İngiltərə Premyer Liqası

Premier League
Premier League 2012-13
İdman	{{{İdman}}}
İlk mövsum	{{{İlk sezon}}}
Klub sayı	{{{Klub sayı}}}
Ölkə	{{{Ölkə}}}

Premier League İngilis futbolunun ən üst səviyyədəki liqasıdır. Cəmi 20 komandanın mübarizə apardığı İngiltərə premyer liqası normal mövsüm qarşılaşmaları Avqust-May ayları arasında oynanılır. Hər klub bir mövsüm ərzində cəmi 38 oyuna çıxır. Sezon sonunda son üç komanda bir alt liqaya düşür.İlk dörd komanda Çempionlar liqası 'na, sonrakı üç komanda isə UEFA Avropa Liqası 'na qatılır.

Premier League loqo

Qurulmuş olduğu 1992-93 mövsümündən bu yana cəmdə 42 klubun mübarizə etdiyi Premier League da yalnız Mançester Yunayted, Blackburn Rovers, Arsenal və Çelsi klubları çempionluğa nail olmuşlar. Bu klublar arasında Mançester Yunayted qazanmış olduğu 18 Premier League çempionluğuyla ümumi sıralamada ən uğurlu klub sayılır.

Premier League 1993-2001 illəri arasında Carling'in spornsorluğunda oynansa da, 2001-ci ildən Barclays bankının sponsorluq etməyə başladı və Barclays Premier League olaraq adlandırılmağa başlandı.

Tarixi

Futbolun beşiyi olaraq qəbul edilən İngiltərədə futbol 1885-ci ildə profiosonallaşmağa başladı. Dünyada ilk futbol komandasının (Notts County) qurulduğu adada ilk liqa isə 1888-ci ildə Aston Villa klubunun prezidenti Uilyam McGregor'un təşəbbüsü tlə həyata keçdi. Bu eyni zamanda dünyadakı ilk professional liqa olaraq tarixə keçdi. İlk mövsümün çempionu isə Preston North End oldu. Preston mövsümü məğlubiyyətsiz bitirməyi də bacardı. Inanılmaz bir rəqabətin olduğu liqada yalnız dörd komanda 3 dəfə üst-üstə çempionluğa sahib olub. Bunlar Huddersfield, Arsenal, Liverpul və Mançester yunayted komandaları olmuşdur.

1980-ci illərə qədər Avropanın öndə gələn liqalarından biri olan İngiltərə Liqası, holganizmin yüksəlişiylə enişə keçdi. 1985-ci ildə Heysel faciəsiylə yara alan ada futbolunun yerini artıq Serie A və La Liqa almışdı. 1992-ci ildə İngiltərə Futbol Federasiyası radikal bir qərarla liqanı ləğv etdi və yerinə Premyer Liqanı qurdu. İlk mövsümündə 22 komandayla oynanılan Premyer Liqa, 1995-ci ildə 20 komandaya düşdürüldü.

Premyer Liqadan əvvəlki İngiltərənin ən üst dəstəsinin ən uğurlu komandası Liverpool'dur. 1992 ci il etibarilə qurulan Premyer Liqa tarixinin ən müvəffəqiyyətli komandası isə Mançester Yunayteddir.

Çempion komandalar

Klub	Neçə Dəfə	İllər
Mançester Yunayted	19	1907-08, 1910-11, 1951-52, 1955-56, 1956-57, 1964-65, 1966-67, 1992-93, 1993-94, 1995-96, 1996-97, 1998-99, 1999-00, 2000-01, 2002-03, 2006-07, 2007-08, 2008-09, 2010-11
Liverpul	18	1900-01, 1905-06, 1921-22, 1922-23, 1946-47, 1963-64, 1965-66, 1972-73, 1975-76, 1976-77, 1978-79, 1979-80, 1981-82, 1982-83, 1983-84, 1985-86, 1987-88, 1989-90
Arsenal	13	1930-31, 1932-33, 1933-34, 1934-35, 1937-38, 1947-48, 1952-53, 1970-71, 1988-89, 1990-91, 1997-98, 2001-02, 2003-04
Everton	9	1890–91, 1914–15, 1927–28, 1931–32, 1938–39, 1962–63, 1969–70, 1984–85, 1986–87
Aston Villa	7	1893-94, 1895-96, 1896-97, 1898-99, 1899-1900, 1909-10,1980-81
Sanderlend	6	1891-92, 1892-93, 1894-95, 1901-02, 1912-13, 1935-36
Çelsi	4	1954-55, 2004-05, 2005-06, 2009-10
Nyukasl Yunayted	4	1904-05, 1906-07, 1908-09, 1926-27
Şeffild Uensdey	4	1902-03, 1903-04, 1928-29, 1929-30
Vulverhempton Uonderers	3	1953-54, 1957-58, 1958-59
Lids Yunayted	3	1968-69, 1973-74, 1991-92
Xaddersfild	3	1923-24, 1924-25, 1925-26
Mançester Siti	3	1936-37, 1967-68, 2011-12
Blekbern Rovers	3	1911-12, 1913-14, 1994-95
Preston Nort End	2	1888-89, 1889-90
Tottenhem Hotspur	2	1950-51, 1960-61
Börnli	2	1920-21, 1959-60
Derbi Kaunti	2	1971-72, 1974-75
Portsmut	2	1948-49, 1949-50
Vest Bromviç Albion	1	1919-20
İpsviç Taun	1	1961-62
Şeffild Yunayted	1	1897-98
Nottinqem Forest	1	1977-78

1992-93 sezonundan sonrakı (bugünki Premyer Liqası) titulları qalın hərflə yazılmışdır.

Ən çox qol vuran oyunçular

Sezon	Oyunçu	Qol
1992–93	Teddy Sheringham, Tottenham Hotspur	22
1993–94	Andy Cole, Newcastle United	34
1994–95*****	Alan Shearer, Blackburn Rovers	34
1995–96	Alan Shearer, Blackburn Rovers	31
1996–97	Alan Shearer, Newcastle United	25
1997–98	Chris Sutton, Blackburn Rovers Dion Dublin, Coventry City Michael Owen, Liverpul	18
1998–99	Jimmy Floyd Hasselbaink, Leeds United Michael Owen, Liverpool Dwight Yorke, Mançester Yunayted	18
1999–2000	Kevin Phillips, Sanderlənd	30
2000–01	Jimmy Floyd Hasselbaink, Çelsi	23
2001–02	Tyerri Anri, Arsenal	24
2002–03	Ruud van Nistelrooy, Mançester Yunayted	25
2003–04	Tyerri Anri, Arsenal	30
2004–05	Tyerri Anri, Arsenal	25
2005–06	Tyerri Anri, Arsenal	27
2006–07	Didye Droqba, Çelsi	20
2007–08	Cristiano Ronaldo, Mançester Yunayted	38
2008–09	Nicolas Anelka, Çelsi	19
2009–10	Didier Drogba, Çelsi	29

2012-13 sezonundakı komandalar

Premyer Liqasının 2012-13 sezonunun 20 komandaları.

Komanda	2011-12-dakı yeri	Premyer Liqada ilk mövsümü	Premyer Liqadakı mövsüm sayı	Premyer Liqadakı 1992-93 sezonudan başlayaraq mövsüm sayı	Premyer Liqaya son çıxışı	Premyer Liqanın çempionluq sayı	İngiltərənin son çempionluğu
Arsenala,b	0043rd	1904–05	96	21	1919–20	13	2003–04
Aston Villaa,b,c	00916th	1888–89	102	21	1988–89	7	1980–81
Çelsia,b	0026th	1907–08	78	21	1989–90	4	2009–10
Evertona,b,c	0077th	1888–89	110	21	1954–55	9	1986–87
Fulhemb	0089th	1949–50	24	12	2001–02	0	n/a
Kuinz Park Reyncersa	02117th	1968–69	22	6	2011–12	0	n/a
Liverpula,b	0068th	1894–95	98	21	1962–63	18	1989–90
Mançester Sitia	0031st	1899–1900	84	16	2002–03	3	2011–12
Mançester Yunayteda,b	0012nd	1892–93	88	21	1975–76	19	2010–11
Nyukasl Yunayted	0125th	1898–99	82	19	2010–11	4	1926–27
Norviç Sitia	02212th	1972–73	23	6	2011–12	0	n/a
Redinq	0231-ci (Çempionşip)	2006-07	3	3	2012–13	0	n/a
Sauthemptona	0232-ci (Çempionşip)	1966–67	36	14	2012–13	0	n/a
Stok Sitib,c	01314th	1888–89	57	5	2008–09	0	n/a
Sanderlend	01013th	1890–91	82	12	2007–08	6	1935–36
Suonsi Sitib	02311th	1981–82	4	2	2011–12	0	n/a
Tottenhem Hotspura,b	0054th	1909–10	78	21	1978–79	2	1960–61
Uiqan Atletikb	01615th	2005–06	8	8	2005–06	0	n/a
Vest Bromviç Albionc	01110th	1888–89	76	7	2010–11	1	1919–20
Vest Hem Yunayted	0233-cü (Çempionşip)	1923-24	55	17	2012–13	0	n/a

^a = Premyer Liqasının Qurucu Klublarından
^b = Premyer Liqadan heç düşmədi
^c = 1888-89 sezonunda Futbol Liqanın yaradıcı klubu.

Xarici keçidlər

• FA Premier League Rəsmi saytı
• Federasiyanın rəsmi saytı