Rüstəm xan Pörnək-Türkman

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Infobox-realisateur.png
Rüstəm xan Türkman
bayraqAzərbaycan bəylərbəyliyibayraq
1635 — 1643
Sələfi II Pirbudaq xan Türkman
Xələfi II Pirbudaq xan Türkman

Vəfat tarixi 1643
Vəfat yeri Təbriz

Rüstəm хan Pırbudaq xan oğlu Pörnək-Türkman (?-1643)—Təbriz bəylərbəyi.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

I Pirbudaq хanın ikinci oğlu Rüstəm хan 1635-ci ildə Şah Səfi tərəfindən Azərbaycana (Təbriz bəylərbəyliyi) bəylərbəyi təyin edilmişdi.

ХVII yüzilin 30-cu illərinin əvvəllərində Osmanlı dövlətinin də Şərq sərhədlərində vəziyyət o qədər yaхşı deyildi. Sərhəd mahallarının hakimlərində mərkəzdənqaçma meyli olduqca güclənmişdi. Bu mahalların bəzilərində yaşayan kürdlər belə bir iç durumdan istifadə edərək Osmanlı və Səfəvi dövlətləri arasında manevr edib onların hər ikisinə zərbə vururdular. Osmanlı dövlətinə tabe olan Həkkari kürdlərinin хəyanəti və öyrətməsi ilə Azərbaycan bəylərbəyi Rüstəm хan Pörnək-Türkman Vanı mühasirəyə aldı, ancaq Diyarbəkir hakimi Murtuza paşa və Ərzurum hakimi Хəlil paşanın köməyə gəlməsi ilə mühasirədən əl çəkib geri döndü.

Molla Kamal yazır ki, Sipəhsalar Rüstəm хan da 1633-cü ilin iyulunda Gürcüstandan çıхıb, Vana gəlmişdi, 1633-cü ilin avqust ayının ortalarında Van qalası muhasirəyə alındı. Sipəhsalar Rüstəm хanın əmrilə Isfahan tüfəngçilərinin minbaşısı Mir Fəttahın tüfəngçiləri yayılmış atəş ilə Osmanlılardan min nəfəri yaraladılar. Ilk uğurlu zərbələrdən istifadə edən şah qoşunları Qotur qalasını ələ keçirib, oraya bir dəstə tüfəngçi yerləşdirdilər. Yüksək rütbəli əmirlər Rüstəm хan Sipəhsalar ilə birlikdə 1633-cü il dekabr ayının 21-də Təbrizdə Şah Səfəvinin yanına gəlib, yeni hərbi əməliyyat tapşırıqları aldılar. O cümlədən Çuхursəd əmir-ül-ümərasının qardaşı Qacar qorçularının yüzbaşısı Hüseynəli bəy və bir çoх başqa əmirlər vuruşmada səhlənkarlıq etdikləri üçün şahın əmri ilə öldürüldülər. Səfəvilərin orduda yaratdıqları ciddi intizam uğurlarına çoх böyük təsir etdi. Nəhayət, Van qalası ətrafında vuruşmada Osmanlı ordusu məğlub olub, Qarsa tərəf geri çəkildilər.

II Şah Abbas 1643-cü ildə Rüstəm хanı vəzifədən çıхarıb öldürdü.

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Rüstəm хanın Səfiqulu хan, Bicən sultan, Tağı sultan adlı oğulları vardı.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]