Məhəmməd Said

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Məhəmməd Saed Mərağeyi
fars. محمد ساعد مراغه ای
Məhəmməd Saed Mərağeyi
Bayraq
Baş nazir
6 aprel 1944, 9 noyabr 1948 — 25 noyabr 1944, 23 mart 1950
Sələfi: Əli Süheyli-Əbdülhüseyn Həjir
Xələfi: Mürtəzaqulu Bayat-Əli Mənsur
 
Təvəllüdü: 1883(1883-Expression error: Unrecognized punctuation character "{".-{{{3}}})
Tiflis, Rusiya imperiyası və ya Marağa, İran
Vəfatı: 1973(1973-Expression error: Unrecognized punctuation character "{".-{{{3}}})
Tehran, İran
Atası: Məhəmmədkazım Qazi

Məhəmməd Saed Mərağeyi -1883-1973- محمد ساعد مراغه‌ای - iki dəfə İranın Baş Naziri, səkkiz dəfə Xarici İşlər Naziri, bir dəfə Daxili İşlər naziri, dörd dəfə xarici ölkələrdə səfir, dörd dəfə Senat Məclisi və bir dəfə Məclisin nümayəndəsi olmuşdur.

Həyatı[redaktə]

Məhəmməd Saed, (Saedülvizarə) Marağada və ya da [1] Tiflisdə[2] anadan olmuşdur. Əslən azərbaycanlı, atası Məhəmmədkazım Qazi idi.[3] Atası və babası Azərbaycanın yüksək səviyyəli münsif və hakimlərindən idi. İsveçrənin Lozann Universitetində təhsil almışdır. O, 1932-1934 illərdə Qərbi Azərbaycan əyalətinin qubernatoru idi. İran milli və senat parlementlərində Urmiyanın nümayəndəsi olmuşdur. 1938-ci ildən İranın Rusiyadaki səfiri idi. O, Əli Süheylinin 1943-cü ildə kabinetinin süqutundan sonra baş nazir oldu. Saed, Sovetin İranın şimalında nəft konsessiya tələbin qəbul etməkdən imtinasından sonra, İran-Rusiya münasibətləri, Saedin hökuməti ərzində aşağı düşmüşdür.[4] Sergey Kavtaradze açıqca baş nazirə hücum etdi və onun istefasını tələb etdi. Sovet və Tudə mətbuatı Kavtaradzenin sözlərini əks etdilər. Sovetlər Tudə yoldaşlarını ruhlandırdılar ki, Saedin istefa verməyi üçün nümayiş etsinlər. Saed 1944-cü ilin noyabrında istefa verdi. 1948-ci ilin noyabr ayında yenidən İranın baş naziri oldu.

O, Tudə Partiyasını baş nazirliyi zamanı qadağan etmişdir və Artur Millspo (Artur Millspaugh) onun rəhbərliyi altında yenidən maliyyə naziri təyin edildi.

Bildirilir ki, o, hətta senatorluq zamanı da, ictimai nəqliyyatdan (məsələn, avtobus) istifadə edirdi. O, rus, fransız, alman, ərəbtürk dillərini mükəmməl bilirdi.

İstinadlar[redaktə]

  1. http://dic.academic.ru/dic.nsf/dic_diplomatic/1100/САЕД САЕД
  2. ساعد، محمد؛ خاطرات سیاسی محمد ساعد مراغه ای، تهران، نامک، 1371ش، ص8.
  3. الموتی، مصطفی؛ بازیگران سیاسی از مشروطیت تا سال1357، لندن، 1375ش، ج2، ص21.
  4. Rubin, Barry (1980). Paved With Good Intentions. Oxford University Press, 25. ISBN 0-19-502805-8.

Həmçinin bax[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]