Ləmbəli (Loru)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Tarixi Azərbaycan əraziləri
Ləmbəli


Xəritədə yeri
Ləmbəli (Ermənistan)
Red pog.png
Ləmbəli
Məlumatlar
Ölkə Ermənistan
Bölgə Loru mahalı
Əhali 1500 nəfər (1987)

Ləmbəli — Tiflis quberniyasının, Loru-Borçalı qəzasında, indiki Barana (Noemberyan) rayonunda kənd. Rayon mərkəzindən 15 km şimal-qərbdə, Tona çayının sağ tərəfində yerləşir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Bu yer “Ermənistan”ın şimalında sonuncu nöqtədir. Dəniz səviyyəsindən 470 m yüksəklikdə yerləşən, dərəli-təpəli, dağlı-düzlü yerdir[1].

Erməni mənbələrində «Ləmbəli qyuğ» formasında qeyd edilir[2].

Toponim «rütubətli və bürkülü zonalar üçün səciyyəvi olan tikili» mənasında işlənən ləm[3] və «düzənlik, açıqlıq, açıq yer», «geniş düzənlik» mənasında işlənən pila//pala (> bəli) sözlərinin[4] birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Relyeflə bağlı yaranan toponimdir.

İqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Qışı mülayim-orta temperaturu +50 C, yayı nisbətən isti –orta temperaturu +300C-dir[1].

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Kənddə 1831-ci ildə 11 nəfər, 1886-cı ildə 292 nəfər, 1897-ci ildə 376 nəfər, 1908-ci ildə 400 nəfər, 1914–cü ildə 493 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır[5]. 1915-cı ildən sonra azərbaycanlılar ermənilərin təcavüzünün nəticəsində tarixi-etnik torpaqlarından qovulmuşlar. İndiki Ermənistan sovet hakimiyyəti qurulandan sonra azərbaycanlılar geri qayıda bilmişlər. 1922-ci ildə 783 nəfər, 1926-cı ildə 857 nəfər, 1931-ci ildə 1034 nəfər[6], 1939-cu ildə 1289[7] nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.

1948-1949-cu illərdə SSRİ Nazirlər Sovetinin xüsusi qərarı ilə azərbaycanlılar Azərbaycana köçürülmüşdür. Ləmbəlilər bu haqsızlığa qarşı çıxmış, apardıqları mübarizə nəticəsində onlar geri - öz kəndlərinə qayıtmışlar. 1959-cu ildə burada 1151nəfər, 1970-ci ildə 2000 nəfər[8], 1987-ci ildə 1500-dən çox[9] azərbaycanlı yaşamışdır. Lakin «Ermənistan və ətraf vilayətlərin toponimlər lüğəti» kitabında kəndin azərbaycanlı əhalisi ermənilər kimi göstərilmişdir[10]. 1988-ci ildə azərbaycanlılar qovulmuş, kənddə ermənilər yerləşdirilmişdir.

Görkəmli şəxsiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

  • İnsanov Əli Binnət oğlu - həkim, Azərbaycanın keçmiş səhiyyə naziri.
  • Səfalı Nəzərli — Respublika «Qızıl qələm» mükafatı laureatı, 1979-cu ildən Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin, 2007-ci ildən isə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü

Şəhidləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Məmmədov Məmməd Qərib oğlu (1956-07.11.1993) - itkin

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 O CÜMLƏDƏN BİZİM ULU LƏMBƏLİ
  2. Qorqodyan Z. 1831-1931-ci illərdə Sovet Ermənistanının əhalisi, İrəvan, «Melkonyan fond», 1932, s.98
  3. Əzizov E.İ. Söz xəzinəsi. Söz haqqında araşdırmalar, Bakı,«Maarif», 1995, s.16
  4. Радлов В.В. Опыт словарья тюркских наречий, т.l, ч. 1-2, СПб, 1893, 1914 стр.; т ll, ч.1-2, СПб, 1899, 1814 стр. т lll, ч.1-2, СПб, 1905, 2204 стр.; т.lV, ч. 1-2, СПб, 1911, — IV (2), s.1162
  5. Qorqodyan Z. 1831-1931-ci illərdə Sovet Ermənistanının əhalisi, İrəvan, «Melkonyan fond», 1932, s.89, 98-99
  6. Qorqodyan Z. 18311931-ci illərdə Sovet Ermənistanının əhalisi, İrəvan, «Melkonyan fond», 1932, s.89, 98-99
  7. Hakopyan T.X., MəlikBaxşyan St.T., Barseğyan O.X. Ermənistan və ətraf vilayətlərin toponimlər lüğəti, I c., AD, İrəvan, «İrəvan Universiteti», 1986, s.535
  8. Hakopyan T.X., MəlikBaxşyan St.T., Barseğyan O.X. Ermənistan və ətraf vilayətlərin toponimlər lüğəti, I c., AD, İrəvan, «İrəvan Universiteti», 1986, s.535
  9. Ermənistan azərbaycanlılarının tarixi coğrafiyası, Bakı, «Gənclik», 1995, s.331
  10. Hakopyan T.X., MəlikBaxşyan St.T., Barseğyan O.X. Ermənistan və ətraf vilayətlərin toponimlər lüğəti, I c., AD, İrəvan, «İrəvan Universiteti», 1986, s.535 (erm.)