Məzmuna keç

Xəzər şamayısı

Vikipediya, azad ensiklopediya
(Xəzər şəmayısı səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Xəzər şamayısı
Elmi təsnifat
XƏTA: parentrang parametrlərini doldurmaq lazımdır.
???:
Xəzər şamayısı
Beynəlxalq elmi adı

Xəzər şamayısı[2]/şəmaisi[3][4]/gümüşcəsi[4] (lat. Chalcalburnus chalcoides) — Çəkiyəbənzərlər dəstəsinin nümayəndəsidir. Avstriya, Bolqarıstan, Bosniya və Herseqovina, Xorvatiya, Fransa[5], Almaniya, İtaliya, Macarıstan, Rumıniya, Rusiya, Serbiya, Sloveniya[6], Azərbaycan, TürkmənistanÖzbəkistan ərazilərində müşahidə edilir.

Uzunluğu 40 santimetrə çata bilir, lakin daha çox 15–30 sm ölçülü balıqlara rast gəlinir. Bu balıq morfoloji cəhətdən olduqca dəyişkəndir. Bu da müxtəlif yaşayış mühitlərinə uyğunlaşmağa imkan verir.

Qara, XəzərAralıq dənizlərinin hövzələrində rast gəlinir. Su anbarlarında belə yaşaşa bilirlər. Sənaye əhəmiyyəti vardır və su anbarları və çayların dərin huissələrində qurulan vətəgələrdə yetişdirilir. Xəzər dənizində həddindən artıq çirklənməsi onların sayına təsir göstərsədə 2008-ci ildə Beynəlxalq Qırmızı kitabda "Az qayğı tələb edən" növlər siyahısına daxil edilmişdir[7][8].

  1. Integrated Taxonomic Information System (ing.). 2005.
  2. Freyhof, J. & Kottelat, M. "Alburnus chalcoides". IUCN Red List of Threatened Species. IUCN. 2008. 2008: e.T135499A4133441. doi:10.2305/IUCN.UK.2008.RLTS.T135499A4133441.en. 2 iyun 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 yanvar 2018.
  3. "Chapter 2: Glossary : Table 2-2: Scientific and common names of fauna. Fish – Balıqlar: 2-13" (PDF).
  4. 1 2 "Chapter 2: Glossary: Table 2-2: Scientific and common names of fauna. Fish – Balıqlar: 2-14" (PDF). 17 fevral 2024 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 5 iyun 2025.
  5. White waters of the Alps Arxivləşdirilib 2022-03-09 at the Wayback Machine, video by Free High-Quality Documentaries on Utube.com. Danuble bleak: 3'45–5'31.
  6. Povž, Meta. "Invasive Freshwater Species in Slovenia" (PDF). 6 oktyabr 2011 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 oktyabr 2009.
  7. Freyhof, J.; Kottelat, M. "Alburnus chalcoides". IUCN Red List of Threatened Species. Version 2012.1. 2008. 2 iyun 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 sentyabr 2012.
  8. Maitland, Peter S. Freshwater Fish of Britain and Europe. Octopus Publishing Group. 2000. səh. 104. ISBN 0 600 59690 7.