Platin

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
78 iridiumplatinqızıl
Pd

Pt

Ds
Pt-TableImage.png
Ümumi
Ad, İşarə, Nömrə platin, Pt, 78
Qrup, Dövr, Blok 10, 6, d
Xarici görünüşü
Platinum-nugget.jpg
Atom kütləsi 195.084 q/mol
Elektron formulu 4f14 5d9 6s1
Fiziki xassələr
Halı
Sıxlığı (0 °C, 101.325 kPa)
q/L
Ərimə temperaturu 1768.3 °C
(2041.4 K, 3214.9 °F)
Qaynama temperaturu 3825 °C
(4098 K, 6917 °F)

Platin (Pt') – kimyəvi element. Elementlərin dövri sisteminin VIII qrupundadır, atom nömrəsi 78, atom kütləsi 195,09-dur. Təbii platin 190Pt (0,0127%), 192Pt (0,78%), 194Pt (32,9%), 195Pt (33,8%), 196Pt (25,2%) və 198Pt (7,23%) izotoplarının qarışığından ibarətdir.

Platin insana hələ qədimdən (Misir, Həbəşistan və s.) məlum idi. Külçə platin nümunələri 18 əsrin ortalarında Avropaya gətirilmiş, saf platin metalı isə ancaq 19 əsrin birinci yarısında alınmışdır. Platin çox nadir elementdir. Yer qabığında miqdarı 10-6%-dir. Təbiətdə, əsasən, dəmir, palladium, iridium, rodium, mis və ya nikellə birlikdə tapılır, onlarda platinin miqdarı 65-dən 94%-ə qədərdir. Ən çox yayılmış mineralları poliksen, ferroplatin və palladiumlu platindir.

Platin, gümüşü ağ rəngli, çok ağır, dəyərli bir metaldır. Kimyəvi adı Pt, atom nömrəsi 78, atom ağırlığı 195,09'dur. Sudan 21 dəfə daha ağırdır və ərimə nöqtəsi çox yüksekdir (1.769°C). Təbiətdə bəzən pal-ladyum, rodyum, iridyum, osmiyum ve rutenyum gibi azrak (ender rastlanan) metallardan bir ya da bir neçəsi ilə qarışıq halda tapılır. Platinin bir çox xüsusiyyətini daşıyan bu metallara "platin metalları" da deyilir. Platin, 18-ci əsrə qədər elim adamlarının diqqətini çox da çəkmədi. Daha əvvələr platin, ağırlığına görə zaman zaman saxta qızıl pul istehsalında istifadə edilməkdə idi.Daha əsas platin istehsalçısı ölkələr SSCB ve Cənubi Afrika'dır. Bundan başqa Kanada, ABŞ, Cənubi Amerka, Yeni Zelandiya ve İzlanda'da da az miqdarda platin çıxarılır.

Saf platin gümüşü-ağ (narın platin boz) rəngdə, çətin əriyən, ağır metaldır.

Platin

VikiAnbarda Platin ilə əlaqəli mediafayllar var.