Cənub-Şərqi Asiya Ölkələri Assosiasiyası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
ASEAN üzvü olan ölkələr
10 ASEAN üzvlərinin bayraqları.

Cənub-Şərqi Asiya Ölkələri Assosiasiyası və ya ASEAN (Association of Southeast Asian Nations); 8 avqust 1967-ci ildə Vyetnam müharibəsindən qaynaqlanan kommunist genişləməyə qarşı olaraq Filippin, Malayziya, Tayland, İndoneziyaSinqapur arasında qurulan beynəlxalq təşkilat.[1]O vaxtdan bəri,8 Yanvar 1984də Bruney Darussalam [2] , 28 İyul 1995də Vyetnam[3], 23 İyul 1997də LaosMyanma [4] və 30 Aprel 1999da Kamboca.[4][5] təşkilata daxil olmuşdur.2005-ci ildə təşkilatın ümumi daxili nəticəsinin cəmi təxminən 884 milyard dollaridi.İldə% 4lük bir böyümə nisbəti tutulmuşdur.2006da GSYH 1,066 trilyona yüksəlmişdir.2010-cu ildə, onun kombinə nominal ÜDM-ini 1,8 trilyon ABŞ dollarına artıb.[6]

4,46 milyon kilometr kvadrata yayılan ASEAN bölgəsinin cəmi əhalisi 600 milyon ətrafındadır.

ASEAN təşkilatının prioritet hədəfləri arasında bölgə ölkələrinin iqtisadi böyüməsinə təkan qazandırılması, ictimai və mədəni inkişaf, bölgədə sülh və sabitliyin təmin edilməsi yerləşir.

2003-ci ildə ASEAN liderlərinin ASEANın 3 hissəni əhatə etməsinin lazım olduğu qərarı ilə ASEAN Təhlükəsizlik Birliyi, ASEAN İqtisadi Birliyi və ASEAN Cəmiyyət və Mədəniyyət Birliyi yaradıldı.

ASEANın ən üst qərar vermə orqanı hər il həyata keçirilən ASEAN dövlət başçıları zirvəsidir.ASEAN ölkələrinin xarici işlər nazirləri də hər il bir dəfə bir yerə gəlir.Bundan başqa əkinçilik və meşəbəyilik, ticarət, enerji, ətraf mühit, maliyyə, sağlamlıq, investisiya, əmək, hüquq, çöl inkişaf, yoxsulluğun azaldılması, telekommunikasiya, beynəlxalq cinayət, nəqliyyat, turizm kimi mövzularda ASEAN ölkələrinin nazirlərinin bir yerə gəldiyi yığıncaqlar təşkil edilməkdədir.

Koordinasiyanın təmin edilməsi və diplomatik münasibətlərdə göstərilməsi məqsədi ilə ASEAN təşkilatının Pekin, Berlin, Brüssel, Kanberra, Cenova, İslamabad, London, Moskva, Yeni Dehli, Nyu-York, Ottava, Paris, Ər-Riyad, Seul, Tokyo, Vaşinqton və Vellinqtonda nümayəndəlik ofisləri vardır.

İstinadlar[redaktə]

  1. Bangkok Declaration. Wikisource. Retrieved 14 March 2007.
  2. "Background Note:Brunei Darussalam/Profile:/Foreign Relations". United States State Department. http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2700.htm. İstifadə tarixi: 6 March 2007. 
  3. "Vietnam in ASEAN : Toward Cooperation for Mutual Benefits". ASEAN Secretariat. 2007. http://www.asean.org/10098.htm. İstifadə tarixi: 28 August 2009. 
  4. 4,0 4,1 Carolyn L. Gates, Mya Than (2001). ASEAN Enlargement: impacts and implications. Institute of Southeast Asian Studies. ISBN 981-230-081-3.
  5. "Statement by the Secretary-General of ASEAN Welcoming the Kingdom of Cambodia as the Tenth Member State of ASEAN : 30 April 1999, ASEAN Secretariat". ASEAN Secretariat. 2008. http://www.asean.org/3338.htm. İstifadə tarixi: 28 August 2009. 
  6. EC.Europa.eu, European Union Relations with ASEAN. Retrieved 29 October 2010.

Xarici keçidlər[redaktə]

Təşkilat
Zirvə görüşləri
ASEAN təşkilatları