Osmanlı türkcəsi)
  8. e-kitab Səyahətnamə — VI cild (Osmanlı türkcəsi)
  9. e-kitab Səyahətnamə — VII cild (Osmanlı türkcəsi)
  10. e-kitab Səyahətnamə — VIII cild (Osmanlı türkcəsi)
  11. e-kitab Səyahətnamə — IX cild, 1935-ci il nəşri (türkcə)
  12. e-kitab Səyahətnamə — X cild, 1938-ci il nəşri (türkcə)
  13. Evliya Çelebi Seyahatnâmesi’nin II.Abdülhamid Döneminde Muzır Neşriyat Sayılması