Türkiyə milli futbol komandası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Türkiyə milli futbol komandası
Turkish Football Federation logo.png
Ləqəbi Ay-Yıldızlılar (Ay-Ulduzlular)
Assosiasiya Türkiyə Futbol Federasiyası
Konfederasiya UEFA
Baş məşqçi Flag of Turkey.svg Fatih Terim
Kapitan Flag of Turkey.svg Arda Turan
Vitse-kapitan Flag of Turkey.svg Selçuk İnan
Ən çox oyun keçirən Flag of Turkey.svg Rüştü Reçber (120)
Ən çox qol vuran Flag of Turkey.svg Hakan Şükür (51)
Stadion Konya Torku Arena
Türk Telekom Arena
Şükrü Saracoğlu Stadionu
Kayseri Kadir Has Stadionu
Atatürk Olimpiya Stadionu
FİFA kodu TUR
FİFA reytinqi 39 (sentyabr 2015)
Ən yüksək FİFA reytinqi 5 (iyun 2004)
Ən aşağı FİFA reytinqi 67 (oktyabr 1993)
Elo reytinqi 28 (sentyabr 2015)
Ən yüksək Elo reytinqi 9 (noyabr 2002)
Ən aşağı Elo reytinqi 82 (noyabr 1985)
Ev forması
Səfər forması
İlk beynəlxalq oyunu
Flag of Turkey.svg Türkiyə 2-2 Rumıniya Flag of Romania.svg
(İstanbul, Türkiyə: 26 oktyabr 1923)
Ən böyükhesablı qələbəsi
Flag of Turkey.svg Türkiyə 7-0 Suriya Flag of Syria.svg
(Ankara, Türkiyə: 20 noyabr 1949)
Flag of South Korea.svg Cənubi Koreya 0-7 Türkiyə Flag of Turkey.svg
(Cenevrə, İsveçrə: 20 iyun 1954)
Flag of Turkey.svg Türkiyə 7-0 San-Marino Flag of San Marino.svg
(İstanbul, Türkiyə: 10 noyabr 1996)
Ən böyükhesablı məğlubiyyəti
Flag of Poland.svg Polşa 8-0 Türkiyə Flag of Turkey.svg
(Xojuv, Polşa: 24 aprel 1968)
Flag of Turkey.svg Türkiyə 0-8 İngiltərə Flag of England.svg
(İstanbul, Türkiyə: 14 noyabr 1984)
Flag of England.svg İngiltərə 8-0 Türkiyə Flag of Turkey.svg
(London, İngiltərə: 14 oktyabr 1987)

Türkiyə milli futbol komandası - Türkiyəni Beynəlxalq turnirlərdə və oyunlarda təmsil edən futbol komandası. İlk oyununa 26 oktyabr 1923-cü ildə Rumıniyaya qarşı çıxmışdır. FİFA Dünya Çempionatına 1950, 1954, 2002 olmaq ilə 3 dəfə vəsiqə qazanmışdır. Amma FİFA Dünya Çempionatı 1950-də maliyyə problemlərinə görə çıxış etməmişdir.

Türkiyə Milli Komandası Beynəlxalq turnirlərə Avropa seçmələrindən qatılır. FİFA Dünya Çempionatı 2002-də Şenol Günəşin rəhbərliyi ilə üçüncü yeri tutdu, Fatih Terim rəhbərliyində Avropa Çempionatı 2008-də üçüncü yeri tutdu və Şənol Günəş rəhbərliyində gənc heyət ilə FİFA Konfederasiyalar Kuboku 2003-də üçüncü yeri tutdu. Tarixində iki dəfə FİFA Dünya Çempionatında iştirak etmişdir. Milli formanı ən çox 120 dəfə Rüştü Reçber geyinmişdir. Ən çox qol vuran isə 51 qol ilə Hakan Şükürdür.

Türkiyə Milli Komandası qitə miqyasında UEFA Avropa Çempionatında iştirak edir. Türkiyə Millisi ilk dəfə 1996-cı ildə UEFA Avropa Çempionatında iştirak etmişdir. Türkiyə Millisi 2008-ci ildə Avstriyaİsveçrədə keçirilən UEFA Avropa Çempionatında üçüncü yeri tutmuşdur. 2015-ci ildə 13 oktyabr tarixində Türkiyə Millisi tarixində dördüncü dəfə UEFA Avropa Çempionatına vəsiqə qazandı. Həmin Avropa Çempionatı 2016-cı ildə Fransada keçiriləcəkdir.

Mündəricat

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Türkiyə Millisi ilk oyununa 26 oktyabr 1923-cü ildə İstanbulda Rumıniyaya qarşı çıxdı[1]. Taksim Stadionunda keçirilən oyunda Türkiyə Millisini meydana baş məşqçi kimi Əli Sami Yen çıxartdı. Türkiyə Millisi 25-ci dəqiqədə qol buraxsada daha sonra Türkiyə Millisinin heyətində Zeki Rıza Sporel 32 və 50-ci dəqiqə iki qol vuraraq hesabı 2-1 etdi. Amma 67-ci dəqiqədə Türkiyə daha bir qol buxardı və hesab heç-heçə bitdi. 2-2.

Zeki Rıza Sporel
Yüksel Gündüz

Əli Sami Yen dövrü (1923)[redaktə | əsas redaktə]

Əli Sami Yen baş məşqçi kimi ilk oyununda Rumıniya ilə heç-heçə oynamışdır. Taksim Stadionunda keçirilən oyun 2-2 hesabı ilə bitmişdir. Bu oyundan sonra Əli Sami Yen Türkiyə Millisində baş məşqçi postundan kənarlaşdırıldı. Bu posta isə Şotlandiyalı Billi Hunter gətirildi.

Bedri Gürsoy

Billi Hunter dövrü (1924-1926)[redaktə | əsas redaktə]

Billi Hunter baş məşqçi kimi Türkiyə Millisində ilk oyununa 25 may 1924-cü ildə Çexoslovakiyaya qarşı çıxdı[2]. Bu oyun Parisdə Yay Olimpiya Oyunlarında keçirildi. Birinci mərhələdə Türkiyə Çexoslovakiyaya 2-5 məğlub oldu və mübarizəni dayandırdı. Türkiyənin hər iki qolunu Bəkir Refet vurdu. Yay Olimpiya Oyunlarından sonra Türkiyə Millisi 17 iyunda Finlandiya ilə qarşılaşdı[3]. Həmin oyundan Türkiyə tarixində ilk qələbəsini qazandı. Zeki Rıza Sporel 4 qol vuraraq həm rekorda imza atdı həmdə Türkiyənin qələbəsində əsas pay sahibi oldu. Hesab 4-2 Türkiyənin xeyrinə başa çatdı. Zeki Rıza Sporel poker edərək Millinin tarixində ilk poker edən futbolçu oldu. Türkiyə Millisi bu oyundan sonra daha iki oyun oynadı və qələbə qazandı. 19 mayda Estoniyanı Sabih Arca və Bedri Gürsoyun hərəyə bir və Zeki Rıza Sporelin iki qolu ilə 4-1 məğlub etdi[4]. Bu oyundan 3 gün sonra 22 mayda Latviyanı 3-1 məğlub etdi[5]. Riqadaki oyunda Türkiyənin hər üç qolunu Zeki Rıza Sporel 3 vurdu. 29 mayda Türkiyə Millisi o dövr üçün güclü milli hesab olunan Polşa ilə qarşılaşdı[6]. Həmin oyunda Billi Hunterin yetirmələri güclü rəqibinə 0-2 uduzdu. O dövrdə FİFA Dünya Çempionatı və UEFA Avropa Çempionatı keçirilmədəyi üçün Türkiyə Millisi öz qüvvəsini yoldaşlıq oyunlarında sınayırdı. 16 noyabrda Türkiyə SSRİ Millisi ilə qarşılaşdı.[7] Həmin oyundan Türkiyə Millisi ardıcıl ikinci məğlubiyyətini aldı. Türkiyə Millisi SSRİ Millisinə 0-3 uduzdu. Bu oyun 1924-cü ildə Millinin sonuncu oyunu oldu

1925-ci ildə Milli ilk oyununa doğma meydanda çıxdı. Doğma meydanda yalnızca 1923-cü ildə elə ilk oyunda çıxan Milli uzun fasilədən sonra doğma azərkeşlər qarşısında oynayacaqdı. 10 aprel 1925-ci ildə rəqib Bolqarıstan idi. Taksim Stadionundaki oyunda Türkiyə 2-1 qalib gəldi. Türkiyənin qollarını Mehmet Ləbləbi və Sabih Arca vurdu. Türkiyə Millisi Billi Hunter ilə doğma meydanda ilk qələbəsini qazandı. Türkiyə bu oyundan sonra Buxarestə səfər etdi. Heyətində o dövr üçün güclü futbolçulara sahib olan Türkiyə Buxarestdə yerli milli ilə qarşılaşdı. Rumıniya ilə 1923-cü ildə Əli Sami Yen rəhbərliyində qarşılaşmışdı Türkiyə. 1925-ci ildə isə Billi Hunter ilə Rumınlar qarşısına çıxdı və qələbə qazandı. Zeki Rıza Sporel və Mehmet Ləbləbinin qolları ilə Türkiyə rəqibini 2-1 məğlub etdi. Belə yaxşı nəticələr Billi Hunterə Türkiyədə böyük sevgi qazandırmışdır. Türkiyə Millisi Buxarest səfərindən sonra üç ev oyununda qüvvəsini sınadı. 12 mayda SSRİ Millisinə 1-2 hesabı ilə məğlub oldu Türkiyə. Bu oyun məğlubiyyət ilə yanaşı bir hadisə ilə əlamətdar oldu. Belə ki Türkiyə İstanbulda yox Ankarada bu oyunu oynadı. Bu oyunda Türkiyə 3-cü dəqiqədə Bedri Gürsoy ilə hesabı açdı. Amma oyunun sonuna 5 dəqiqə qalmış SSRİ futbolçuları hesabı 1-1 elədi. Heç-heçə ilədə kifayətlənməyən SSRİ Millisi 88-ci dəqiqədə qələbə topunu vurdu. Bu oyun məğlubiyyətə baxmayaraq Türkiyənin yaxşı oyunlarından biri idi. Növbəti oyunda 2 oktyabrda İstanbulda Taksim Stadionunda Türkiyə Polşa ilə qarşılaşdı. Həmin oyunda SSRİ ilə oyunun ssenarisi kimi oldu. 5-ci dəqiqədə Zeki Rıza Sporel hesabı açsada daha sonra Polşalılar 29 və 67-ci dəqiqədə iki qol vuraraq hesabı öz xeyrlərinə dəyişdi. Türkiyə Millisi ardıcıl ikinci məğlubiyyətini aldı. Bu oyun həmdə 1925-ci ildə Türkiyənin sonucu oyunu olmuşdur.

1926-cı ildə Türkiyə ilk oyununa yenə doğma meydanda çıxdı. Rəqib bunda əvvəl məğlub etdiyi Rumıniya Millisi idi. Türkiyə Rumıniyaya bu dəfə məğlub oldu. 7 mayda İstanbulun Taksim Stadionunda keçirilən oyunda Türkiyə Rumıniyaya darmadağın oldu. 0-3. Bu oyun Billi Hunterin doğma meydanda sonuncu oyunu idi. 12 sentyabr 1926-cı ildə isə Türkiyə Polşada yerli Milliyə darmadağın oldu. 1-6. Bu oyundan sonra Billi Hunter Milli ilə yollarını ayırdı. Milliyə isə Macar Bella Tot gətirildi.

Misir-Türkiyə (28 may 1928)
Misir-Türkiyə (28 may 1928)

Bella Tot erası (1927-1932)[redaktə | əsas redaktə]

Macar Bella Tot Türkiyə Millisi ilə ilk oyununa 17 iyul 1927-ci ildə səfərdə Sofiyada yerli Bolqarıstana qarşı çıxdı. Bu oyunda 6 qol vurulsada qalib müəyyənləşmıdi. 3-3. Bella Tot Türkiyə Millisində ilk qələbəsini 14 oktyabrda İstanbulda Taksim Stadionunda qazandı. Türklər Bolqarları Zeki Rıza Sporelin iki və Nihat Bekdikin bir qolu ilə 3-1 məğlub etdi. Bu oyun 1927-ci ildə sonuncu oyun idi.

1928-ci ildə Türkiyə Millisi ilk oyununa o dövrün adlı-sanlı Millisi hesab olunan Yuqoslaviyaya qarşı çıxdı. 8 apreldə səfərdə Türkiyə rəqibinə güclü müqavimət göstərsədə məğlub oldu. 1-2. Türkiyənin yeganə qolunu Latif Yalınlı atdı. Növbəti oyunda səfərdə idi. Buxarestdə. Artıq Türkiyə Millisinin Rumıniya ilə oyunu böyük maraq doğururdu. Amma Türkiyə bu dəfə bacarmadı. Türkiyə Rumınlara 2-4 uduzdu. Növbəti oyun isə 1928 Yay Olimpiya Oyunlarında keçirildi. Türkiyənin rəqibi Misir Millisi idi. Amsterdamdaki oyunda Türkiyə rəqibinə darmadağın oldu. 1-7. Bu nəticə ilə Türkiyə Millisi ikinci Yay Olimpiya Oyunlarında yenədə birinci mərhələdən mübarizəni dayandırdı.

Türkiyə Millisi 1928 Yay Olimpiya Oyunlarından sonra ilk oyununu düz 3 il sonra oynadı. 1931-ci ildə Bolqarıstana qarşı. Sofiyada Vasil Levski Stadionunda Türkiyə rəqibinə 1-5 uduzdu. 2 oktyabrda isə eyni stadionda Yuqoslaviya ilə qarşılaşdı. Sonuncu dəfə 1928-ci ildə Yuqoslavlara qarşı oynayan Türklər bu dəfə qalib gəldi güclü rəqibinə. 2-0. Türklərin qollarını Rebii Erkal və Fikrət Arıcan vurdu. Bu oyundan sonra Bella Tot həmvətənləri ilə qarşı-qarşıya gəldi. 17 apreldə İstanbulda Taksim Stadionunda Türkiyə Macarıstan ilə qarşılaşdı. Oyuna maraq çox böyük idi. Oyunda ilk qol 35-ci dəqiqədə Səlahəttin Almaydan gəldi. 1-0. Bu qoldan sonrada Türkiyə üstün tərəf olsada sona 10 dəqiqə qalmış hər şey dəyişdi. 80 və 84-cü dəqiqələrdə Macarlar qol vurdu və Türklər doğma meydanda sona 10 dəqiqə qalmış qələbəni eldən verdi. Bu oyundan sonra Bella Tot istefaya göndərildi. Yeni baş məşqçi isə İngilis Fred Pagman idi.

Fred Pagman dövrü (1932)[redaktə | əsas redaktə]

Fred Pagman Millidə baş məşqçi kimi ilk oyununa 22 apreldə Macarıstana qarşı çıxdı. Taksim Stadionundaki oyunda Türkiyə rəqibinə 1-4 uduzdu. Pagmanın sonuncu oyunu 4 noyabrda oldu. Türkiyə bu oyunda Bolqarıstana 2-3 uduzdu. Ardıcıl iki məğlubiyyətdən sonra Fred Pagman istefaya göndərildi. Fred Pagman Əli Sami Yendən sonra Türkiyə Millisində baş məşqçi kimi ən az 2 dəfə meydanı çıxan baş məşqçi oldu.

Ceyms Donnelli dövrü (1936-1937)[redaktə | əsas redaktə]

Fred Pagmandan sonra Milli İrlandiyalı Ceyms Donnelliyə həvalə olundu. Ceyms ilk oyununda Yuqoslaviya Millisi ilə Taksim Stadionunda 3-3 oynadı. Millinin qollarını Şeref Görkek, Niyazi Sel, Fikrət Arıcan vurdu. 3 avqust 1936-cı ildə Milli ilk dəfə Norveç Millisi ilə qarşılaşdı. Həmin oyunda Türkiyə biabırçı nəticə göstərdi. Zəif rəqibinə 0-4 uduzdu. Buna baxmayaraq Ceyms Donnelli istefa vermədi. O 1 avqust 1937-ci ildə komandanı Yuqoslaviyaya qarşı oyuna çıxartdı. Həmin oyunda Türkiyə rəqibinə 1-3 uduzdu. Bu oyundan sonra Ceyms Donnelli istefa verdi. Ceyms Donnellini bu postda Macar İgnas Molnar əvəzlədi.

İgnas Molnarın birinci dövrü (1948)[redaktə | əsas redaktə]

İgnas məşqçi kimi Türkiyə ilə ilk oyuna 23 aprel 1948-ci ildə çıxdı. Rəqib isə Yunanıstan idi. Yunanlara qarşı oyun çox prinsipial idi. Oyun Panatinaikos Stadionunda keçirildi. Türkiyə rəqibinə 3-1 hesabı ilə qalib gəldi. Türkiyənin qollarını Fikret Kırcan və Şükrü Gülesin ilə yanaşı Yunan əsilli Lefter Küçükandonyadis vurdu. İgnas ikinci oyununa İsmət İnönü Stadionunda çıxdı. Rəqib Avstriya idi. Bu oyundan Türkiyə gözlənilmədən rəqibinə 0-1 uduzdu. Həmin oyun İgnas Molnar üçün sonuncu oldu. İgnas Molnar baş məşqçi kimi Türkiyə Millisindən imtina etdi və Millini tərk etdi. Onu isə Əli Sami Yendən sonra ilk dəfə yerli Türk baş məşqçi əvəzlədi. Ulvi Yenal.

Ulvi Yenal dövrü (1948)[redaktə | əsas redaktə]

Ulvi Yenal ilk oyununda Çin ilə qarşı-qarşıya gəldi. Həmin oyunda Türkiyə zəif rəqibinə divan tutdu. 4-0. Türkiyənin qollarının ikisini Gündüz Kılıç diğərlərini isə Hüseyn Saygun və Lefter Küçükandonyadis vurdu. Ulvi Yenal Türkiyəli baş məşqçi kimi Türkiyəyə ilk qələbəni qazandırdı. Amma onun bu postda işi elədə uzun olmadı. O 5 avqust 1948-ci ildə Yuqoslaviyaya 1-3 hesablı məğlubiyyətdən sonra istefa verdi. Onu isə İngilis Pat Molloy əvəzlədi.

Pat Molloyun birinci dövrü (1948-1949)[redaktə | əsas redaktə]

Ulvi Yenaldan sonra Milliyə gələn Pat Molloy ilk oyununa İstanbulun İsmət İnönü Stadionunda çıxdı. Rəqib Yunanıstan idi. Muzaffer Tokaç və Şükrü Gülesin qolu ilə Yunanlara 2-1 qalib gələn Türkiyə Pat Molloy rəhbərliyində ilk qələbəni qazandı. 20 mart 1949-cu ildə Milli Avstriyaya 1-0 uduzdu. 13 may 1949-cu ildə Milli Misiri çətin keçən oyundan sonra 3-2 məğlub etdi. Millinin qollarını Gündüz Kılıç, Bülent Esel və Şükrü Gülesin vurdu. Növbəti oyunda isə Türkiyə Yunanlara qalib gəldi. 2-1. Türkiyənin qollarını Gündüz Kılıç və Bülent Esel vurdu. Bu oyundan sonra Türkiyə Millisi iki dəfə FİFA Dünya Çempionatının qalibi olan İtaliya ilə qarşılaşdı. Amma Türkiyə bu oyunda 2-3 məğlub oldu. Bu oyundan sonra Türkiyə Millisinin baş məşqçisi Pat Molloy istefa verdi. Onu bu postda Cihat Arman əvəzlədi.

Cihat Armanın birinci dövrü (1949)[redaktə | əsas redaktə]

Pat Molloydan sonra Cihat Arman müvəqqəti olaraq Milliyə gətirildi. Cihat Arman bu vacib vəzifəni öz üzərinə götürürdü. Çünki artıq Türkiyə Millisinin öz nəticələrini yaxşılaşdırması artıq daha böyük məqsədlər qoyurdu gələcək üçün. Türkiyə Millisinin artıq məqsədi 1950 FİFA Dünya Çempionaı vəsiqə qazanmağdır. FİFA Dünya Çempionatına vəsiqə qazanmağ üçün Türkiyə Millisi Suriyaya qalib gəlməli idi. Suriya futbolu Türkiyə futbolu ilə müqavisədə zəif idi. Türkiyə 20 noyabr 1949-cu ildə Ankarada 19 may Stadionunda Suriyaya divan tutdu. 7-0. Türkiyənin qollarının üçünü Fahrettin Cansever diğərlərini isə Bülent Eken, Lefter Küçükandonyadis, Erol Keskin, Gündüz Kılıç vurdu. Türkiyə Millisi tarixində ilk dəfə olaraq FİFA Dünya Çempionatına vəsiqə qazandı. Amma bu uğurda Cihat Armanın əməyi böyük deyildi. Çünki Türk futbolunun inkişafı əksər vaxtlarda xarici baş məşqçilərin adı ilə bağlıdır.

Pat Molloyun ikinci dövrü (1950)[redaktə | əsas redaktə]

Pat Molloy 1950-ci ildə ikinci dəfə Türkiyə Millisinin sükanı arxasına gəldi. Pat Molloy ikinci dövründə ilk oyununa İstanbulda İsmət İnönü Stadionunda İran ilə qarşılaşdı. Türkiyə İranı 6-1 hesabı ilə darmadağın etdi. Növbəti oyunda isə İsrailə gözlənilmədən 1-5 uduzdu. Bu oyundan sonra Pat Molloy ikinci dəfə Millidən göndərildi.

Türkiyə 1950-ci ildə FİFA Dünya Çempionatında iştirakdan imtina etdi. Türkiyə vəsiqə qazandığı ilk FİFA Dünya Çempionatında Braziliyaya gedə bilməyəcəkdi. Buna səbəd ölkədəki iqtisadi vəziyyət ilə yanaşı Braziliyaya səfər etmək üçün küllü miqdar pulun lazım olması idi. Amma Türkiyəli futbolçular Dünya Çempionatı ümidlərini itirmədilər. Onlar FİFA Dünya Çempionatı 1954-də vəsiqə qazanmağı qarşıya məqsəd qoydular.

Cimmi Mk Kormik dövrü (1950-1951)[redaktə | əsas redaktə]

Pat Molloydan sonra Türkiyə Millisinə diğər İngilis baş məşqçi gətirildi. Cimmi Mk Kormik. Cimmi ilk oyununa 3 dekabr 1950-ci ildə İsmət İnönü Stadionunda İsrailə qarşı çıxdı. Həmin oyunda Halit Deringör, İsfendiyar Açıksöz və Lefter Küçükandonyadisin qolları ilə 3-2 məğlub etdi rəqibini. 10 iyun 1951-ci ildə isə Cimmi baş məşqçi kimi Türkiyə Millisində sonuncu oyununa çıxdı. Rəqib isə İsveç Millisi idi. Həmin oyunda Lefter Küçükandonyadis hesabı 50-ci dəqiqədə açsada daha sonra İsveçlilələr 3 qol vuraraq hesab 3-1 elədilər. Bu oyun Cimmi Mk Kormik üçün Türkiyə Millisində sonuncu oyun oldu. Onu bu postda Türkiyəli Rebii Erkal əvəzlədi.

Rebii Erkal

Rebii Erkal dövrü (1951)[redaktə | əsas redaktə]

Cimmi Mk Kormikin istefasından sonra Milliyə Rebii Erkal gətirildi. Rebii Erkal ilk oyununa Almaniya Millisinə qarşı çıxdı. 17 iyun 1951-ci ildə keçirilən oyunda Türkiyə rəqibini məğlub etdi. 2-1. Türkiyənin qollarını Recep Adanır və Muzaffer Tokaç vurdu. 14 noyabrda isə Türkiyə İstanbulda İsmət İnönü Stadionunda İsveç ilə oyuna çıxdı. Türkiyə bu oyunda 1-0 qələbə qazandı. Türkiyənin yeganə qolunu Muzaffer Tokaç atdı. 21 noyabrda Rebii Erkal baş məşqçi kimi sonuncu oyununa çıxdı. İsmət İnönü Stadionunda Türkiyə Almaniyaya 0-2 uduzdu. Bu oyundan sonra Rebii Erkal istefaya göndərildi.

Sadri Usuoğlu dövrü (1952)[redaktə | əsas redaktə]

Rebii Erkalın istefasından sonra Milli Sadri Usuoğluna tapşırıldı. Sadri ilk oyununda İsveçrəyə 1-5 məğlub oldu. Bu oyundan sonra çoxları Sadrinin istefaya gedəcəyini gözləsədə bu belə olmadı. 8 may 1952-ci ildə Sadri Usuoğlu baş məşqçi kimi Türkiyə Millisini İspaniya ilə oyuna çıxartdı. İstanbulda İsmət İnönü Stadionunda keçirilən oyunda Türkiyə Millisi o dövr üçün zəif olan İspaniya Millisi ilə 0-0 oynadı. Bu nəticələrdən sonra Türkiyə Millisində daha bir baş məşqçi istefası oldu. Sadri Usuoğlu istefaya göndərildi onu isə İtaliyan Sandro Puppo əvəzlədi.

Sandro Pupponun birinci dövrü (1952-1954)[redaktə | əsas redaktə]

Sadri Usuoğlundan sonra Milliyə gələn Sandro Puppo Türkiyəni 1954 FİFA Dünya Çempionatına çıxartmağı qarşıya məqsəd qoydu. Sandro ilk oyununda İsveçrəni məğlub etdi. 2-1. Millinin bütün qollarını Gabris İstanbulluoğlu vurdu. Sandro ikinci oyununda İsmət İnönü Stadionunda Yuqoslaviya ilə 2-2 oynadı. 11 dekabr 1953-cü ildə isə eyni stadionda İtaliya ilə qarşılaşdı və 0-1 uduzdu. Bu nəticələrdən sonra Sadronun qarşısına Millini 1954 FİFA Dünya Çempionatına çıxartmağ kimi məqsəd qoyulmuşdur. 1954 FİFA Dünya Çempionatının seçmə mərhələsində Türkiyə ilk oyununda səfərdə Madriddə İspaniyaya 1-4 uduzdu. Türkiyə Millisi isə ikinci oyununda İstanbulda İsmət İnönü Stadionunda İspaniyadan qisas almağı bacardı. Türklər 1-0 rəqibini məğlub etdi. Yeganə qolu oyunun 16-cı dəqiqəsində Burhan Sargun atdı. İki oyundan sonra İspaniya və Türkiyənin hərəyə bir qələbəsi olduğu üçün FİFA Romada Olimpiya Stadionunda əlavə oyun keçirməyi qərara aldı. Bu oyun 17 mart 1954-cü ildə keçirildi. Oyunda ilk qolu İspanlar vurdu. 16-cı dəqiqədə Xose Luis Arteçe hesabı açdı. Bu qoldan sonra Türklər 25-ci dəqiqədə Burhan Sargun ilə hesabı 1-1 elədi. İlk hissə 1-1 hesabı ilə yekunlaşdı. İkinci hissədə isə Türklər Suat Mamat ilə 2-1 irəli keçdilər. Suat Mamat 66-cı dəqiqədə İspanları ikinci dəfə oyunun mərkəzindən başlamağa məcbur etdi. Amma bu qol oyunda son olmadı 78-ci dəqiqədə Adrian Eskudero hesabı bərabərləşdirdi. 2-2. Oyun elə bu hesab ilə yəkunlaşdı. O dövrdə oyun sonrası penaltilər olmadığı üçün püşk atılacakdı. Oyunda meydanın kənarında olan Franko adlı İtaliyalı bir uşaq hakimin və hər iki komandanın kapitanının yanına gəlir. Türkiyə Millisinin kapitanı qapıçı Turgay Şeren o anı belə yada salır.

"Frankonun qəpiki havaya atması ilə o balacı dəmir parçasının yerə düşməsi arasında bir əsr kimi vaxt dayanmışdır. Bütün gözlər bu qəpikin üzərində idi. Franko əlini götürdü və Türkiyə İsveçrəyə vəsiqə qazandı" - Turgay Şeren (Türkiyə Millisinin kapitanı)

Beləlik ilə Türkiyə tarixində ikinci dəfə FİFA Dünya Çempionatında iştirak hüququ qazandı. Sandro Pupponun yetirmələri İsveçrədəki Dünya Çempionatında iştirak edəcəkdi.

FİFA Dünya Çempionatı 1954[redaktə | əsas redaktə]

16 iyun-4 iyul tarixlərində İsveçrədə keçirilən Dünya Çempionatında Türkiyə Almaniya, Cənubi Koreya və Macarıstan ilə II-ci qrupda yer almışdı. Sandro Pupponun rəhbərliyində Türkiyə Millisi 22 futbolçu ilə İsveçrəyə gəlmişdi. Türkiyə Millisi FİFA Dünya Çempionatında bu futbolçular ilə iştirak edəcəkdi. (Turgay Şeren, Rıdvan Bolatlı, Basri Dilimlili, Mustafa Ertan, Çetin Zeybek, Rober Eryol, Erol Keskin, Suat Mamat, Feridun Buğeker, Burhan Sargun, Lefter Küçükandonyadis, Şükrü Ersoy, Bülent Eken, Ali Beratlıgil, Mehmet Dinçer, Nedim Günar, Akgün Kaçmaz, Ahmet Berman, Necmi Onarıcı, Kadri Aytaç, Coşkun Taş). Amma bu heyət Dünya Çempionatında uğurdan çox kənar idi. Zəif futbolçular ilə Sandro Puppo Dünya Çempionatındaki ilk oyununa 17 iyunda Bern şəhərində Almaniyaya qarşı çıxdı. Oyunda hesabı 2-ci dəqiqədə Suat Mamat açdı. Bu qol bütün Türk futbol sevərlərini ayağa qaldırdı. Amma Almanlar Dünya Çempionatında sürprizə imkan vermədilər. 14-cü dəqiqədə Hans Sçafer hesabı 1-1 elədi. Daha sonraki dəqiqələrdə Almanlar Bernhard Klodt, Ottmar Valter və Maks Morlok ilə daha üç qol vurdu və oyundan 4-1 qalib ayrıldı. Qrupun diğər oyununda Macarıstan Cənubi Koreyanı 9-0 məğlub etdi. I turdan sonra Türkiyə Macarıstan və Almaniyadan sonra qrupda üçüncü yerdə idi. Qrupda isə ilk iki yeri tutan komandalar 1/4 finala vəsiqə qazanırdılar. II turun oyununda Türkiyə tarixində ikinci ən böyük qələbəni qazandı. 1949-cu ildə Suriya ilə oyunda 7-0 qələbə qazanan Türklər bu aqibəti Cənubi Koreyalılara yaşatdı.

20 iyun 1954
Türkiyə Flag of Turkey.svg 7-0 Flag of South Korea.svg Cənubi Koreya Stad-de- Şarmil, Flag of Switzerland.svg Cenevrə
Tamaşaçı: 4 000
Hakim: Flag of Uruguay.svg Esteban Marino
Suat Mamat Qol 10'
Lefter Küçükandonyadis Qol 24'
Suat Mamat Qol 30'
Burhan Sargun Qol 37'
Burhan Sargun Qol 64'
Burhan Sargun Qol 70'
Erol Keskin Qol 76'

Bu oyundan sonra maraqlı vəziyyət yaranmışdı. II turun diğər oyununda Macarlar Almanları 8-3 məğlub etmişdilər. Belə olan xalda Macarıstan iki qələbə ilə 4 xal topladı və 1/4 finala vəsiqəni təmin etdi. Türkiyə və Almaniyanın isə hərəyə bir qələbəsi olduğu üçün onlar öz aralarında daha bir dəfə qarşılaşacağdı. Qalib gələn Milli 1/4 finala vəsiqə qazanacağdı. Oyun 23 iyunda Sürixdə keçirildi. Oyunda Türkiyə 2-7 məğlub oldu və ilk dəfə iştirak etdiyi FİFA Dünya Çempionatından mübarizəni dayandırdı. Bu Dünya Çempionatından sonra Sandro Puppo istefa verdi. Amma Dünya Çempionatındaki ərkən vidaya baxmayaraq gələcəkdə Türkiyə Dünya Çempionatında uğur əldə edəcəyinə inanırdı. Bu Dünya Çempionatında zəif və təcrübəsiz futbolçular ilə Türkiyə az qala 1/4 finala çıxa bilərdi. Amma unutmaqda olmaz ki Türkiyə elə bu oyundan 11 gün sonra Çempion olacaq Almaniyaya uduzdu.

Gündüz Kılıç dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Zarko Mixayloviç dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Ciovanni Varglien dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Cihat Armanın ikinci dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Laszlo Szekeli dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Leandro Remondini dövrü[redaktə | əsas redaktə]

İgnas Molnarın ikinci dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Sandro Pupponun ikinci dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Şeref Görkey dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Lyubitsa Spaziç dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Sandro Pupponun üçüncü dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Cihat Armanın üçüncü dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Sandro Pupponun dördüncü dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Doğan Andaç dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Sandro Pupponun beşinci dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Adnan Süvari dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Abdullah Qeqiç dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Cihat Armanın dördüncü dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Nikolae Petresku dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Coşkun Özarın birinci dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Doğan Andaç dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Metin Türel dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Sabri Kiraz dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Özkar Sümer dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Fethi Demircan dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Coşkun Özarın ikinci dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Candan Tarhan dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Yılmaz Gökdel dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Kalman Meszöli dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Coşkun Özarın üçüncü dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Mustafa Dənizlinin birinci dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Tınaz Tırpan dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Fatih Terim dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Zepp Piontek erası[redaktə | əsas redaktə]

Fatih Terimin birinci erası[redaktə | əsas redaktə]

Mustafa Dənizlinin ikinci dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Şənol Günəş erası[redaktə | əsas redaktə]

Şənol Günəş erası (2000—2004)[redaktə | əsas redaktə]

2000-ci ildə BelçikaHollandiyada keçirilən UEFA Avropa Çempionatında Türkiyə millisinin uğurlu nəticəsindən sonra Mustafa Dənizli millisən ayrıldı. Onu isə Şənol Günəş əvəzlədi. Şənol Günəş Türkiyə millisində ilk oyununa 6 avqust 2000-ci il tarixində Bosniya və Herseqovinanın paytaxtı Sarayevo şəhərində yerli milliyə qarşı çıxdı. Şənol Günəş rəhbərliyində Türkiyə millisi Bosniya və Herseqovinaya 2-0 hesabı ilə məğlub oldu. [8] Bu məğlubiyyətdən sonra Türkiyə millisi 2002-ci ildə Cənubi KoreyaYaponiyada keçiriləcək

Ünal Karaman dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Ersun Yanal dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Fatih Terimin ikinci erası[redaktə | əsas redaktə]

Fatih Terimin ikinci erası (2005—2009)[redaktə | əsas redaktə]

2005-ci ildə Türkiyə millisinin sükanı arxasına Fatih Terim gətirildi. Fatih Terim bu postda Ərsun Yanalı əvəzlədi. Fatih Terim buna qədər 1993-1996-cı illərdə Türkiyə millisinin baş məşqçisi olmuşdur. Fatih Terim Türkiyə millisi ilə ilk oyununa 2005-ci ilin 17 avqust tarixində çıxıb. Yoldaşlıq oyununda Türkiyə millisinin rəqibi Bolqarıstan millisi idi. Bu oyunda Fatih Terim rəhbərliyində Türkiyə millisi 1-3 hesabı ilə rəqibinə məğlub oldu.[9] Bu oyundan sonra Türkiyə millisi FİFA Dünya Çempionatı 2006-nın seçmə mərhələsi çərçivəsində İsmət İnönü Stadionunda Danimarka millisi ilə qarşılaşdı. Okan BurukTümər Metinin fərqləndiyi oyunda Türkiyə millisi rəqibi ilə 2-2 hesablı sülhə razılaşdı. [10] Bu heç-heçədən sonra Fatih Terimin yetirmələri Kiyevdə yerli Ukrayna millisinin qonağı oldu. Çətin səfər oyununda Türkiyə millisi Tümər Metinin yeganə qolu ilə rəqibini 1-0 hesabı ilə məğlub etdi.

ndaOğuz Çetin dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Qus Hiddink dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Abdullah Avcı dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Fatih Terimin üçüncü erası[redaktə | əsas redaktə]

Abdullah Avcıdan sonra 2013-cü ildə Türkiyə millisinin sükanı arxasına üçüncü dəfə Fatih Terim gətirildi. Bundan əvvəl 1993-19962005-2009-cu illərdə Fatih Terim Türkiyə millisinin baş məşqçisi olmuşdur. Fatih Terim Türkiyə millisini uzun ildən sonra 6 sentyabr 2013-cü ildə meydana çıxardı. Həmin gün Türkiyə millisi Kayseri2014 Dünya Çempionatının seçmə mərhələsi çərçivəsində Andorra ilə qarşılaşırdı. Umut Bulutun 3 qol vurduğu oyunda Türkiyə rəqibini 5-0 məğlub etdi. Türkiyə millisi bu oyundan sonra Fatih Terimin rəhbərliyində ardıcıl 2 qələbə qazandı. BuxarestRumıniyaTallinEstoniya milliləri 2-0 hesabı ilə məğlub edildi. Seçmə mərhələnin son oyununda Türkiyə millisi İstanbulda Hollandiya ilə qarşılaşdı. Bu oyunda Fatih Terim rəhbərliyində Türkiyə millisi rəqibinə 0-2 hesabı ilə məğlub olaraq Hollandiya, RumıniyaMacarıstanın ardından dördüncü yeri tutaraq 2014 Dünya Çempionatına vəsiqə uğrunda mübarizəni dayandırdı.

Stadionlar[redaktə | əsas redaktə]

Formalar[redaktə | əsas redaktə]

Dövr İstehsalçı
1925-2003 Adidas Logo.svgAdidas
2003-h.h. Logo NIKE.svgNike

Ev formaları[redaktə | əsas redaktə]

Adidas Logo.svgAdidas
1923-1995
Adidas Logo.svgAdidas
1996-1997
Adidas Logo.svgAdidas
1998-2000
Adidas Logo.svgAdidas
2000-2001
Adidas Logo.svgAdidas
2002-2003
Logo NIKE.svgNike
2003
Logo NIKE.svgNike
2004-2005
Logo NIKE.svgNike
2006-2007
Logo NIKE.svgNike
2008-2009
Logo NIKE.svgNike
2010-2011
Logo NIKE.svgNike
2012-h.h.

Səfər formaları[redaktə | əsas redaktə]

Adidas Logo.svgAdidas
1923-1995
Adidas Logo.svgAdidas
1996-1997
Adidas Logo.svgAdidas
1998-2000
Adidas Logo.svgAdidas
2000-2001
Adidas Logo.svgAdidas
2002-2003
Logo NIKE.svgNike
2003
Logo NIKE.svgNike
2004-2005
Logo NIKE.svgNike
2006-2007
Logo NIKE.svgNike
2008
Logo NIKE.svgNike
2009
Logo NIKE.svgNike
2010-2011
Logo NIKE.svgNike
2012-h.h.

Nəticələr[redaktə | əsas redaktə]

Tarix Saat Stadion Komanda Hesab Komanda Turnir Türkiyənin qolları
28 mart 2015 21.45 Amsterdam Arena, Amsterdam Flag of the Netherlands.svgHollandiya 1-1 Flag of Turkey.svgTürkiyə Avropa Çempionatı 2016, S/M B.Yılmaz
31 mart 2015 21.45 J.Bartel Stadionu, Lüksemburq Flag of Luxembourg.svgLüksemburq 1-2 Flag of Turkey.svgTürkiyə Yoldaşlıq oyunu M.Ərdinç, H.Çalhanoğlu
8 iyun 2015 21.45 R.T.Erdoğan Stadionu, İstanbul Flag of Turkey.svgTürkiyə 4-0 Flag of Bulgaria.svgBolqarıstan Yoldaşlıq oyunu H.Çalhanoğlu (2), B.Yılmaz (2)
12 iyun 2015 19.00 Almatı Mərkəzi Stadionu, Almatı Flag of Kazakhstan.svgQazaxıstan 0-1 Flag of Turkey.svgTürkiyə Avropa Çempionatı 2016, S/M A.Turan
3 sentyabr 2015 21.45 Torku Arena, Konya Flag of Turkey.svgTürkiyə 1-1 Flag of Latvia.svgLatviya Avropa Çempionatı 2016, S/M S.İnan
6 sentyabr 2015 19.00 Torku Arena, Konya Flag of Turkey.svgTürkiyə 3-0 Flag of the Netherlands.svgHollandiya Avropa Çempionatı 2016, S/M O.Özyakup, A.Turan, B.Yılmaz
10 oktyabr 2015 21.45 Generali Arena, Praqa Flag of the Czech Republic.svgÇexiya 0-2 Flag of Turkey.svgTürkiyə Avropa Çempionatı 2016, S/M S.İnan, H.Çalhanoğlu
13 oktyabr 2015 21.45 Torku Arena, Konya Flag of Turkey.svgTürkiyə 1-0 Flag of Iceland.svgİslandiya Avropa Çempionatı 2016, S/M S.İnan
13 noyabr 2015 Abdulla Bin Xəlifə Stadionu, Doha Flag of Qatar.svgQətər Flag of Turkey.svgTürkiyə Yoldaşlıq oyunu
17 noyabr 2015 F.Terim Stadionu, İstanbul Flag of Turkey.svgTürkiyə Flag of Greece.svgYunanıstan Yoldaşlıq oyunu
Avropa Çempionatı 2016
Avropa Çempionatı 2016
Avropa Çempionatı 2016
5 sentyabr 2016 21.45 Maksimir Stadionu, Zaqreb Flag of Croatia.svgXorvatiya Flag of Turkey.svgTürkiyə Dünya Çempionatı 2018, S/M
6 oktyabr 2016 21.45 Flag of Turkey.svgTürkiyə Flag of Ukraine.svgUkrayna Dünya Çempionatı 2018, S/M
9 oktyabr 2016 21.45 Laugardalsvollur Stadionu, Reykyavik Flag of Iceland.svgİslandiya Flag of Turkey.svgTürkiyə Dünya Çempionatı 2018, S/M
24 mart 2017 21.45 Flag of Turkey.svgTürkiyə Flag of Finland.svgFinlandiya Dünya Çempionatı 2018, S/M
2 sentyabr 2017 21.45 Flag of Ukraine.svgUkrayna Flag of Turkey.svgTürkiyə Dünya Çempionatı 2018, S/M
5 sentyabr 2017 21.45 Flag of Turkey.svgTürkiyə Flag of Croatia.svgXorvatiya Dünya Çempionatı 2018, S/M
6 oktyabr 2017 21.45 Flag of Turkey.svgTürkiyə Flag of Iceland.svgİslandiya Dünya Çempionatı 2018, S/M
9 oktyabr 2017 21.45 Ratina Stadionu, Tampere Flag of Finland.svgFinlandiya Flag of Turkey.svgTürkiyə Dünya Çempionatı 2018, S/M

Heyəti[redaktə | əsas redaktə]

Türkiyə Milli Futbol Komandasının (Flag of Iceland.svgİslandiya) ilə oyun üçün heyəti. 13 oktyabr 2015.

0#0 Möv. Oyunçu Doğum tarixi (yaşı) Oyun Qol Klub
1 1GK Mərt Günok 1 mart 1989 (26 yaş) 6 -6 Flag of Turkey.svg Bursaspor
12 1GK Mərt Akyüz 2 oktyabr 1989 (22 yaş) 0 -0 Flag of Turkey.svg Adanaspor
23 1GK Volkan Babacan 11 avqust 1988 (27 yaş) 10 -5 Flag of Turkey.svg İstanbul Başakşehir
2 2DF Şənər Özbayraklı 23 yanvar 1990 (25 yaş) 5 0 Flag of Turkey.svg Fənərbaxça
3 2DF Hakan Balta 23 mart 1983 (32 yaş) 43 2 Flag of Turkey.svg Qalatasaray
4 2DF Sərdar Əziz 23 oktyabr 1990 (25 yaş) 8 1 Flag of Turkey.svg Bursaspor
13 2DF Əmrə Taşdəmir 8 avqust 1995 (20 yaş) 2 0 Flag of Turkey.svg Bursaspor
18 2DF Caner Ərkin 4 oktyabr 1988 (27 yaş) 42 2 Flag of Turkey.svg Fənərbaxça
22 2DF Ərsan Gülüm 17 may 1987 (28 yaş) 7 0 Flag of Turkey.svg Beşiktaş
5 3MF Hakan Çalhanoğlu 8 fevral 1994 (21 yaş) 13 4 Flag of Germany.svg Bayer Leverkuzen
6 3MF Okay Yokuşlu 9 mart 1994 (21 yaş) 0 0 Flag of Turkey.svg Trabzonspor
7 3MF Yasin Öztəkin 19 mart 1987 (28 yaş) 1 0 Flag of Turkey.svg Qalatasaray
8 3MF Selçuk İnan 10 fevral 1985 (30 yaş) 48 8 Flag of Turkey.svg Qalatasaray
10 3MF Arda Turan 30 yanvar 1987 (28 yaş) 85 15 Flag of Spain.svg Barselona
11 3MF Gökhan Törə 20 yanvar 1992 (23 yaş) 26 0 Flag of Turkey.svg Beşiktaş
14 3MF Oğuzhan Özyakup 23 sentyabr 1992 (23 yaş) 13 1 Flag of Turkey.svg Beşiktaş
15 3MF Məhmət Topal 3 mart 1986 (29 yaş) 52 0 Flag of Turkey.svg Fənərbaxça
16 3MF Ozan Tufan 23 mart 1995 (20 yaş) 17 1 Flag of Turkey.svg Fənərbaxça
20 3MF Volkan Şən 7 iyul 1987 (28 yaş) 12 0 Flag of Turkey.svg Fənərbaxça
21 3MF Olcay Şahan 26 may 1987 (28 yaş) 19 2 Flag of Turkey.svg Beşiktaş
9 4FW Umut Bulut 15 mart 1983 (32 yaş) 38 10 Flag of Turkey.svg Qalatasaray
17 4FW Cenk Tosun 7 iyun 1991 (24 yaş) 3 0 Flag of Turkey.svg Beşiktaş
19 4FW Mövlud Ərdinç 25 fevral 1987 (28 yaş) 33 8 Flag of Germany.svg Hannover 96

Son çağırışlar[redaktə | əsas redaktə]

Möv. Oyunçu Doğum tarixi (yaşı) Oyun Qol Klub Son çağırılışı
1GK Volkan Dəmirəl 27 oktyabr 1981 (33 yaş) 63 -66 Flag of Turkey.svg Fənərbaxça v. Flag of Brazil.svg Braziliya, 12 noyabr 2014
1GK Harun Tekin 17 iyun 1989 (26 yaş) 0 -0 Flag of Turkey.svg Bursaspor v. Flag of Luxembourg.svg Lüksemburq, 31 mart 2015
1GK Əli Şaşal Vural 10 iyul 1990 (25 yaş) 0 -0 Flag of Turkey.svg Əskişəhərspor v. Flag of Kazakhstan.svg Qazaxıstan, 12 iyun 2015
1GK Onur Kıvrak 1 yanvar 1988 (27 yaş) Flag of Turkey.svg Trabzonspor v. Flag of the Netherlands.svg Hollandiya, 6 sentyabr 2015
2DF Gökhan Gönül 4 yanvar 1985 (30 yaş) 51 1 Flag of Turkey.svg Fənərbaxça v. Flag of Latvia.svg Latviya, 3 sentyabr 2015
2DF Semih Kaya 24 fevral 1991 (24 yaş) 23 0 Flag of Turkey.svg Qalatasaray v. Flag of Latvia.svg Latviya, 3 sentyabr 2015
2DF Bəkir İrtəgün 20 aprel 1984 (31 yaş) 10 0 Flag of Turkey.svg İstanbul Başakşehir v. Flag of Brazil.svg Braziliya, 12 noyabr 2014
2DF İsmayıl Köybaşı 10 iyul 1989 (26 yaş) 13 0 Flag of Turkey.svg Beşiktaş v. Flag of Kazakhstan.svg Qazaxıstan, 16 noyabr 2014
2DF Tarık Çamdal 21 mart 1991 (24 yaş) 6 1 Flag of Turkey.svg Qalatasaray v. Flag of Kazakhstan.svg Qazaxıstan, 16 noyabr 2014
2DF Kaan Ayhan 10 noyabr 1994 (20 yaş) 0 0 Flag of Germany.svg Şalke 04 v. Flag of Kazakhstan.svg Qazaxıstan, 16 noyabr 2014
2DF Ömər Toprak 21 iyul 1989 (26 yaş) 23 2 Flag of Germany.svg Bayer Leverkuzen v. Flag of the Netherlands.svg Hollandiya, 28 mart 2015
2DF Ümit Kurt 2 may 1991 (24 yaş) Flag of Turkey.svg Sivasspor v. Flag of Luxembourg.svg Lüksemburq, 31 mart 2015
2DF Kaan Kanak 6 oktyabr 1990 (25 yaş) 0 0 Flag of Turkey.svg Əskişəhərspor v. Flag of Luxembourg.svg Lüksemburq, 31 mart 2015
2DF Mahmud Təkdəmir 20 yanvar 1988 (27 yaş) Flag of Turkey.svg İstanbul Başakşehir v. Flag of Kazakhstan.svg Qazaxıstan, 12 iyun 2015
2DF Həsən Əli Kaldırım 9 dekabr 1989 (25 yaş) 16 0 Flag of Turkey.svg Fənərbaxça v. Flag of Kazakhstan.svg Qazaxıstan, 12 iyun 2015
3MF Bilal Kısa 22 iyun 1983 (32 yaş) 7 1 Flag of Turkey.svg Qalatasaray v. Flag of Brazil.svg Braziliya, 12 noyabr 2014
4FW Mustafa Pektemek 11 avqust 1988 (27 yaş) Flag of Turkey.svg Beşiktaş v. Flag of Brazil.svg Braziliya, 12 noyabr 2014
4FW Enes Ünal 10 yanvar 1997 (18 yaş) 1 0 Flag of Belgium (civil).svg Genk v. Flag of Luxembourg.svg Lüksemburq, 31 mart 2015
4FW Məhəmməd Dəmir 10 yanvar 1992 (23 yaş) Flag of Turkey.svg Qaziantepspor v. Flag of Bulgaria.svg Bolqarıstan, 8 iyun 2015

Uğurları[redaktə | əsas redaktə]

Türkiyə FİFA Dünya Çempionatı 2002

FİFA Dünya Çempionatı

İl Mərhələ O Q H M Qollar
Flag of Uruguay.svg1930 İştirak etməyib - - - - -
Flag of Italy.svg1934 İştirak etməyib - - - - -
Flag of France.svg1938 İştirak etməyib - - - - -
Flag of Brazil.svg1950 İmtina etdi - - - - -
Flag of Switzerland.svg1954 Qrup mərhələsi 3 1 0 2 10-11
Flag of Sweden.svg1958 İştirak etməyib - - - - -
Flag of Chile.svg1962 İştirak etməyib - - - - -
Flag of England.svg1966 İştirak etməyib - - - - -
Flag of Mexico.svg1970 İştirak etməyib - - - - -
Flag of Germany.svg1974 İştirak etməyib - - - - -
Flag of Argentina.svg1978 İştirak etməyib - - - - -
Flag of Spain.svg1982 İştirak etməyib - - - - -
Flag of Mexico.svg1986 İştirak etməyib - - - - -
Flag of Italy.svg1990 İştirak etməyib - - - - -
Flag of the United States.svg1994 İştirak etməyib - - - - -
Flag of France.svg1998 İştirak etməyib - - - - -
Flag of South Korea.svg Flag of Japan.svg2002 Bronze medal blank.svgBürünc medal 7 4 1 2 10-6
Flag of Germany.svg2006 İştirak etməyib - - - - -
Flag of South Africa.svg2010 İştirak etməyib - - - - -
Flag of Brazil.svg2014 İştirak etməyib - - - - -
Flag of Russia.svg2018
Flag of Qatar.svg2022

UEFA Avropa Çempionatı

İl Mərhələ O Q H M Qollar
Flag of France.svg1960 İştirak etməyib - - - - -
Flag of Spain.svg1964 İştirak etməyib - - - - -
Flag of Italy.svg1968 İştirak etməyib - - - - -
Flag of Belgium (civil).svg1972 İştirak etməyib - - - - -
Flag of FR Yugoslavia.svg1976 İştirak etməyib - - - - -
Flag of Italy.svg1980 İştirak etməyib - - - - -
Flag of France.svg1984 İştirak etməyib - - - - -
Flag of Germany.svg1992 İştirak etməyib - - - - -
Flag of Sweden.svg1992 İştirak etməyib - - - - -
Flag of England.svg1996 Qrup mərhələsi 3 0 0 3 0-5
Flag of Belgium (civil).svg Flag of the Netherlands.svg2000 1/4 final mərhələsi 4 1 1 2 3-4
Flag of Portugal.svg2004 İştirak etməyib - - - - -
Flag of Austria.svg Flag of Switzerland.svg2008 Bronze medal blank.svgBürünc medal 5 3 0 2 8-9
Flag of Poland.svg Flag of Ukraine.svg2012 İştirak etməyib - - - - -
Flag of France.svg2016
Flag of Europe.svg2020

FİFA Dünya Çempionatı[redaktə | əsas redaktə]

İştirak: 1954, 2002

Bronze medal blank.svgBürünc medal: 2002

UEFA Avropa Çempionatı[redaktə | əsas redaktə]

İştirak: 1996, 2000, 2008, 2016

Bronze medal blank.svgBürünc medal: 2008

FİFA Konfederasiyalar Kuboku[redaktə | əsas redaktə]

İştirak: 2003

Bronze medal blank.svgBürünc medal: 2003

Rekordları[redaktə | əsas redaktə]

Ən çox oyuna çıxan futbolçuları[redaktə | əsas redaktə]

Sıra Futbolçu Dövr Oyun Qol
1 Rüştü Reçber 1994-2012 120 -118
2 Hakan Şükür 1992-2007 112 51
3 Bülent Korkmaz 1990-2005 102 3
4 Tugay Kerimoğlu 1990-2007 94 2
5 Emre Belözoğlu 2000- 93 9
6 Alpay Özalan 1995-2005 90 4
7 Arda Turan 2006- 85 15
8 Hamit Altıntop 2004- 82 7
9 Tuncay Şanlı 2002-2010 80 22
10 Ogün Temizkanoğlu 1990-2002 76 5

Ən çox qol vuran futbolçuları[redaktə | əsas redaktə]

Sıra Futbolçu Dövr Oyun Qol
1 Hakan Şükür 1992-2007 112 51
2 Tuncay Şanlı 2002-2010 80 22
3 Lefter Küçükandonyadis 1948-1963 46 21
4 Burak Yılmaz 2006- 42 19
5 Metin Oktay 1955-1968 36 19
6 Cemil Turan 1970-1979 44 19
7 Nihat Kahveci 2000-2010 69 19
8 Arda Turan 2006- 85 15
9 Zeki Rıza Sporel 1923-1932 16 15
10 Ertuğrul Sağlam 1994-2003 27 11
11 Arif Erdem 1994-2003 60 11
12 Umut Bulut 2007- 38 10

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://www.tff.org/Default.aspx?pageID=440&macID=2824
  2. http://www.tff.org/Default.aspx?pageID=440&macID=2825
  3. http://www.tff.org/Default.aspx?pageID=440&macID=2826
  4. http://www.tff.org/Default.aspx?pageID=440&macID=2827
  5. http://www.tff.org/Default.aspx?pageID=440&macID=2828
  6. http://www.tff.org/Default.aspx?pageID=440&macID=2829
  7. http://www.tff.org/Default.aspx?pageID=440&macID=2830
  8. http://www.tff.org/Default.aspx?pageID=440&macID=4311
  9. http://www.tff.org/Default.aspx?pageID=440&macID=4862
  10. http://www.tff.org/Default.aspx?pageID=440&macID=4858