Yuri Qaqarin

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox character.png
Yuri Qaqarin
Юрий Алексеевич Гагарин
Yuri Qaqarin İsveçdə. 1968-ci il
Yuri Qaqarin İsveçdə. 1968-ci il

Doğum tarixi9 mart 1934(1934-03-09)
Doğum yeri Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic.svg Rusiya SFSR
Vəfat tarixi 27 mart 1968 (34 yaşında)
Vəfat yeri Vladimir vilayəti, RSFSR
Vəfat səbəbi qəzaya uğramışdır
Milliyyətirus
Fəaliyyətikosmonavt
MükafatlarıSovet İttifaqı Qəhrəmanı Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
"Lenin" ordeni "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 20 illiyi" yubiley medalı
Gagarin Signature.svg
VikiAnbarda Commons-logo.svg audio, foto və videofayllar

Yuri Qaqarin (rus. Юрий Алексеевич Гагарин) — sovet kosmonavtı və kosmosa uçan ilk insan.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Yuri Qaqarin kəndli ailəsində anadan olmuşdur. Onun atası Aleksey İvanoviç Qaqarin dülgər, anası Anna Timofeyevna Qaqarina isə heyvandarlıqla məşğul idi. Uşaqlığını Kluşino kəndində keçirmişdir.

1941-ci ildə məktəbə getmiş, 24 may 1945-ci ildə ailəsi ilə birlikdə Qjatsk şəhərinə köçmüşdür. 1951-ci ildə Yuri orta ixtisas məktəbini bitirərək metal tökmə üzrə ixtisasa yiyələnmişdir. Həmin ilin avqustunda Qaqarin Saratov sənaye texnikumuna daxil olur və oktyabr ayından Saratov aeroklubunun üzvü olur. 1955-ci ildə təhsilini əla qiymətlərlə başa vuraraq Yak-18 təyyarəsində ilk dəfə sərbəst uçuş edir.

27 oktyabr 1955-ci ildə Qaqarin əsgərliyə çağırılır və Orenburqdakı 1-ci hərbi aviasiya məktəbinə göndərilir. 25 oktyabr 1957-ci ildə o bu məktəbi bitirir.

9 dekabr 1959-cu ildə o ərizə ilə kosmonavtlığa namizədlərin siyahısına götürülməyi xahiş edir. Qaqarin iki tibbi ekspertizanı keçdikdən sonra 1960-cı ildən general Verşinin əmri ilə kosmik uçuşlar üçün hazırlıq komandasına qəbul edilir.

Azərbaycan poçt markası (2001).

1961-ci ildə ABŞ-la kosmik yarışda önə çıxmaq istəyən Sergey Korolyev namizədlər arasından 6 nəfəri seçir. Kimin kosmosa uçması son dəqiqəyə qədər gizli saxlanılır. Son anda Qaqarin və onun əvəzləyicisi Titov seçilir.

Uçuş 12 aprel 1961-ci ildə Baykonur start məntəqəsində baş verir. "Vostok" gəmisində uğurla kosmosa çıxan Qaqarin göydə 108 dəqiqə dövr etdikdən sonra sağ-salamat yerə qayıdır.

14 aprel 1961-ci ildə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür.

Qaqarin 27 mart 1968-ci ildə sınaq uçuşu zamanı təyyarədə qəzaya uğrayaraq həlak olmuşdur. O, Moskvada Kreml divarında dəfn olunub.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]