Xoy
| Xoy | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||||
| Ölkə |  İran |
|||||||
| Bölgə | Qərbi Azərbaycan ostanı | |||||||
| Əhali | 181.465 nəfər | |||||||
| Telefon kodu | +98461 | |||||||
| İnternet saytı | ||||||||
Xoy — İran İslam Respublikasının Qərbi Azərbaycan ostanındakı Xoy şəhristanının inzibati mərkəzi. Şəhər ərazisi 30 kv.km.-dir .[1] 2006-cı ildə aparılmış siyahıya almanın yekunlarına əsasən əhalisi 181 465 nəfərdir.[2]
Xoy şəhərinin tarixi M. Ö 3000-4000 yılllarına qədər uzanar. Sümer qaynaqlarında adı keçən Arrata adlı bölgənin bu günki Urmiye ilə Van şəhərləri arasındakı bölgə olduğunu tarixçilər ifadə etmişdir. Və burada o illərdə yaşayış olduğunu belgelemektedir. İlk əvvəl Xoy şəhəri, Azərbaycanda qurulan Manna Dövləti sərhədləri içində ikən daha sonra Van və ətrafında hökm sürən Urartular hakimiyyətinə girdi. İslam dininin və dövlətinin bu coğrafiyanı da ələ keçərməsiylə müsəlmanların əlinə keçən şəhər uzun bir dövr beyliklerle idarə olundu. Böyük Səlcuqlu hakimiyyəti zamanı Alparslanın Rum ordusunun gəlişini Hoy'da Xəbər aldığı mənbələrdə keçməkdədir. Xoy, Anadolunun alınmasında əsas olaraq istifadə edildi. Şah İsmayıl ilə Yavuz Sultan Səlim arasındakı Çaldıran Döyüşü Xoy yaxınlarında edildi (1514). İran-Osmanlı müharibələrində bir neçə dəfə Osmanlıların əlinə keçdi. Şəhər, Osmanlı idarəsindən sonra təkrar İran hakimiyyətinə keçmişdir. Xoy, müxtəlif xalq dastanlarında və hekayələrində keçər. 1.Dünya müharibəsində ermənilər ilə Osmanlılar arasında Xoy və ətrafında şiddətli döyüşlər yaşanmışdır. (Bknz. Qafqaz Cəbhəsi)
Mündəricat |
Etimologiyası [redaktə]
Xoy adına tarixi qeydlərdə ilk olaraq 844-cü il tarixli İbn Hordatbeh'in Mesalik və memaliki adlı əsərində keçir. O illərdə də Xoy olan şəhərin adı heç dəyişmədən günümüzə qədər gəlmişdir. Adın mənşəyi haqqında isə müxtəlif fikirlər vardır. Ərəbcə qaynaqlara görə Hovayy adı geniş vadi mənasını verən Havv adıyla elin idilidir və şəhərin adının qaynağıdır. İranlı tarixçi Mehmet Emin Riyahi isə Xoy adını 2700 il əvvəl Xoy yaxınlarında qurulan Urartu şəhəri Ulhu və ona bağlı Sardorihort (Sardorixort) qalasının adından alındığı ehtimalını irəli sürür. Xoy erməni qaynaqlarında səs, Pəhləvi dilində duz və tər mənasında Xoy və Hey və Azərbaycan qaynaqlarda isə Qoyun adının zamanla dəyişərək Xoy şəklinə gəldiyi belirtilmiştir. Kentin Qacar xanədanı zamanındakı ünvanı isə Daru's-Sefa'dır. (xoşluq, gözəllik, rahatlıq ölkəsi mənasında
Şəkillər [redaktə]
-
Xoy şəhəri
-
Kəbiri evi
-
Qala qapısı
-
Üstörtülü bazar
-
-
-
-
-
Xoy körpüsü
-
Xoy körpüsü
-
-
-
Şəms Qülləsi
-
Şəms Qülləsi
Xarici keçidlər [redaktə]
- kültürel və əyləncə portalı - Farsca
- Rəsmi dövlət Saytı - Farsca
- Xoyun Bələdiyə Saytı - Farsca
- Xoy Azad Universiteti - Farsca
- Dünya , Azərbaycan və Xoy Xəbərləri - Farsca
İstinadlar [redaktə]
|
|
|
|---|---|
| Mərkəzi مرکزی |
|
| Şəhristanlar شهريستانلار |
|
| Şəhərlər شهرلر |
Avacıq • Urmiya • Üşnəviyyə • Evoğlu • Barıq • Bazərgan • Bukan • Poldəşt • Piranşəhr • Tazəşəhr • Takab • Çahar borc • Xoy • Rəbət • Sərdəşt • Sero • Salmas • Silvana • Siminə • Siyahçeşmə • Şahindej • Şot • Firurəq • Qaraziyaəddin • Quşçu • Keşavərz • Gərdəkşanə • Maku • Məhəmmədyar • Mahmudabad • Məhabad • Qoşaçay • Mirabad • Nalus • Nəqədə • Nuşinşəhr
آواجیق • اورمیه • وشنوییی • ایواوغلو • باریق • بازرقان • بوکان • پولدشت • پیرانشهر • تازشهر • تاکاب • چاهار بورج • خوی • ربت • سردشت • سئرو • سالماس • سیلوانا • سیمین • قره عینی • سایین قالا • شوت • فیرورق • قارازییاددین • قوشچو • کئشاورز • گردکشان • ماکی • مهممدیار • ماهموداباد • سویوقبولاغ • قوشاچای • میراباد(سردشت) • نالوس • سولدوز • نوشینشهر
|
 |
İran ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. |
