Sufiyan Povarisov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Sufiyan Povarisov
Doğum tarixi 29 avqust 1924(1924-08-29)
Doğum yeri
Vəfat tarixi 3 iyul 2016(2016-07-03) (91 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti yazıçı, dramaturq
Əsərlərinin dili tatar[1], rus
İstiqamət sosialist realizmi
Janr nəsr, povest, hekayə, şeir, poema, pyes, roman, xülasə
İlk əsəri "Xoşbəxtlik" şeiri (1953)
Mükafatları II dərəcəli "Vətən Müharibəsi" ordeni

Sufiyan Şəmsətdin oğlu Povarisov (rus. Суфиян Шамсутдинович Поварисов, başq. Суфиян Шәмсетдин улы Поварисов; 29 avqust 1924(1924-08-29), İleş rayonu3 iyul 2016(2016-07-03), Ufa, Başqırdıstan) — sovet və rus tatar[1] yazıçısı, filologiya elmləri doktoru, professor, Başqırdıstan xalq yazıçısı (2011). Başqırdıstan Respublikası (1992) və Tatarıstan Respublikası (2004) əməkdar elm xadimi, Rusiya ali təhsili fəxri işçisi (1997). Böyük Vətən Müharibəsi iştirakçısı. BaşqırdıstanRusiya Yazıçılar birliklərinin üzvü.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

O, İleş rayonunun Tupeyevo kəndində anadan olmuşdur.

Məktəbdə yeddi sinifi bitirdikdən sonra kolxozda işləməyə başlamışdır. 1942-ci ilin avqust ayında Qırmızı Ordu sıralarına çağrılaraq 469-cu minaatan alayının hesablama komandiri kimi xidmət etmişdir. Alay ilə Ukrayna, Belarusiya, Rumıniya, Macarıstan, Çexoslovakiya, Almaniya ərazilərində döyüşlər aparmışdır. 1945-ci ilin may ayını Drezdendə qarşılamışdır.

1951-ci ildə Kazan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun tarix və filologiya fakültəsinə daxil olmuşdur.

İnstitutu bitirdikdən sonra 1955-1958-ci illərdə Tatarıstanın Aktanış rayonunda yerləşən Barsukov məktəbinin direktoru vəzifəsində çalışmışdır. 1958-ci ildən "Kızıl Tan" adlı tatar qəzetinin əməkdaşı oldu, 1960-cı ildə isə Başqırd Dövlət Universitetində dilçilik problemləri üzrə işləməyə başladı.

S. Povarisovun "Xoşbəxtlik" (rus. «Счастье») adlı ilk şeiri 1953-cü ildə nəşr edilmişdir. O, həmçinin üç lirik şeir də yazmışdır. "Məgər düşünmürəm", "Order", "Şikayət" adlı hekayələr, "Sevirəm səni həyat", "Sümbül", "Gənclik illəri", "Ölümsüzlərin yolu", "Sənə inanıram!", "Biz yenə görüşəcəyik" pyeslər və "Səfillərin taleyi".

O, tatar ədəbiyyatının klassiki Alimcan İbrahimov haqqında trilogiya romanların müəllifidir: "Peyğəmbərin şəfəqi", "Göyün yeddinci qatında", "Faciə". Onun dram janrında da əsərləri var. Abituriyentlərin həyatına həsr olunmuş "Cırtdan ulduz" komediyası, satış işçiləri barədə olan "Toy hədiyyəsi" və "Doğma kəndin sübhləri" dram əsərləri, "Söz", "Yeni melodiya", "Gözəl xanım" və s. pyeslərin müəllifidir.

Alim kimi ədəbi tatar dilində olan bədii əsərlərin tədqiqi və dilin stilistikasına böyük töhfə vermişdir.

Sufiyan Povarisov 40-a yaxın kitabın və 300 elmi məqalənin müəllifidir. 2011-ci ildə "Başqırdıstan Respublikasının Xalq Yazıçısı" fəxri adına layiq görülmüşdür.[2]

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

  • Başqırdıstan Respublikası əməkdar elm xadimi (1992).
  • Rusiya ali təhsili fəxri işçisi (1997).
  • Başqırdıstan Respublikası xalq yazıçısı (2011).
  • III Şöhrət və II Vətən müharibəsi ordenlərinin medalçısı.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 Поварисов С. Ш. Тел – күңелнең көзгесе: (матур әд. әс. теле тур.) / С. Ш. Поварисов; М. Зәкиевнең кереш сүзе б-н. – Казан : Татар. кит. нәшр., 1982. – 160 б. – 4000 д.
  2. Поздравляем Суфияна Шамсутдиновича Поварисова! | Башкирский государственный университет

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Əhməd Zəki Vəlidi adına Milli Kitabxanada rəqəmsallaşdırılmış əsərləri