İkinci Homs döyüşü

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
İkinci Homs döyüşü
Məmlük-Monqol müharibələri
1281BattleOfHoms.JPG
1281-ci il İkinci Homs döyüşündə monqolların (şəkildə sol) məğlubiyyəti
Tarix 29 oktyabr 1281
Yeri Homs, Suriya
Səbəbi Elxani dövlətinin Suriyanı ələ keçirmə cəhdləri
Nəticəsi Məmlük zəfəri
Münaqişə tərəfləri

Flag of Ilkhanate.svg Elxanilər dövləti
Rubenid Flag.svg Kilikiya çarlığı
 Gürcüstan Gürcüstan çarlığı
Cross of the Knights Hospitaller.svg Hospitalier Cəngavərləri[1]

Mameluke Flag.svg Məmlük dövləti

Komandan(lar)

Flag of Ilkhanate.svg Mengu Teymur
Armoiries Héthoumides.svg II Levon
 Gürcüstan II Demetre

Mameluke Flag.svg Sultan Kalavun

Tərəflərin qüvvəsi

40.000-50.000[2]

30.000[3]
800 Kraliyyət Məmlükü[4]
4.000+ Halqa[5]
4.000+[6] Bədəvilər

Ölənlər və yaralananlar

Bilinmir (ağır)

ilinmir (ağır)

Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

İkinci Homs döyüşü — qərbi Suriyada Homs qəsəbəsi ətrafında türk kökənli Məmlük sultanlığıMonqol imperiyasının bir qolu olan Elxanlı imperiyası arasında 29 oktyabr 1281-ci ildə baş tutmuş və Məmlüklərin zəfəri ilə nəticələnən döyüş. Bu döyüş ilk Elxanlı hökmdarı Hülakünün oğlu ikinci hökmdar Abaqa xanın SuriyaMəmlüklərdən alma cəhdinin zədələndiyi döyüş olmuşdur.

Öncəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

1260-cı ildəki Ayn Calut, Birinci Homs və 1277-ci ildəki Əlbistan döyüşündəki Məmlük zəfərlərindən sonra Elxanlı hökmdarı Abaqa xan qardaşı Mengü Teymura monqollardan, II Demeterenin komandanlığındakı gürcülərdən və II Levonun komandanlığındakı Kilikiya ermənilərindən ibarət ümumilikdə 40.000-50.000 nəfərlik ordunun komandanlığını vermiş və sentyabr ayında Qaziantep yolundan Məmlük torpaqlarına girməsi üçün yola salmışdır.

Məmlük ordusu say etibarı ilə Elxani ordusundan daha az idi. Onların ordusunun sayını 30.000 həndəvərində olduğu ehtimal edilir.

Döyüş[redaktə | mənbəni redaktə et]

İki ordu Homsun cənubunda qarşılaşmışdır. Məmlük ordusu bölgəyə monqollardan öncə gələrək süvariləri üçün daha əlverişli mövqeni ələ keçirmişdi. Sol qanadda bədəvilər, sağ qanadda türkmən süvarilər durmaqda idi və mərkəzə Sunqur əl-Aşkarın Krak des Chevaliers qalasından əldə etdiyi muzdlu döyüşçülər dayanmışdı. Çox çətin keçən bu döyüşdə Mengü Teymur, II Demetre və II Levonun komandanlığındakı birləşmiş monqol bölmələri Məmlük ordusunun əsasən sol qanadına hücum etmiş və buradakı Məmlük bölmələrini dağıdmağı bacarmışdır. Sultan Kalavun parçalanmağa başlayan ordusunu müvəqqəti olaraq geri çəkmiş və təkrar təşkil edərək birbaşa komandanlıq etdiyi ordunu monqol ordusununu ani olaraq mərkəzinə hücum akeçirmiş, düşmən bölmələrini mərkəzdən çevrəyə doğru dağıdmışdır. Mengü Teymur yaralanmış və darmadağın olmuş ordusu arxasından gələcək formada döyüş meydanından qaçmışdır. Elxanilərin məğlubiyyətinin dəqiqləşdiyi əsnada Mengü Teymurun qaçamsına rəğmən, Sultan Kalavun məğlub ordunun qaçan bölmələrini təqi etməməyi üstün tutmuşdur. Bu sayədə, gürcü və erməni bölmələri döyüş meydanından təhlükəsiz formada qaçmağı bacarmışdır.

Nəticə[redaktə | mənbəni redaktə et]

Döyüş baş vermə vaxtından cəmi 1 il keçdikdən sonra - 1282-ci ildə Abaqa xan həyatını itirdi və yerinə qardaşı, eyni zamanda da varisi olan Əhməd Tekudar xan taxta keçdi. Təkudar xan ondan əvvəl hökmdarı odluğu dövlətin Məmlüklərə qarşı olan siyasətini tamamilə tərsinə çevirmiş, özü islamı qəbul etmiş və Məmlük sultanı Kalavunla sülh razılaşması imzalamışdır.[7][8]

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

Ədəbiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Amitai-Preiss, Reuven (1995) Mongols and Mamluks: The Mamluk-Ilkhanid War, 1260–1281. Cambridge University Press, Cambridge. ISBN 978-0-521-46226-6
  • Waterson, James (2007) The Knights of Islam: The Wars of the Mamluks. Greenhill Books, London. ISBN 978-1-85367-734-2

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Jonathan Riley-Smith - The Knights Hospitaller in the Levant, C.1070-1309, p. 86-87
  2. Amitai-Preiss, p. 194
  3. Waterson, p. 178
  4. Waterson, p. 179
  5. Amitai-Preiss, p. 192
  6. Amitai-Preiss, p. 188
  7. Jean, Richard (1999). The Crusades, C. 1071-c. 1291, p. 453. Cambridge University Press, ISBN 0-521-62566-1.
  8. Reuven Amitai-Preiss (1995), Mongols and Mamluks: The Mamluk-Īlkhānid War, 1260-1281, pp. 179-225. Cambridge University Press, ISBN 0-521-46226-6.