Pal Sinye-Merşe

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Pal Sinye-Merşe
Szinyei Önarckép 1897.jpg
Doğum tarixi 4 iyul 1845(1845-07-04)[1][2][3]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 2 fevral 1920(1920-02-02)[4][1][…] (74 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti rəssam, siyasətçi
Təhsili
  • Münhen Rəssamlıq Akademiyası[d] (1869)
Janrı portret
Stili impressionizm
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Pal Sinye-Merşe (mac. Pál Szinyei Merse; 4 iyul 1845, Sinzeuyfalu — 2 fevral 1920, Ernye) — macar rəssam, macar rəssamlığının impressionizm cərayanının banisi.

Bioqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

İndiki Slovakiyada nəcib bir ailədə anadan olmuşdur. O, Macarıstanda bir məktəbdə şəkil çəkməyə başladı, sonra 1864-cü ildən Münhen akademiyasında təhsil aldı. 1867-ci ildən 1869-cu ilədək Karl Piloti akademik istiqamətinin sənətşünaslıq şagirdi idi. Akademiyanı bitirdikdən sonra Münihdə 1873-cü ilə qədər yaşamışdı. Münhen o zaman Avropanın ən böyük sənət mərkəzlərindən biri idi və Sinye-Merşe müasir Avropa sənətinə giriş əldə etdi. Akademiyanı bitirdikdən sonra Fransız sənətçilərinin, ilk növbədə Qustav Kourbet, Eduard Mane və impressionistlərin əsərlərinin təəssüratı altında, tamamilə akademik şəkildə çəkildi. Bu dövrdə o, Mərkəzi Avropanın bir sənətçisi tərəfindən yazılmış impressionizm tərzində ilk əsərləri yaratdı. Bu dövrdə o, rəng və işıqlandırmaya böyük əhəmiyyət verirdi. Əksinə, onun əsərlərində kompozisiyanın ciddiliyi yoxdur. Münhen dövrünün ən əhəmiyyətli əsəri «Mayda şənlik» (1873).

Lakin Sinye-Merşe, özünün innovativ tərzini tam qiymətləndirə bilməyən bədii tənqidlərlə uğurlu olmadı. 1873-cü ildə o, evləndi və Erne ailəsinin əmlakına köçdü. On ildir ki, rəsmini tamamilə tərk etdi, sonra Vyanada keçirilən sərgiyə göndərdiyi işi geri qayıtdı, lakin yenə də düşmənçiliklə qarşılandı və yenidən rəsmdən uzaqlaşdı.

Sinye-Merşenin rəssamlığa qayıtması üçün növbəti cəhd 1894-cü ildə başlamış və uğurlu olmuşdur. Bu dövrdə, Macarıstanın bədii iqlimi dramatik şəkildə dəyişdi, empresyonizm və post-impressionizmin təsirini uddu və sənətçinin özü daha çox məhdud bir şəkildə inkişaf etdi. 1894-cü ildən sonra fasiləsiz işləmiş, müntəzəm olaraq sərgilənmiş, 1905-ci ildə Dekorativ İncəsənət Məktəbinin direktoru təyin edilmişdir. Həyatının son onilliyində Sinye-Merşe, ilk əsərlərinin tərzinin təravətinə və yeniliyinə nail olmadıqlarına baxmayaraq Macar rəsminin ən nüfuzlu şəxslərindən biri idi.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Jozsef Vadas. Hungarian Masterpieces. — 2003. — Səh.: 90-95.  — ISBN 9631353044..  (ing.)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]