İngiltərə Premyer Liqası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Premier League
Aktual sezon/turnir Premier League 2012-13
İdman {{{İdman}}}
İlk mövsüm {{{İlk sezon}}}
Klub sayı {{{Klub sayı}}}

Premier League İngilis futbolunun ən üst səviyyədəki liqasıdır. Cəmi 20 komandanın mübarizə apardığı İngiltərə premyer liqası normal mövsüm qarşılaşmaları avqust-may ayları arasında oynanılır. Hər klub bir mövsüm ərzində cəmi 38 oyuna çıxır. Sezon sonunda son üç komanda bir alt liqaya düşür.İlk dörd komanda Çempionlar liqası 'na, sonrakı üç komanda isə UEFA Avropa Liqası 'na qatılır.

Premier League loqo

Qurulmuş olduğu 1992-93 mövsümündən bu yana cəmdə 42 klubun mübarizə etdiyi Premier League da yalnız Mançester Yunayted, Blackburn Rovers, ArsenalÇelsi klubları çempionluğa nail olmuşlar. Bu klublar arasında Mançester Yunayted qazanmış olduğu 18 Premier League çempionluğuyla ümumi sıralamada ən uğurlu klub sayılır.

Premier League 1993-2001 illəri arasında Carling'in spornsorluğunda oynansa da, 2001-ci ildən Barclays bankının sponsorluq etməyə başladı və Barclays Premier League olaraq adlandırılmağa başlandı.

Tarixi[redaktə]

Futbolun beşiyi olaraq qəbul edilən İngiltərədə futbol 1885-ci ildə profiosonallaşmağa başladı. Dünyada ilk futbol komandasının (Notts County) qurulduğu adada ilk liqa isə 1888-ci ildə Aston Villa klubunun prezidenti Uilyam McGregor'un təşəbbüsü tlə həyata keçdi. Bu eyni zamanda dünyadakı ilk professional liqa olaraq tarixə keçdi. İlk mövsümün çempionu isə Preston North End oldu. Preston mövsümü məğlubiyyətsiz bitirməyi də bacardı. Inanılmaz bir rəqabətin olduğu liqada yalnız dörd komanda 3 dəfə üst-üstə çempionluğa sahib olub. Bunlar Huddersfield, Arsenal, Liverpul və Mançester Yunayted komandaları olmuşdur.

1980-ci illərə qədər Avropanın öndə gələn liqalarından biri olan İngiltərə Liqası, holganizmin yüksəlişiylə enişə keçdi. 1985-ci ildə Heysel faciəsiylə yara alan ada futbolunun yerini artıq Serie ALa Liqa almışdı. 1992-ci ildə İngiltərə Futbol Federasiyası radikal bir qərarla liqanı ləğv etdi və yerinə Premyer Liqanı qurdu. İlk mövsümündə 22 komandayla oynanılan Premyer Liqa, 1995-ci ildə 20 komandaya düşdürüldü.

Premyer Liqadan əvvəlki İngiltərənin ən üst dəstəsinin ən uğurlu komandası Liverpuldur. 1992 ci il etibarilə qurulan Premyer Liqa tarixinin ən müvəffəqiyyətli komandası isə Mançester Yunayteddir.


Çempion komandalar[redaktə]

Klub Neçə Dəfə İllər
Mançester Yunayted
20
1907-08, 1910-11, 1951-52, 1955-56, 1956-57, 1964-65, 1966-67, 1992-93, 1993-94, 1995-96, 1996-97, 1998-99, 1999-00, 2000-01, 2002-03, 2006-07, 2007-08, 2008-09, 2010-11,2012-13
Liverpul
18
1900-01, 1905-06, 1921-22, 1922-23, 1946-47, 1963-64, 1965-66, 1972-73, 1975-76, 1976-77, 1978-79, 1979-80, 1981-82, 1982-83, 1983-84, 1985-86, 1987-88, 1989-90
Arsenal
13
1930-31, 1932-33, 1933-34, 1934-35, 1937-38, 1947-48, 1952-53, 1970-71, 1988-89, 1990-91, 1997-98, 2001-02, 2003-04
Everton
9
1890–91, 1914–15, 1927–28, 1931–32, 1938–39, 1962–63, 1969–70, 1984–85, 1986–87
Aston Villa
7
1893-94, 1895-96, 1896-97, 1898-99, 1899-1900, 1909-10,1980-81
Sanderlend
6
1891-92, 1892-93, 1894-95, 1901-02, 1912-13, 1935-36
Çelsi
4
1954-55, 2004-05, 2005-06, 2009-10
Nyukasl Yunayted
4
1904-05, 1906-07, 1908-09, 1926-27
Şeffild Uensdey
4
1902-03, 1903-04, 1928-29, 1929-30
Vulverhempton Uonderers
3
1953-54, 1957-58, 1958-59
Lids Yunayted
3
1968-69, 1973-74, 1991-92
Xaddersfild
3
1923-24, 1924-25, 1925-26
Mançester Siti
3
1936-37, 1967-68, 2011-12, 2013-2014
Blekbern Rovers
3
1911-12, 1913-14, 1994-95
Preston Nort End
2
1888-89, 1889-90
Tottenhem Hotspur
2
1950-51, 1960-61
Börnli
2
1920-21, 1959-60
Derbi Kaunti
2
1971-72, 1974-75
Portsmut
2
1948-49, 1949-50
Vest Bromviç Albion
1
1919-20
İpsviç Taun
1
1961-62
Şeffild Yunayted
1
1897-98
Nottinqem Forest
1
1977-78

1992-93 sezonundan sonrakı (bugünki Premyer Liqası) titulları qalın hərflə yazılmışdır.

Ən çox qol vuran oyunçular[redaktə]

Sezon Oyunçu Qol
1992–93 Teddy Sheringham, Tottenham Hotspur 22
1993–94 Andy Cole, Newcastle United 34
1994–95***** Alan Shearer, Blackburn Rovers 34
1995–96 Alan Shearer, Blackburn Rovers 31
1996–97 Alan Shearer, Newcastle United 25
1997–98 Chris Sutton, Blackburn Rovers
Dion Dublin, Coventry City
Maykıl Ouen, Liverpul
18
1998–99 Jimmy Floyd Hasselbaink, Leeds United
Maykl Ouen, Liverpul
Dwight Yorke, Mançester Yunayted
18
1999–2000 Kevin Phillips, Sanderlənd 30
2000–01 Jimmy Floyd Hasselbaink, Çelsi 23
2001–02 Tyerri Anri, Arsenal 24
2002–03 Ruud van Nistelrooy, Mançester Yunayted 25
2003–04 Tyerri Anri, Arsenal 30
2004–05 Tyerri Anri, Arsenal 25
2005–06 Tyerri Anri, Arsenal 27
2006–07 Didye Droqba, Çelsi 20
2007–08 Kriştiano Ronaldo, Mançester Yunayted 38
2008–09 Nicolas Anelka, Çelsi 19
2009–10 Didier Drogba, Çelsi 29

2012-13 sezonundakı komandalar[redaktə]

Premyer Liqasının 2012-13 sezonunun 20 komandaları.

Komanda
2011-12-dakı yeri Premyer Liqada
ilk mövsümü
Premyer Liqadakı
mövsüm sayı
Premyer Liqadakı
1992-93 sezonudan başlayaraq mövsüm sayı
Premyer Liqaya
son çıxışı
Premyer Liqanın
çempionluq sayı
İngiltərənin
son çempionluğu
Arsenala,b 0043rd 1904–05 96 21 1919–20 13 2003–04
Aston Villaa,b,c 00916th 1888–89 102 21 1988–89 7 1980–81
Çelsia,b 0026th 1907–08 78 21 1989–90 4 2009–10
Evertona,b,c 0077th 1888–89 110 21 1954–55 9 1986–87
Fulhemb 0089th 1949–50 24 12 2001–02 0 n/a
Kuinz Park Reyncersa 02117th 1968–69 22 6 2011–12 0 n/a
Liverpula,b 0068th 1894–95 98 21 1962–63 18 1989–90
Mançester Sitia 0031st 1899–1900 84 16 2002–03 3 2011–12
Mançester Yunayteda,b 0012nd 1892–93 88 21 1975–76 19 2010–11
Nyukasl Yunayted 0125th 1898–99 82 19 2010–11 4 1926–27
Norviç Sitia 02212th 1972–73 23 6 2011–12 0 n/a
Redinq 0231-ci (Çempionşip) 2006-07 3 3 2012–13 0 n/a
Sauthemptona 0232-ci (Çempionşip) 1966–67 36 14 2012–13 0 n/a
Stok Sitib,c 01314th 1888–89 57 5 2008–09 0 n/a
Sanderlend 01013th 1890–91 82 12 2007–08 6 1935–36
Suonsi Sitib 02311th 1981–82 4 2 2011–12 0 n/a
Tottenhem Hotspura,b 0054th 1909–10 78 21 1978–79 2 1960–61
Uiqan Atletikb 01615th 2005–06 8 8 2005–06 0 n/a
Vest Bromviç Albionc 01110th 1888–89 76 7 2010–11 1 1919–20
Vest Hem Yunayted 0233-cü (Çempionşip) 1923-24 55 17 2012–13 0 n/a

a = Premyer Liqasının Qurucu Klublarından
b = Premyer Liqadan heç düşmədi
c = 1888-89 sezonunda Futbol Liqanın yaradıcı klubu.

Xarici keçidlər[redaktə]