Kəlvəz

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
KƏLVƏZ
Xəritə
Lerik rayonu
Lerik rayonu
Məlumatlar
Koordinatlar
İnzibati İdarə
Ölkə Azərbaycan
Rayon Lerik rayonu


KəlvəzAzərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Tarixi[redaktə]

Peştəsər silsiləsinin ətəyindədir. Kəndin adı XVI əsrə aid "Şeyx Səfi təzkirəsi"ndə Kələvəz kimi qeydə alınmışdır. Yerli əhalinin məlumatına görə yaşayış məntəqəsini güclü, qüvvətli, azman olan Əvəz adlı şəxs saldığı üçün Kələvəz adlandırmışlar.[1] Sonra kəndin adı tələffüz qaydasında Kəlvəz kimi qeydə alınmışdır.

Digər xalq etimologiyasına görə isə "külək" (türk sözü) və "vəzi" (fars sözü) sözləri birləşərək "kəlvəz" formasını əmələ gətirmişdir.

Vaxtilə 1943-cü illərdə Azərbaycanda kütləvi deportasiyalar zamanı buranın da əhalisi aran zonasına sürgün edilmişdir.

Mədəniyyəti[redaktə]

Kəlvəz kəndinin yaşı yüzü keçmiş qədim tarixə malik məktəbi vardır. Məktəb son iki ildə əsaslı təmir olunmuşdur. Bu məktəb Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Fəxrəddin Şahbazovun adını daşıyir. Bu məktəbin yetirmələri sırasında prof. Elman Hilal oğlu Quliyevin adını çəkmək olar.

Kənddə həmçinin kitabxana da fəaliyyət göstərir.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə]

Kəlvəz kəndi hər tərəfdən dağlarla əhatə olunmuşdur. Demək olar ki,Lerik rayonunun ən yüksək zirvəsinə yaxındır. Buradan baxarkən Cənubi Azərbaycanın ən gözəl zirvələrindən olan Savalan dağı görünür. Belə ki, Savalanın daim qarlı zirvələrinin şaxtalı havası Kəlvəzi ilin əksər vaxtlarında soyuq hava yaşamağa məcbur edir.

Ətraf dağlar əsasən vulkanik mənşəlidir. Hətta görünüşünə görə Qala adlandırılan zirvə şaquli kəsiklərdən ibarətdir.

İqlimi quraqlıq keçir. Yaz aylarında yağış demək olar ki, yağmır. Baxmayaraq ki, Lerik rayonuna gedən su sistemi mənbəyini Kəlvəz dağlarından ğötürür, amma Kəlvəz kəndi su cəhətdən "korluq çəkir".

Bitki örtüyünə gəldikdə isə burada əsasən çinar, söyüd və başlıca olaraq meyvə ağacları üstünlük təşkil edir. Buraların alması, əriyi, gilası növ müxtəlifliyi ilə seçilir.

Dağlar, meşələr canavar, tülkü, çaqqal, həmçinin dovşan, ərəbdovşanı kimi heyvanlarla yanaşı kəklik, qaratoyuq və s. kimi gözəl quşlarla zəngindir. Bu gözəllikləri brokonyerlərdən qorumaq üçün müxtəlif yasaqlıqlar yaradılır. Bu məqsədlə Hirkan Dövlət Təbiət Yasaqlığı yaradılmışdır.

Əhalisi[redaktə]

Lerik rayonun tərkibində olmasına baxmayaraq Kəlvəz kəndinin əhalisi əsasən türk mənşəlidir. Tarixən deportasiyaya uğrayan yerli xalq 1953-cü ildən sonra təkrar Mugandan (Bilesuvar) doğma torpağa qayıtmışdır.Bura Cənubi Azərbaycandan və Qarabağdan köçmələr də var. Burada Kazımxanlı, Nadirli(Nədirli), Yegənli, Şıxməmmədli,Bayramlı və Nəcəfalılı kimi tayfalardan ibarətdir yalnız. Danışıq ləhcəsi Ərdəbil ləhcəsi ilə eynidir.

İqtisadiyyatı[redaktə]

Şəkilləri[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]

Mənbə[redaktə]

İstinadlar[redaktə]

  1. Azərbaycan toponimlərinin ensklopedik lüğəti, II cilddə. Bakı-2007. I cild, səh.275.

Həmçinin bax[redaktə]