San-Paulu (ştat)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(San-Paulo (ştat) səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
San-Paulu
Braziliya
Bandeira do estado de São Paulo.svg
Bayraq
Brasão do estado de São Paulo.svg
Gerb
Əsas məlumatlar
orijinal ad port. São Paulo
rəsmi dil portuqalca
ölkə Braziliya
paytaxt San-Paulu
ərazi 248 197 km²
əhali 44 035 300 (2014)
idarəetmə üsulu ştat
Qubernator
rəsmi sayt http://www.saopaulo.sp.gov.br
Xəritə
Brazil Sao Paulo location map.svg
Xəritə 2
Sao Paulo in Brazil.svg

San-Paulu[1] (port. São Paulo) — Braziliyanın əhali və iqtisadi baxımından ən baxımından böyük ştatı. Ştat ölkənin cənub-şərqində qərarlaşır. İnzibati mərkəzi San-Paulu şəhəridir. Üstəlik şəhər nəyinki, Braziliyanın həm də Cənubi Amerikanın ən böyük şəhəridir. Portuqalca Müqəddəs Pavel adlanır.

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Braziliyanın cənub-şərqində yerləşir və şimaldan Minas-Jerays, şərqdən Rio-de-Janeyro, cənubdan Parana, qərbdən Matu-Qrosu-du-Sul ştatları sərhədə malikdir. Cənub-şərqdən Atlantik okeana çıxışı vardır. Ən hündür nöqtəsi Jaraqua dağıdır (1135 m).

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

01.07.2011 ilə olan olan məlumata görə ştatın əhalisi 41 586 892 nəfər[2] təşkil edir. XIX əsrdən ştata Portuqaliyadan yeni immiqrat dalğası köç etmişdir.

Ştat ərazisinə gələn qeyri portuqal koloniyaçılar almanlar olmuşlar. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində bura italyan, ispan, portuqal, polyak alman, belçikalı, ərəb və yaponlar bölgəyə köç etmişlər. Avropada vəziyyətin yaxşılaşması ilə əlaqədar daxili miqrasiya güçlənmişdir. Bundan sonra isə ştat ərazisində mulat və qaraların sayı getdikcə artmışdır. Hazırda əhalinin böyük qismi ağ (63,1 %), 29,3 % metis və mulat, 6,4 % qara, 1 % isə asiyalıdır[3]. Ştat ərazisində yeganə rəsmi dil portuqalcadır.

İnzibati bölgü[redaktə | əsas redaktə]

İnzibati cəhətdən 15 mezoregiona və 63 mikoregiona bölünürdü.

İqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Ölkə də istehsal olunan məhsulların ⅓ ştatın payına düşür. ÜDM həcmi 255 milyard dollardır. Burada maşınqayırma, avtomobilqayırma, xidmət sektoru və maliyə inkişaf etmişdir. Üstəlik ştat ərazisində sitrus meyvəçiliyi, şəkər və kofe hasil edilir.

İdman[redaktə | əsas redaktə]

Ştatda futbol əhali arasında məşhurluq qazanmışdır. Burada 3-4 dünya səvyəli futbol klubu mövcuddur. Məsələn San-Paulu FK, Palmeyras, Santos, Korintias FK.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "São Paulo – "A Locomotiva do Brasil"" (Portuguese). Arxivləşdirilib: [1] saytından 25 March 2012 tarixində. http://www.webcitation.org/66RErMuqe. İstifadə tarixi: 2 September 2011.
  2. Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística
  3. "Sistema IBGE de Recuperação Automática - SIDRA". IBGE. http://www.sidra.ibge.gov.br/bda/tabela/protabl.asp?c=262&i=P&nome=on&notarodape=on&tab=262&unit=0&pov=1&opc1=1&poc2=1&OpcTipoNivt=1&opn1=0&nivt=0&orc86=3&poc1=1&orp=6&qtu3=27&opv=1&poc86=1&sec1=0&opc2=1&pop=1&opn2=0&orv=2&orc2=5&qtu2=5&sev=93&sev=1000093&opc86=1&sec2=0&opp=f1&opn3=u31&sec86=0&sec86=2776&sec86=2777&sec86=2778&sec86=2779&sec86=2780&sec86=2781&ascendente=on&sep=48319&orn=1&qtu7=9&orc1=4&qtu1=1&cabec=on&pon=1&OpcCara=44&proc=1&opn7=0&decm=99. İstifadə tarixi: January 8, 2015.