İvan Meşaninov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
İvan Meşşaninov
İvan Meşaninov.jpg
Doğum tarixi 6 dekabr 1883(1883-12-06)
Doğum yeri Ufa şəhəri
Vəfat tarixi 16 yanvar 1967 (83 yaşında)
Vəfat yeri Leninqrad
Dəfn yeri
  • Serafimovskoye qəbiristanlığı[d]
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti dilçi, arxeoloq, antropoloq, prehistorian[d], ethnographer
Mükafatları Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Stalin mükafatı Stalin mükafatı
"Lenin" ordeni "Lenin" ordeni

İvan İvanoviç Meşşaninov (6 dekabr 1883, Ufa16 yanvar 1967, Leninqrad) — arxeoloq və dilçi, 1932-ci ildə SSRİ EA-nın akademiki, 1936-1937-ci illərdə 1936-1937-ci illərdə SSRİ EA-nın Azərbaycan filialının Tarix, Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun direktoru, 1945-ci ildə isə AEA-nın fəxri akademiki, Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni, Lenin ordeni və medallarla təltif olunmuş, SSRİ Dövlət mükafatı laureatıSosialist Əməyi Qəhrəmanı[1].

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

İvan İvanoviç Meşşaninov 1883-cü il dekabrın 6-da Başqırdıstanın Ufa şəhərində anadan olmuşdur. 1932-ci ildə SSRİ EA-nın akademiki, 1945-ci ildə Azərbaycanda akademiya yaradılanda o, Azərbaycan SSR EA-nın fəxri üzvü seçilmişdi, Azərbaycan alimləri ilə, o cümlədən Heydər Hüseynovla şəxsən tanış idi. İ.İ.Meşşaninov Qara dənizin şimal sahillərində və Cənubi Qafqazda arxeoloji qazıntılara rəhbərlik etmişdir. 1926-1927-ci illərdə Xocalı (Qarabağ) və Qızılvəngdə (Naxçıvan), 1933-cü ildə Örənqalada (Beyləqan) arxeoloji qazıntılar aparmış, Mil düzündə küp qəbirlər, Daşkəsəndə tsiklop tikililər aşkar etmişdir. Azərbaycanın qədim tarixinə, arxeologiyasına dair bir sıra əsərin müəllifidir. İ.İ.Meşşaninovun elmi kadrların hazırlanmasında da mühüm xidmətləri olmuşdur. Görkəmli Azərbaycan alimlərindən Məmmədağa Şirəliyev, Əbdüləzəl Dəmirçizadə, İshaq Cəfərzadə, Saleh Qazıyev və başqaları onun yetirmələri olmuşlar. O, 1936-1937-ci illərdə SSRİ EA-nın Azərbaycan filialının Tarix, Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun direktoru olmuşdur. Akademik İ.İ.Meşşaninov Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni, Lenin ordeni və medallarla təltif olunmuş, SSRİ Dövlət mükafatı laureatı və Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür. 1967-ci il 16 yanvar tarixində keçmiş Leninqradda (indiki Sankt-Peterburqda) vəfat etmişdir.[1] [2]

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

İki dəfə Stalin mükafatı laureatı adına layiq görülmüşdü.

Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni ilə təltif olunmuşdur.

1945-ci ildə peşəkar arxeoloq və dilçiyə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı verilmişdi.[1]

Əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Эламские древности, П., 1917;
  • Халдоведение. История древнего Вана, Баку, 1927;
  • Введение в яфетидологию, Л., 1929;
  • Язык Ванской клинописи, Л., 1935;
  • Новое учение о языке. Стадиальная типология, Л., 1936;
  • Общее языкознание, Л., 1940;
  • Члены предложения и части речи, М. — Л., 1945;
  • Глагол, Л., 1949;
  • Грамматический строй урартского языка, ч. 1—2, Л., 1958—1962;
  • Структура предложения, М. — Л., 1963;
  • Эргативная конструкция в языках различных типов, Л., 1967.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 3 Мещанинов Иван Иванович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. гл. ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. İvan İvanoviç Meşşaninov

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]