ABŞ vitse-prezidenti

ABŞ vitse-prezidentinin möhürü

Amerika Birləşmiş Ştatlarının vitse-prezidenti (ing. Vice President of the United States) — ABŞ federal hökumətinin icraedici strukturunda əhəmiyyətinə görə prezidentdən sonra ikinci məsul şəxs. Vitse-prezidentin əsas funksiyası ondan ibarətdir ki, o, ABŞ prezidentinin vəfatı, istefası və ya hakimiyyətdən uzaqlaşdırılması hallarında onu əvəz edir. ABŞ vitse-prezidenti həm də ABŞ Konqresinin yuxarı palatası olan Senata da rəhbərlik etdiyi üçün onun hakimiyyətin icraedici, yoxsa qanunverici qoluna mənsub olması mübahisəlidir.

ABŞ-ın hazırkı vitse-prezidenti Cozef Baydendir.

ABŞ vitse-prezidentlərinin siyahısı

7 vitse-prezident vəzifə başında vəfat etmiş (hamısı öz əcəli ilə, ən son 1912-ci ildə Şerman), 2-si istefa vermiş (Kelhun və Aqnyu), 9-u prezidentin ölümü və ya istefası nəticəsində prezident olmuş, 3-ü vəzifədə olduğu müddətdə keçirilən seçkilər nəticəsində prezident seçilmiş (Adams, Van Buren və ata Buş), biri isə (Nikson) — vitse-prezidentlik müddəti başa çatdıqdan 8 il sonra prezident seçilmişdir.

• Con Adams (30 aprel 1789 — 3 mart 1797)
• Tomas Cefferson (4 mart 1797 — 3 mart 1801)
• Aaron Burr (4 mart 1801 — 3 mart 1805)
• Corc Klinton (4 mart 1805 — 20 aprel 1812)
• vakant (20 aprel 1812 — 3 mart 1813)
• Elbric Cerri (4 mart 1813 — 23 noyabr 1814)
• vakant (23 noyabr 1814 — 3 mart 1817)
• Daniel Tompkins (4 mart 1817 — 3 mart 1825)
• Con Kelhun (4 mart 1825 — 28 dekabr 1832)
• vakant (28 dekabr 1832 — 3 mart 1833)
• Martin Van Buren (4 mart 1833 — 3 mart 1837)
• Riçard Conson (4 mart 1837 — 3 mart 1841)
• Con Tayler (4 mart 1841 — 6 aprel 1841)
• vakant (6 aprel 1841 — 3 mart 1845)
• Corc Dallas (4 mart 1845 — 3 mart 1849)
• Millard Fillmor (5 mart 1849 — 10 iyul 1850)
• vakant (10 iyul 1850 — 3 mart 1853)
• Uilyam Kinq (4 mart 1853 — 18 aprel 1853)
• vakant (18 aprel 1853 — 3 mart 1857)
• Con Brekinric (4 mart 1857 — 3 mart 1861)
• Hannibal Hamlin (4 mart 1861 — 3 mart 1865)
• Endrü Conson (4 mart 1865 — 15 aprel 1865)
• vakant (15 aprel 1865 — 3 mart 1869)
• Şayler Kolfaks (4 mart 1869 — 3 mart 1873)
• Henri Uilson (4 mart 1873 — 22 noyabr 1875)
• vakant (22 noyabr 1875 — 3 mart 1877)
• Uilyam Uiler (4 mart 1877 — 3 mart 1881)
• Çester Artur (4 mart 1881 — 20 sentyabr 1881)
• vakant (20 sentyabr 1881 — 3 mart 1885)
• Tomas Hendriks (4 mart 1885 — 25 noyabr 1885)
• vakant (25 noyabr 1885 — 3 mart 1889)
• Morton Levi (4 mart 1889 — 3 mart 1893)
• Adlay Stivenson (4 mart 1893 — 3 mart 1897)
• Qarret Hobart (4 mart 1897- 21 noyabr 1899)
• vakant (21 noyabr 1899 — 3 mart 1901)
• Teodor Ruzvelt (4 mart 1901 — 14 sentyabr 1901)
• vakant (14 sentyabr 1901 — 3 mart 1905)
• Çarlz Ferbenks (4 mart 1905 — 3 mart 1909)
• Ceyms Şerman (4 mart 1909 — 30 oktyabr 1912)
• vakant (30 oktyabr 1912 — 3 mart 1913)
• Tomas Marşal (4 mart 1913 — 3 mart 1921)
• Kalvin Kulic (4 mart 1921 — 3 avqust 1923)
• vakant (3 avqust 1923 — 3 mart 1925)
• Çarlz Daues (4 mart 1925 — 3 mart 1929)
• Çarlz Körtis (4 mart 1929 — 3 mart 1933)
• Con Qarner (4 mart 1933 — 20 yanvar 1941)
• Henri Uolles (20 yanvar 1941 — 20 yanvar 1945)
• Harri Trumen (20 yanvar 1945 — 12 aprel 1945)
• vakant (12 aprel 1945 — 20 yanvar 1949)
• Olben Berkli (20 yanvar 1949 — 20 yanvar 1953)
• Riçard Nikson (20 yanvar 1953 — 20 yanvar 1961)
• Lindon Conson (20 yanvar 1961 — 22 noyabr 1963)
• vakant (22 noyabr 1963 — 20 yanvar 1965)
• Hyubert Hamfri (20 yanvar 1965 — 20 yanvar 1969)
• Spiro Aqnyu (20 yanvar 1969 — 10 oktyabr 1973)
• vakant (10 oktyabr 1973 — 6 dekabr 1973)
• Cerald Ford (6 dekabr 1973 — 9 avqust 1974)
• vakant (9 avqust 1974 — 19 dekabr 1974)
• Nelson Rokfeller (19 dekabr 1974 — 20 yanvar 1977)
• Uolter Mondeyl (20 yanvar 1977 — 20 yanvar 1981)
• Corc H.U. Buş (20 yanvar 1981 — 20 yanvar 1989)
• Den Kueyl (20 yanvar 1989 — 20 yanvar 1993)
• Albert Qor (20 yanvar 1993 — 20 yanvar 2001)
• Riçard Çeyni (20 yanvar 2001 — 20 yanvar 2009)
• Cozef Bayden (20 yanvar 2009-dan)

Xarici keçidlər

• ABŞ vitse-prezidentinin rəsmi veb-saytı (ing.)