Qaradağ xanlığı

Azərbaycan tarixi
Bu məqalələr ölkə seriyasındandır
Ən qədim tarix
Aratta
Lulubi
Kuti
Turukki
Sak çarlığı
Qədim tarix
Manna
Midiya
Atropatena
Qafqaz Albaniyası
Orta əsrlər
Şirvanşahlar dövləti
Sacilər dövləti
Salarilər dövləti
Şəddadilər dövləti
Rəvvadilər dövləti
Böyük Səlcuq İmperiyası
Atabəylər dövləti
Elxanilər dövləti
Cəlayırlar dövləti
Qaraqoyunlular
Ağqoyunlular
Səfəvilər
Əfşarlar
Qacarlar
Azərbaycan xanlıqları
Azərbaycan sultanlıqları
Müasir tarix
Azərbaycan Demokratik Respublikası
Azadıstan
Azərbaycan SSR
Azərbaycan Milli Hökuməti
Azərbaycan Respublikası
Hərəkatlar
Pavlikanlar hərəkatı
Xürrəmilər hərəkatı
Gəncə qiyamı
Azərbaycan portalı

Qaradağ xanlığı – 1747-ci ildə yaranmış və Cənubi Azərbaycanda (indiki İran ərazisində) feodal dövlət olmuşdur. Mərkəzi Əhər şəhəri idi. Qərbdən Xoy xanlığı, Şərqdən Lənkəran xanlığı, cənubdan Təbriz və Ərdəbil xanlıqları ilə həmsərhəd idi.

Xanları

• Kazım xan (Məhəmmədkazım xan) (1747-1763)
• Mustafaqulu xan (1763-1782, 1786-1791)
• İsmayıl xan (1782-1783, 1791-1797)
• Nəcəfqulu xan (1783-1786)
• Abbasqulu xan (1797-1813)
• Məhəmmədqulu xan (1813-1828)

Qaradağlı tayfası Səfəvilərin hakimiyyətə gəlməsində fəaliyyət göstərdiyindən I Şah İsmayıldan başlayaraq Qaradağ vilayətinin idarəsinə nail ola bilmişdi. XVI yüzildən XIX yüzilin əvvəllərinədək Qaradağ vilayətinin idarəsi irsi olaraq müəyyən nəsil üzrə olmuşdu. Onlar həm də ruhani səlahiyyətlərinə malik idi. XVIII yüzilin əvvəllərində Səfəvi sülaləsi zəiflədiyindən hakim Kazım xan mərkəzi hakimiyyətə tabeçilikdən çıxmış, şah Sultan Hüseynin ehtiramına layiq görülən rus A.Volınskini Əhərə qoymamışdı. Nadir mərkəzi hakimiyyətə tabe olmayan xanın gözlərini çıxartdırmışdı. Nadirin ölümündən sonra Qaradağ xanlığı müstəqilləşmiş, Kazım xan Qaradağ xanı olmuşdu.

Kazım xan XVIII yüzilin ortalarında Qarabağ, Gəncə və Naxçıvan xanları ilə birlikdə Şəki xanlığına qarşı ittifaqa qoşulmuşdu. Bu ittifaq məqsədinə nail ola bilməmişdi. Qaradağ xanı Qarabağ xanlığına, Kərim xan Zəndə (1761), sonra isə Ağa Məhəmməd Qacara (1791) tabe olmuşdu.

Qaradağ xanı Abbasqulu xan XIX yüzilin əvvəllərində P.Sisianova məktub yazaraq Rusiyaya sadiq qalacağını bildirmiş, lakin 1804-1813-cü illər rus-İran müharibəsində Rusiyaya qarşı çıxmışdı.

Mənbə

• CƏNUBİ AZƏRBAYCAN XANLIQLARI
• Azərbaycan xanlıqları
• http://web.archive.org/web/20020621224554/www.almanach.be/search/i/iran_garadag.html
• Ənvər Çingizoğlu. Qaradağlılar. Bakı, "Şuşa" nəşriyatı, 2008. – 160 səh.
• Ənvər Çingizoğlu, Qaradağ xanlığı, Bakı, "Mütərcim", 2011. – 212 səh.
• Ənvər Çingizoğlu, Qarşı yatan Qaradağ. Bakı, "Ozan", 1998.– 192 səh.

Xarici keçidlər

• "Qaradağ xanlığı" kitabı nəşr olunub