Qalateya (peyk)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Qalateya
Galatea moon.jpg
Qalateya Voyacer 2 tərəfindən çəkilmiş şəkli
Digər adları Neptun VI
Kəşf
Kəşf edən Stiven Sinnot[1] və Voyacer görüntüləmə qrupu
Kəşf tarixi iyul 1989 (1989-07)
Orbital xarakteristikaları[2]
Böyük yarımoxu (a) 61 953 ± 1 km
Orbitinin ekssentrisiteti (e) 0.00004 ± 0.00009
Əyilməsi (i) 0.052 ± 0.011°(Neptunun ekvatoruna nəzərən)
0.06°(lokal laplas müstəvisinə nəzərən)
Nəyin peykidir Neptun
Fiziki xarakteristikaları
Ölçüləri 204×184×144 km (±~10 km)[3] [4]
Orta radiusu 88 ± 4 km
Həcmi (V) ~2.8×106km³
Kütləsi (m) 2.12 ± 0.08 ×1018 kq
Orta sıxlığı (ρ) ~0.75 q/sm3
Ekvatorda sərbəstdüşmə təcili (g) ~0.018 m/s2
Birinci kosmik sürəti (v1) ~0.056 km/s
Fırlanma dövrü (T) Sinxron
Oxunun maililiyi sıfır
Albedo 0.08
Görünən ulduz həcmi 21.9
Hərarət
Səthində ~51 [K]
Qalateya solğun halqa əyrisinin içində Neptunun yaxınlığında

Qalateya (yun. Γαλάτεια) və ya Neptun VINeptun un dördüncü ən yaxın daxili peykidir. Bu peykə yunan mifoloji personajları olan nereidalardan birinin - siklop Polifemə vurulmuş nereida Qaleteyanın adı verilmişdir.

Qalateya 1989-cu il İyul ayının sonlarında Voyacer 2 zondu tərəfindən çəkilmiş şəkillər əsasında kəşf edilmişdir.O müvəqqəti olaraq S/1989 N 4 adlandırılmışdır.Kəşf 1989-cu il Avqustun 2-də açıqlanmışdır.Adı isə 16 sentyabr 1991-ci ildə verilmişdir.

Qalateya düzənsiz formalaşır və hər hansı geoloji dəyişikliklərin əlamətinin olmadığını göstərir.Çox güman ki, bu peyk, Neptunun orijinal peyklərinin hissələrinin yenidən biləşərək əmələ gətirdikləri dağıntılardan ibarət bir yığndır.

Onun radiusu Neptunun sinxron orbital radiusundan aşağıda olduğundan,o nəhəg yavaşlama ilə içəriyə doğru spiralvari dolanır və ola bilsin ki sonda Neptunun atmosferinə təsir göstərsin.

Qalateya öz orbitindən 1000 km kənarda olan Adams halqası üçün çoban ay olaraq görünür.42:43 nisbətində olan rezonans hadisələri Qalateyada mövcud olan halqanın unikal halqa əyriləri ilə məhdudlaşdırılması üçün ən çox ehtimal olunan mexanizm hesab olunur.Qaleteyanın kütləsi onu halqada qalmağa məcbur edən radial təlatümlər əsasında qiymətləndirilib.


İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Planet Neptune Data http://www.princeton.edu/~willman/planetary_systems/Sol/Neptune/
  2. Jacobson, R. A.; Owen, W. M., Jr. (2004). "The orbits of the inner Neptunian satellites from Voyager, Earthbased, and Hubble Space Telescope observations". Astronomical Journal 128 (3): 1412–1417. Bibcode 2004AJ....128.1412J doi 10.1086/423037
  3. Karkoschka, Erich (2003). "Sizes, shapes, and albedos of the inner satellites of Neptune". Icarus 162 (2): 400–407. Bibcode 2003Icar..162..400K doi 10.1016/S0019-1035(03)00002-2
  4. Williams, Dr. David R. (2008-01-22). Neptunian Satellite Fact Sheet NASA (National Space Science Data Center). Retrieved 2008-12-13.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Qalateya (peyk) ilə əlaqəli mediafayllar var.