Si Sya
| Qərbi Hsia 白高大夏國 dağılıb |
||||
|
||||
|---|---|---|---|---|
 |
||||
| Paytaxt | Yinçuan | |||
| Dil(lər) | Tanqut dili, Çin dili | |||
| Din | rəsmi din olmayıb | |||
| Sahəsi | 800000 km2 | |||
| Əhalisi | 3000000 | |||
| İdarəetmə forması | Monarxiya | |||
| Sülalə | Qərbi Hsia | |||
| İlk imperator | ||||
| - 1038 - 1048 | Li Yuanhao | |||
| Son imperator | ||||
| - 1226 - 1227 | Li Hsian | |||
Qərbi Hsia Sülaləsi və ya Qərbi Xia sülaləsi (Çincə: 西夏; pinyin: Xī Xià) ya da Tanqut İmperatorluğu 1032-ci və 1227-ci illər arasında, indiki şimal-qərb Çinin Qansu, Şanşi, və Ninqşa bölgərinin olduğu yerlərdə mövcud olmuş bir dövlət və eyniadlı sülalədir.
| Li |
||
|---|---|---|
 |
||
| Ölkə: | Qərbi Hsia | |
| Əcdadı: | Tabğaclar | |
| Titullar: | İmperator | |
| Banisi: | Li Çiçjen | |
| Sonuncu hökmdar: | Li Moju | |
| Hazırki rəhbər: | yoxdur | |
| Əsası qoyulan il: | 963 | |
| Soyun kəsilməsi: | 1227 | |
| Milliyyəti: | Monqol | |
Mündəricat |
Hökmdarları [redaktə]
| Doğum adı | Şəxsi adı | Həyat illəri | İdarə etdiyi illər | Olümündən sonra məbəd adı[1] |
|---|---|---|---|---|
| Toba Veili | Li Yuanhao | 1003—1048 | 1038—1048 | Cinqzonq |
| Toba Lanqçuo | Li Lanqçuo | 1047—1067 | 1048—1067 | Yizonq |
| Toba Binqçanq | Li Binqçanq | 1060—1086 | 1067—1086 | Hizonq |
| Toba Kyanşun | Li Kyanşun | 1084—1139 | 1086—1139 | Çonqzonq |
| Toba Renhsiao | Li Renhsiao | 1124—1193 | 1139—1193 | Renzonq |
| Toba Çunyu | Li Çunyu | 1177—1206 | 1193—1206 | Huanqzonq |
| Toba Ankan | Li Ankan | 1170—1212 | 1206—1211 | Hsianqzonq |
| Toba Çunhsui | Li Çunhsui | 1163—1226 | 1211—1223 | Şenzonq |
| Toba Diyuanq | Li Diyuanq | 1181—1226 | 1266 | Hsianzonq |
| Toba Hsian | Li Hsian | ?—1227 | 1266-1227 | Moju |
Li Yuanhao [redaktə]
Əslən Şahzadə Toba Çiçi'nin nəslindən gəlirdi. Sonq ordusunda general olduqdan sonra o 1038-ci ildə 500.000 nəfərlik özünə sadiq ordusu ilə dövlətə üsyan edərək öz dövlətini qurdu. 1044-cü ildə Sonq imperatoru ilə sülh bağladı. 10 il sonra oğlu tərəfindən öldürüldü.
Li Lanqçuo [redaktə]
Bir yaşında taxta çıxsa da əsl hakimiyyəti 1061-ci ildə əlinə aldı. 6 il sonra qəflətən öldü.
Li Binqçanq [redaktə]
Altı yaşında taxta çıxsa da heç vaxt anasının qəyyumluğundan qurtula bilmədi və 26 yaşında öldü.
Li Kyanşun [redaktə]
Üç yaşında taxta çıxdı. O babalarının siyasətinə əks çıxaraq çinliləşməyin tərəfini tuturdu.
Li Renhsiao [redaktə]
On altı yaşında taxta çıxdı. Məktəblər qurdu və öz əyanları imtahanla seçdi. 1170-ci ildə özünə qarşı sui-qəsd planının üstünü açanda generallarını edam etdirdi və orduya güvənməməyə başladı. Onun hakimiyyəti ən güclü dönəmdir.
Li Çunyu [redaktə]
Onun dövründə çöküş başladı. Rüşvət baş alıb getməyə başladı. Çingiz xanın ard-arda qazandığı qələbələr əmisi oğlunun onu devirməsi ilə başa çatdı.
Li Ankan [redaktə]
Li Çunyu'nu devirən Ankan, qonşu ölkələrlə sülhü pozdu və müharibəyə başladı. Bərbad siyasətdən təngə gələn əhali, qardaşı oğlunun başçılığı ilə üsyan qaldırıb onu devirdi.
Li Çunhsui [redaktə]
Üsyan ilə hakimiyyətə gəlsə də özündən əvvəlki imperatorun siyasətini davam etdirməsi dövlətin çöküşünü sürətləndirdi.
Li Diyuanq [redaktə]
O özündən əvvəlki imperatordan fərqli olaraq sülh siyasəti güdsə də elə həmin il də öldürüldü.
Li Hsian [redaktə]
Monqol işğalına qarşı müqavimət göstərsə də zəlzələ nəticəsində şəhərin divarları uçdu və monqollar tərəfindən edam edildi.
İstinadlar [redaktə]
- ↑ Olümündən sonra adları və məbəd adları müxtəlif sülalələrdən imperatorlar tərəfindən mənimsənilirdi, adətən adın başlanğıcında sülalənin adı şəklində ön şəkilçidən istifadə edirlər. Məsələn, Xun adında imperatoru, həmçinin Min Tay-szu adlandırırlar.
