Əli İnsanov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Əli İnsanov
Əli Binnət oğlu İnsanov
Əli İnsanov - VOA.jpg
bayraqAzərbaycan Respublikasının Səhiyyə Naziribayraq
9 noyabr 1993 — 20 oktyabr 2005
Sələfi Rahim Hüseynov
Xələfi Oqtay Şirəliyev
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 22 mart 1946 (1946-03-22) (73 yaş)
Doğum yeri Tavuş mərzi, Barana rayonu (Noyemberyan), Ləmbəli (Loru)
Ermənistan Sovet Sosialist Respublikası Ermənistan SSR
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

İnsanov Əli Binnət oğlu (22 mart 1946(1946-03-22), Ləmbəli (Loru), Ermənistan) — Azərbaycanlı həkim, Azərbaycanın keçmiş səhiyyə naziri.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Əli İnsanov 1946-cı il martın 22-də Ermənistan SSR-in Tavuş mərzinin Barana rayonunun (Noyemberyan) Ləmbəli kəndində anadan olmuşdur.[1] 1972-ci ildə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun (indiki Azərbaycan Tibb Universiteti) Müalicə-profilaktika fakültəsini bitirmişdir.[2] İxtisası həkim-ftiziator və pulmonoloqdur.

İki övladı var. Oğlu İnsanov Vidadi və qızı Ştelen Aylu. Nəvəsi 31.03.2015-ci il doğumlu İnsanov Ömər Vidadi oğlu.

Elmi fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Vərəm İnstitutunda şöbə müdiri, elmi işlər üzrə direktor müavini və direktor vəzifələrində çalışmışdır. 1985-1993-cü illərdə vərəm institutunda direktor işləyərkən onun tədqiqat istiqamətini təkmilləşdirmiş, Elmi-Tədqiqat Ftiziotriya və Pulmonologiya İnstitutuna çevirmişdir.[3] 1985-ci ildə Moskvada doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.[4] Azərbaycan Tibb Universitetində müəllim, kafedra müdiri işləmişdir. O, 1992-ci ildən professordur.

Əli İnsanov Azərbaycanda ftiziatriya və pulmonologiya üzrə elmi məktəb yaratmışdır. Onun rəhbərliyi altında 25 namizədlik və 8 doktorluq dissertasiyası müdafiə edilmişdir. Əli İnsanov 4 kitabın, 200-dən çox elmi məqalənin müəllifidir. Bu əsərlərin 50-si xarici ölkələrdə çap edilmişdir. 1981-ci ildən başlayaraq bu günədək onun elmi məruzələri 30-dan artıq ölkədə, o cümlədən ABŞ, İngiltərə, Fransa, Çin, Kanada, Almaniya, Türkiyə, İran, Hindistan, Yaponiya, İsrail, İsveçrə, Kuba, İndoneziya, Belçika və Pakistanda maraqla dinlənmişdir.

Parisdə Ümumdünya Ağciyər Xəstəlikləri İttifaqının (1987), Avropa pulmonoloqları Elmi Cəmiyyətinin (1988), Amerikada Ümumdünya Biotexnologiya Elmi Cəmiyyətinin və Avstriyada Ümumdünya Tibb Akademiyasının üzvü (1994) seçilmişdir.[3]

Əməkdar elm xadimidir.[5]

Əli İnsanov Azərbaycanın ilk dərman preparatı "İnsanovin"in və yerli təbii dərman bitkilərindən hazırlanmış "İnsanov bronxolitiki"nin müəllifidir.

1998-ci ildə Sankt-Peterburqda səhiyyədə islahatlara həsr olunmuş Beynəlxalq Konfransın qızıl medalına layiq görülmüşdür.

Əli İnsanov 2001-ci ilin iyulunda Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilmişdir.

Siyasi fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

1995-ci ildə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinə deputat seçilmişdir.[6]

1993-cü ildə Azərbaycan Respublikasının səhiyyə naziri vəzifəsinə təyin edilmişdir.[7]

Həbsi[redaktə | əsas redaktə]

2005-ci ilin oktyabrında hakimiyyəti zorla ələ keçirmə ittihamı ilə həbs ediləndən sonra sadalanan bir çox titulları, o cümlədən akademik fəxri adı ondan alınmışdır.[8][9]

17 mart 2019-cu ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin əfv sərəncamı ilə azadlığa buraxılıb.[10][11][12]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edildi
  2. Həsən Ocaqquliyev. Yadda qalan xatirələr. Bakı, 2016. səh. 237.
  3. 1 2 Azərbaycanda kim kimdir? Sorğu-məlumat kitabı. Bakı, 1999. səh. 239.
  4. Azərbaycanda Kim Kimdir? - 2004. Ensiklopedik sorğu kitabı. Bakı, 2004. səh. 98.
  5. "Azərbaycan Tibb Universiteti müəllimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 17 iyun 2000-ci il tarixli, 350 nömrəli Fərmanı. e-qanun.az  (azərb.)
  6. Birinci çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatları haqqında seçildikləri tarixə olan qısa MƏLUMATLAR. meclis.gov.az  (azərb.)
  7. "Ə.B.İnsanovun Azərbaycan Respublikasının səhiyyə naziri təyin edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 9 noyabr 1993-cü il tarixli, 17 nömrəli Fərmanı. e-qanun.az  (azərb.)
  8. ƏLİ İNSANOV MİLLİ ELMLƏR AKADEMİYASININ ÜZVLƏRİ SIRASINDAN XARİC EDİLMİŞDİR
  9. "Ə.B.İnsanovun Azərbaycan Respublikasının səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 20 oktyabr 2005-ci il tarixli, 1052 nömrəli Sərəncamı. e-qanun.az  (azərb.)
  10. "Məhkum edilmiş bir sıra şəxslərin əfv olunması haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 16 mart 2019-cu il tarixli Sərəncamı. e-qanun.az  (azərb.)
  11. Əli İnsanov danışdı: Azərbaycandan getmək fikrim...
  12. Əli İnsanov azadlıqdadır: Mübarizəmi axıra qədər davam etdirəcəyəm

Vikianbarda Əli İnsanov ilə əlaqəli mediafayllar var.