Urumiyə
Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا
Urumiyə (farsca: ارومیه; Türkcə adı: Urmu), İranda Qərbi Azərbaycan əyalətinin mərkəzi şəhəridir. Əyalətin mərkəzi Urmu şəhəri, Tehrandan 951 km şimal- şərqdə , Urmiya gölündən 18 km qərbdə yerləşir . 2006-ci ildə aparılmış rəsmi siyahıya almanın yekunlarına əsasən əhalisinin sayı 583,255 nəfərdir .[1]
Əyalətin dağları onu Türkiyə və İraqdan ayırır. Urmiyədə hava qışda soyuq, yayda mülayim və sərindir.
Mündəricat |
[redaktə / تحریر] Tarixi
Urmiyədəki son arxeloji tapıntılar ona işarə verir ki, regionun tarixi e.ə. 2000-ci ilə gedib çıxır. Bəzi tarixçilərin dediyinə görə, Urmiya məhşur Zərdüştün doğulduğu yerdir. Eramızın III əsrində coğrafiya alimiəri Urmiyanı Ərdəbil və Marağadan sonra Azərbaycan ərazisində üçüncü böyük şəhər adlandırmışlar.
1944-1945 -ci illərdə İranda Cənubi Azərbaycan Demokratik Respublikasının qurulmasında Urumiyə əhalisinin böyuk rolu olmuşdur. Urumiyənin Nazlıçay məhəlləsində anadan olmuş Məmməd Əmin Azadvətən (1905-1974) demokratik firqənin məşhur üzvi olmuşdur
İranda Pəhləvi sülaləsinin hakimiyyəti dövründə şəhərin adi Rzaiyyəyə (رضائیه) çevrilir, İslam İnqilabından sonra yenə öz əski adına qovuşur.
[redaktə / تحریر] Görməli yerləri
Urmiyədə çoxlu tarixi yerlər və abidələr olub. Əfsus ki,bəzi tarixi hadisələr və müxtəlif tayfa və qəbilələrin hücümları üzündən bu abidələr dağıdılıb.
- Urmiya gölü UNESCO tərəfindən qeydiyyata alınmış Biosfer qoruqlarından biridir.
- Zənbil, Həftəpə və Qaynaryer mineral və qaynar su mənbələridir.
- Cahar Bürc binası və İsmail Ağa, Kazım xan, Bardok, Dam Daş və Baxşı Qala qalaları - tarixi və memarlıq abidələri.
- Köhnə Bazar.
- Memarlıq, tarix və təbiət muzeyi.
- Mirdavud məzarı
- Qədim Cami məscidi, Sərdar və Urmiya minarəsi
- Əlavian minbəri və başqa müqəddəs yerlər..[2]
[redaktə / تحریر] Əhali
Əhalisinin əksəriyyəti - təxminən 90%-i Azərbaycan türkləri olmaqla, bir neçə məhəlləsinə köçmüş kürdlər , həmçinin az sayda ermənilər və asurilər də yaşayır .[3]
[redaktə / تحریر] İnzibati bölgü sistemi
Urmiya beş bölgə və ya nahiyəyə ayrılır:
- Mərkəz : Baranduzçay, şimali Baranduzçay , cənubi Bərənduzçay , Baş Qala, Baxşılıçay , Türkmən, Döl, Rzaçay, Cənubi Nazlıçay və Urumiyə şəhəri.
- Ənzəl: cənubi Ənzəl ,şimali Ənzəl. Mərkəzi Quşçudur
- Silvanə: Tərgavər, Mərgavər, Dəşt. Mərkəzi Silvanədir.
- Somay Bərədost: cənubi Somay, şimali Somay, Bərədost. Mərkəzi Serodur.
- Nazlı: Tulatəpə, Nazlıçay, Şimali Nazlıçay . Mərkəzi Nuşindir.
[redaktə / تحریر] Ayrıca bax
[redaktə / تحریر] Xarici Keçidlər
- Qərbi Azərbaycan Ostanın Rəsmi dövlət Saytı - Farsca
- Urumiyə Rəsmi dövlət Saytı - Farsca
- Urumiyənin Bələdiyə Saytı - Farsca
- Urumiyə dövlət Universiteti- Farsca
- Urumiyə dövlət Tibb Universiteti - Farsca
- Urumiyə Azad Universiteti - Farsca
- Artemya Mərkəzi - Farsca
- Qərbi Azərbaycan TV - Farsca
- Qərbi Azərbaycan kənd təsərüfatı - Farsca
- Urumiyə Neft-Kimya Sənayesi - Farsca
- Urumiyə şəhərinin Bilgilər Saytı – Farsca – Türkcə (Ərəb əlifbası)
- Kazım daşı (Urumu gölü)
[redaktə / تحریر] Qaynaqlar
- ↑ http://www.xist.org/cntry/iran.aspx
- ↑ http://gamoh.org/urmu.html
- ↑ http://looklex.com/e.o/orumiyeh.htm
|
|
|
|---|---|
| Başkənd |
Urumiyə
|
| Şəhristanlar | |
| Şəhərlər |
Avacıq • Urumiyə • Üşnəviyyə • Əyuoğli • Barıq • Bazərgan • Bukan • Poldəşt • piranşəhər • Tazə şəhər • Takab • Çahar borc • Xoy • Rəbt • Sərdəşt • Seru • Salmas • Silvanhe • simine • Siyah çeşmə • Şahindej • Şot • Firurq • Qərəziyaədin • Quşçu • keşavərz • Gərdəkşanə • Maku • Mohammad Yar • Məhmud Abad • Məhabad • Miyandoab • MirAbad • Nalus • Nəqədə • Nuşin Səhər
|


