Persepolis

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
تخت جمشید
Takht-e Jamshid
*
Persepolis**
UNESCO Ümumdünya irsi

Persepolis recreated.jpg


Tipi Mədəni
Meyarlar i, iii, vi
İstinad 114
Region*** Asiya və Avstralasiya
Daxil edilmə tarixi
Daxil edilməsi 1979  (3-cü sessiya)


Xəritədə yeri
' is located in Dünya
'
'
* "UNESCO–Ümumdünya irsi" saytında adı
** azərb. dilində adı
*** UNESCO təsnifatına görə region
Persepolis, aprel 2005

Persepolis (qədim fars dilində:Parsa, Farsca: تخت جمشید/پارسه, Takht-e Jamshid / Təxt-i Cəmşid[1]), İranın Fars ostanındakı Şiraz şəhərinin şimali-şərqindədir.

Quruluşu[redaktə]

Əhəməni imperiyasının mərkəzi olan Persepolis, MÖ 6. yüzil sonlarına doğru İran şahı I Dara tərəfindən qurulmuştur. Daradan sonra taxta çıxan I Kserks və Artakserkses (Ardaşir) şəhəri böyüdərək harika anıtlarla doldurmuşlardır.

Haqqında[redaktə]

Saray[redaktə]

Persepolisdə kral sarayları taşıma torpaqla yapılan, tepesi 473 metre uzunlukta, 86 metre genişlikte ve 13 metre yüksekliği olan yapay bir tepe üzerinde bulunmaktaydı. Sarayların bulunduğu bu taraçaya iki geniş merdivenle çıkılıyordu. Merdivenlerin yan duvarları kabartma heykellerle doludur.

I Kserksin taxt salonunda, her biri 20 metre yükseklikte olan ve üzerinde 2 metre yükseklikte başlıkları olan 100 sütun bulunuyordu. Başlıklar boğa ve insan şeklindeydi. Sarayın iki büyük sütunla tutturulan kapısının yüksekliği 11 metredir. Kapıdaki sütunların önünde, yüzleri insan şeklinde olan iki boğa heykeli vardır.

Tören salonu[redaktə]

Daranın Misirdəki ocaklardan gətirilen blok taşlarla yapılmış "Apadama" adlı tören salonu 10.000 kişi alıyordu. Bu kadar büyük bir kapalı salon başka hiçbir sarayda görülmemiştir. Hazine sarayının geniş avlusuna açılan 4 büyük ahşap kapısı vardı ve bunlar renkli ve süslü alçılarla kaplıydı.

Persepolis'te büyük sütun kaideler üzerinde, Perslerin inançlarını yansıtan heykeller vardır. Bunlar iyilik sembolü olan yarı insan bir savaşçı ile kötülük sembolü olan bir canavarın mücadelesini ve iyilik sembolünün zaferini gösterir.

Kral mezarları[redaktə]

Persepolis'in yakınındaki kayalık dağın yamaçlarında birbirinden 8-10 km uzaklıkta, kayalar oyularak yapılan ve saray görünümlü iki kaya mezar vardır. Frigya kral mezarlarına benzeyen bu mezarlar "Taht-ı Cemşid" ve "Nakş-ı Rüstem" olarak anılırlar. Bunlardan biri Darıus I'in mezarıdır.

MÖ 331'de Büyük İskender Persleri yenerek şehri yaktı. Bundan sonra şehir toprak yığınları altında kendi haline terkedildi.

Persepolis

İstinadlar[redaktə]

  1. http://www.irankulturevi.com/turkce/iran/fars.htm

Həmçinin bax[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]

http://bucatarih.sitemynet.com/harikalar/parsa.html