Əhəmənilər İmperiyası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Map achaemenid empire en.png

Əhəmənilər İmperiyası — e.ə. VI əsrin ortalarından 330-cu ilədək Yaxın və Orta Şərqin bir çox ölkəsini hakimiyyəti altında birləşdirən qədim İran dövləti.

Əhəmənilər (Haxamanişilər) qədim İran hökmdarları sülaləsi idi. Nümayəndələri: II Böyük Kir, II Kambis, I Dara, I Kserks, I Artakserks, II Kserks, Soqdian və ya Sekudian, II Dara, III Artakserks, Arses, III Dara. Makedoniyalı İsgəndər Əhəmənilər sülaləsinə son qoymuşdur.

Tarix[redaktə]

E.ə 558-ci ildə II Kir İran tayfaları ittifaqına başçılıq etmişdir. Bu ittifaqin başçılığı altında e.ə 553-cü ildə Midiya dövlətinə qarşı üsyan baş verdi. Üsyanın mərkəzi Parsua (Fars) vilayəti idi. Midiya hökmdarı Astiaq Parsuadakı qiyamın qarşısını ala bilmədi. Nəticədə e.ə 553-550-ci illərdə Midiya-Əhəməni müharibəsi baş verdi. Bəzi Midiya əyanları II Kirin ətrafına yığıldı. Beləliklə, Midiya süqut etdi. Torpaqlarında Əhəməni dövləti yarandı.

Əhəməni şahı II Kir-E.ə 553-530[redaktə]

  1. E.ə 550-ci ildə Midiya torpağları işğal olundu
  2. E.ə 546-cı ildə Lidiya və Yunan(Kiçik Asiya) şəhər-dövlətləri işğal olundu
  3. E.ə 545-539-cu illərdə Kiçik Asiyada işğallar həyata keçirdi
  4. E.ə 538-ci ildə Babilistan işğal olundu.

Əhəməni şahı II Kambiz-E.ə 530-522[redaktə]

E.ə 525-ci ildə Misir işğal olundu E.ə 525-ci ildə Misir fironu elan olundu E.ə 522-ci ildə Midiya kahini Qaumatanın başçılığı altında üsyan

Əhəməni şahı I Dara-E.ə 522-486[redaktə]

  1. E.ə 519-512-ci illərdə Egey dənizi adaları,Frakiya,Makedoniya,Hindistan(şm.-q) işğal edildi
  2. İnzibati,Mədəni,Maliyə islahatları keçirdi
  3. E.ə 500-493-cü illərdə Kiçik Asiyada yunan üsyanları

Əhəməni şahı I Kserks-E.ə 486-465[redaktə]

Əhəməni şahı I Artakserks-E.ə 465-424[redaktə]

Əhəməni şahı II Kserks-E.ə 424[redaktə]

Əhəməni şahı Soqdian(Sekudian)-E.ə 424-423[redaktə]

Əhəməni şahı II Dara-E.ə 423-404[redaktə]

  1. E.ə 405-ci ildə Misir üsyanı

Əhəməni şahı II Artakserks-E.ə 404-358[redaktə]

Əhəməni şahı III Artakserks-E.ə 358-338[redaktə]

Əhəməni şahı Arses-E.ə 338-336[redaktə]

Əhəməni şahı III Dara-E.ə 336-330[redaktə]

Əhəməni-Yunan müharibəsi Əhəməni-Makedoniya müharibəsinə çevrilmişdi.Nəticədə III Dara məğlub oldu və Baktriya canişini Bess tərəfindən öldürüldü

Xarici keçidlər[redaktə]

Həmçinin bax[redaktə]