UEFA Çempionlar Liqası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Çempionlar Liqası

UEFA Çempionlar Liqası - Avropanın öz ölkə çempionatlarında müvəffəqiyyət qazanan klubların mübarizə apardığı ən məşhur futbol turniridir. Turnirin adı 1992-ci ilə qədər Çempion Klublar Kuboku olmuşdur. 1992-1993-cü il mövsümündən etibarən turnir UEFA Çempionlar Liqası adlanır. Turnirin ilk oyunları 1955-1956-cı il mövsümündə keçirilmişdir. Qaydalara uyğun olaraq pley-off mərhələsini keçən və qrup yarışlarına birbaşa düşən komandalar qruplara bölünür. 1997-ci ildən etibarən klub reytinqləri yüksək olan ölkələrin çempionları ilə yanaşı 2-ci, 3-cü, bəzən isə 4-cü yeri tutmuş komandaları da turnirə birbaşa vəsiqə qazanır və ya pley-off mərhələsində oynamaq hüququ əldə edir. Hər komanda rəqib klub ilə 2 oyun keçirir (evdə və səfərdə). Qrupda müvəffəqiyyət qazanan komandalar öz aralarında 1/8, 1/4 və 1/2 oyunları keçirir (yenə də həm evdə, həm də səfərdə olmaqla 2 oyun). Final oyunu isə 1 dəfə olur (əvvəlcədən müəyyənləşdirilmiş meydançada).

UEFA Çempionlar Liqası Azərbaycanda 2000-2009-cu illər arasında ANS-də yayınlanırdı. 2009-cu ildən 2012-ci ilədək Lider TV-də yayımlandı. İndi isə AzTV/İdman Azərbaycan kanallarında yayımlanır.

Mükafatlar[redaktə | əsas redaktə]

Kubok və medallar[redaktə | əsas redaktə]

Hər il qalib komandaya Avropa Çempionlar kuboku təqdim edilir. Kuboku 3 il ardırıl və ya ümumilikdə beş dəfə qazanan komanda, kubokun dəqiq kopyasını saxlamaq hüququ əldə edir (orijinal kubok həmişə UEFA-da qalır). Bu vaxta kimi bu hüququ Real Madrid, Ayaks, Bayern Münhen, Milan and Liverpul əldə edib. Hazırki kubok gümüşdən hazırlanmışdır, hündürlüyü 74 sm, kütləsi 11 kq-dır. Bu kubok 1966-ci ildə Bern zərgəri olan Jorq Stadelman tərəfindən hazırlanmışdır. 2012-2013-cü ildən etibarən Çempionlar Liqasının qabili olmuş komandaya 40 qızıl medal, finalda məğlub olmuş komandaya isə 40 gümüş medal təqdim edilir.

Pul mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

2015-16-ci ildən etibarən UEFA tərəfindən pley-off mərhələsində qalib gələn komandaya 2 milyon, məğlub olan komandaya isə 3 milyon avro mükafat təyin edilmişdir. Qrup mərhələsinə çıxış 12 milyon avro, qrup mərhələsində qazanılmış hər bir qələbəyə görə 1.5 milyon, heç-heçəyə görə isə 500 000 avro pul mükafatı mövcuddur. Bundan əlavə, qrup mərhələsini adlamış komandaya 5.5 milyon, 1/4 finala çıxmış komandaya 6 milyon, yarımfinala çıxmış komandaya 7 milyon, finala çıxmış komandaya 10.5 milyon, qalib olmuş komandaya isə 15 milyon avro pul mükafatı təqdim edilir.

  • Birinci təsnifat mərhələsi: €200,000
  • İkinci təsnifat mərhələsi: €300,000
  • Üçüncü təsnifat mərhələsi: €400,000
  • Pley-offda məğlub olma: €3,000,000
  • Pley-offda qalib olma: €2,000,000
  • Qrup mərhələsinə çıxış: €12,000,000
  • qrup mərhələsində qazanılmış qələbə: €1,500,000
  • qrup mərhələsində əldə edilmiş heç-heçə: €500,000
  • 1/8 final: €5,500,000
  • 1/4 final: €6,000,000
  • 1/2 final: €7,000,000
  • Finalda məğlub olma: €10,500,000
  • Finalda qələbə: €15,000,000
     Qrup yarışlarında öz klubları ilə təmsil olunmuş UEFA üzvü ölkələr      Qrup yarışlarında heç bir klubu ilə təmsil olunmamış UEFA üzvü ölkələr      UEFA üzvü olmayan ölkələr

Turnirin statistikası[redaktə | əsas redaktə]

Ən çox qalib gələn klublar

Klub Qalib Finalçı Qələb gəldiyi illər 2-ci yer tutduğu illər
Spain flag 300.png Real Madrid 10 3 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1966, 1998, 2000, 2002, 2014 1962, 1964, 1981
Italy flag.gif Milan 7 4 1963, 1969, 1989, 1990, 1994, 2003, 2007 1958, 1993, 1995,2005
Flag of Germany.svg Bayern Münhen 5 5 1974, 1975, 1976, 2001, 2013 1982, 1987, 1999,2010, 2012
England flag.png Liverpul 5 2 1977, 1978, 1981, 1984, 2005 1985, 2007
Spain flag 300.png Barselona 4 3 1992, 2006, 2009, 2011 1961, 1986, 1994
Flag of the Netherlands.png Ayaks 4 2 1971, 1972, 1973, 1995 1969, 1996
Italy flag.gif Inter Milan 3 2 1964, 1965, 2010 1967, 1972
England flag.png Mançester Yunayted 3 2 1968, 1999, 2008 2009, 2011
Portugal flag 300.png Benfika 2 5 1961, 1962 1963, 1965, 1968,1988, 1990
Italy flag.gif Yuventus 2 5 1985, 1996 1973, 1983, 1997,1998, 2003
England flag.png Nottingem Forest 2 0 1979, 1980 -
Portugal flag 300.png Porto 2 0 1987, 2004 -
Flag of Scotland (navy blue).svg Seltik 1 1 1967 1970
Flag of Germany.svg Hamburq 1 1 1983 1980
Flag of Romania.svg Styaua Buxarest 1 1 1986 1989
Flag of France 1790-1794.PNG Olimpik Marsel 1 1 1993 1991
Flag of Germany.svg Dortmund 1 1 1997 2013
England flag.png Çelsi 1 1 2012 2008
Flag of the Netherlands.png Feyenord 1 0 1970 -
England flag.png Aston Villa FK 1 0 1982 -
Flag of the Netherlands.png PSV Eyndhoven 1 0 1988 -
Flag of Serbia and Montenegro.png Srvena Zvezda Belqrad 1 0 1991 -
Flag of France 1790-1794.PNG Reyms 0 2 - 1956, 1959
Spain flag 300.png Atletiko Madrid 0 2 - 1974, 2014
Spain flag 300.png Valensia 0 2 - 2000, 2001
Italy flag.gif Fiorentina 0 1 - 1957
Flag of Germany.svg Ayntraxt Frankfurt 0 1 - 1960
Flag of Serbia and Montenegro.png Partizan Belqrad 0 1 - 1966
Flag of Greece.png Panatinaykos 0 1 - 1971
England flag.png Lids Yunayted 0 1 - 1975
Flag of France 1790-1794.PNG Seint Etyen 0 1 - 1976
Flag of Germany.svg Borussiya Münhenqlaudbax 0 1 - 1977
Flag of Belgium.png Brügge 0 1 - 1978
Flag of Sweden.svg Malmö FF 0 1 - 1979
Italy flag.gif Roma 0 1 - 1984
Italy flag.gif Sampdoriya 0 1 - 1992
Flag of Germany.svg Bayer Leverkuzen 0 1 - 2002
Flag of France 1790-1794.PNG AS Monako 0 1 - 2004
England flag.png Arsenal 0 1 - 2006

Ən böyük hesablı qələbələr:


Ən çox qol vuran futbolçular:

Oyunçu Ölkə Qol sayı Oyun sayı Əmsal İllər Klub
1 Lionel Messi Argentina 77 98 0.79 2005- Barselona
2 Kristiano Ronaldo Portuqaliya 77 115 0.67 2003- Mançester Yunayted, Real Madrid
3 Raul İspaniya 71 142 0.5 1995-2011 Real Madrid, Şalke 04
4 Ruud van Nistelroy Niderland 56 73 0.77 1998-2009 PSV, Mançester Yunayted, Real Madrid
5 Tyerri Anri Fransa 50 112 0.45 1997-2010 AS Monako, Arsenal, Barselona
6 Alfredo Di Stefano İtaliya 49 58 0.84 1955-1964 Real Madrid
7 Andrey Şevçenko Ukrayna 48 100 0.48 1994-2015 Dinamo Kiyev, Milan, Çelsi
8 Eysebio Portuqaliya 46 65 0.71 1961-1974 Benfika
9 Filippo İnzagi İtaliya 46 81 0.57 1997-2012 Yuventus, Milan
10 Didye Drogba Fildişi sahili 44 91 0.48 2013- Marsel, Çelsi, Qalatasaray FK

Ən çox oyun keçirən futbolçular

Oyunçu Ölkə Oyun sayı Qollar Qol əmsalı Avropada debütü Klub
1 Xavi Hernandez İspaniya 150 12 0.08 1998 Barselona
2 İker Kassilyas İspaniya 150 0 0.00 1999 Real Madrid
3 Raul Qonzales İspaniya 142 71 0.50 1995 Real Madrid, Şalke 04
4 Rayan Giqz Uels 141 29 0.20 1993 Mançester Yunayted
5 Klarenz Sedolf Niderland 125 12 0.09 1992 Ayaks, Real Madrid, Milan, İnter Milan
6 Pol Skoulz İngiltərə 124 25 0.20 1994 Mançester Yunayted
7 Roberto Karlos Braziliya 120 17 0.14 1996 İnter Milan, Real Madrid, Fənərbaxça
8 Kristiano Ronaldo Portuqaliya 115 77 0.67 2003 Mançester Yunayted, Real Madrid
9 Karles Puyol İspaniya 115 2 0.17 1999 Barselona
10 Tyerri Anri Fransa 112 51 0.45 1993 As Monako, Barselona, Arsenal

Ən tez qol vuran futbolçu:


1 mövsümdə ən çox qol vuran futbolçu:


1 oyunda 4 qol vuran futbolçular:

Ən sürətli het-trik:

Mayk Nyuell (“Bləkbörn”) – 6 dekabr 1995-ci ildə “Rusenborq”la oyunda 9 dəqiqəyə 3 qol vurub.


Qol vuran ən gənc futbolçu:

Peter Ofirikuaye – 17 yaş 195 günlükdə 1 oktyabr 1997-cü ildə “Rusenborq” – Olimpiakos oyununda fərqlənib.


3 fərqli klubda 4 kubok qazanan futbolçu:

Klarens Zeedorf 1995-ci ildə “Ayaks”da, 1998-ci ildə "Real"da, 2003-cü və 2007-ci illərdə “Milan”da


Kuboku qazanan ən cavan və ən qoca məşqçilər:

Ən gənc məşqçi - Xose Villalonqa 1956-cı ildə, 36 yaş 185 günlüyündə Madrid "Real"ına kubok qazandırıb.

Ən qoca məşqçi – Raymond Qotals 1993-cü ilində, 71 yaş 232 günlüyündə “Marsel”ə kubok qazandırıb.


Uzatma dəqiqələri oynanılan finallar:

  • 53 finalın 14-də uzatma dəqiqələri oynanılıb. Bunlardan 9-da isə oyunsonrası penaltilər seriyasına müraciət olunub.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]