Yuxarı Körpülü

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Tarixi Azərbaycan əraziləri
Yuxarı Körpülü


Xəritədə yeri
Yuxarı Körpülü (Ermənistan)
Red pog.png
Yuxarı Körpülü
Məlumatlar
Ölkə Ermənistan
Bölgə Loru mahalı
Əhali 2000 nəfər (1987)

Yuxarı Körpülü - Gəncə quberniyasının Qazax qəzasında, indi Barana (Noemberyan) rayonunda kənd[1]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Rayon mərkəzindən 6 km şimal-qərbdə, Quruçay vadisində yerləşir. Kənd XII əsr tarixi abidəsi olan Sınıq körpünün (Qırmızı körpü) yanında salındığı üçün kənd Körpülü adlandırılmışdır. «Yuxarı» fərqləndirici əlamət bildirir. Relyef əsasında yaranan mürəkkəb quruluşlu toponimdir.

Keçəl təpə qışlağı[redaktə | əsas redaktə]

Keçəl təpə - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Qazax qəzasında, indiki Barana (Noemberyan) rayonunda qışlaq. Yuxarı Körpülü kəndinin tabeliyində olmuşdur. Burada 1926-cı ildə 14 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır[2]. 1930-cu ildə yaşayış məntəqəsi kimi ləğv edilmişdir.

Toponim «ot bitməyən», «çılpaq» mənasını bildirən keçəl sözü ilə[3] «kiçik dağ» mənasında işlənən təpə sözünün birləşməsindən əmələ gəlib, «çılpaq, otsuz, ot bitməyən təpə yanında olan qışlaq» mənasını bildirir. Orotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Kənddə 1831-ci ildə 43 nəfər, 1886-cı ildə 361 nəfər, 1897-ci ildə 402 nəfər, 1908-ci ildə 440 nəfər, 1914-cü ildə 427 nəfər, 1916-cı ildə 792 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır[4].

1918-ci ildə kəndin sakinləri ermənilər tərəfindən qırğınlarla qovulmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra azərbaycanlılar öz kəndlərinə qayıda bilmişdir.

1922-ci ildə burada 523 nəfər, 1926-cı ildə 530 nəfər, 1931-ci ildə 630 nəfər[5], 1987-ci ildə 2000 nəfər[6] azərbaycanlılar yaşamışdır.

1988-ci ildə azərbaycanlılar Ermənistan döyləti tərəfindən yenidən öz doğma kəndlərindən qovulmuşlar. İndi ermənilər yaşayır.

Görkəmli şəxsiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Qoca Bəy-Qori Seminariyasının məzunu, maarifçi ziyalı
  • Mərziyyə Mahmud qızı Mustafayeva- Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
  • Şamil Qiyas oğlu Vəliyev - professor, Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinin dekanı, tədqiqatçı-alim
  • İsmayılov Hümbət-Noyenberyan rayonunun ilk əməkdar müəllimi
  • Nadir Nəzirov-əməkdar müəllim, "Lenin" ordenli
  • Şəmistan Nəzirli - publisist, nasir, 1985-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1978), H.Zərdabi adına mükafatın laureatı (2002
  • İsa Körpülü - şair və onun saytı İsa (Körpülü) Mansurov - Şair
  • Rəhim Zeynalov
  • Elşad Qoca — Yazıçı, tərcüməçi və tədqiqatçı jurnalist, ən yeni tariximizə dair bir sıra dəyərli kitabların müəllifi.
  • Möhbəddin Səməd-jurnalist, görkəmli ictimai xadim
  • Kazım Körpülü-şair, müəllim
  • Aşıq Fikrət Körpülü
  • Rafiq Məmmədov İslam oğlu - Coğrafiyaçı. Azərbaycan Respublikasının "Əməkdar Müəllim"i, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə “Ən yaxşı müəllim” müsabiqəsinin qalibi (2008, 2013), Azərbaycan Respublikasının “Tərəqqi” medalı, Heydər Əliyev adına Müasir Təhsil Kompleksinin Tarix-Coğrafiya kafedrasının müdiri

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Əziz Ələkbərli, "Qədim türk-oğuz yurdu "Ermənistan"", Bakı, "Sabah", 1994.
  • Həbib Rəhimoğlu. "Silinməz adlar, sağalmaz yaralar", Bakı, "Azərnəşr", 1997.
  • B.Ə.Budaqov, Q.Ə.Qeybullayev. "Ermənistanda Azərbaycan mənşəli toponimlərin izahlı lüğəti". Bakı, "Oğuz eli", 1998.
  • Ermənistan azərbaycanlılarının tarixi coğrafiyası, Bakı, "Gənclik", 1995.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. İbrahim Bayramov, "Qərbi Azərbaycanın türk mənşəli toponimləri", Bakı, "Elm", 2002.
  2. Qorqodyan Z. 1831-1931-ci illərdə Sovet Ermənistanının əhalisi, İrəvan, «Melkonyan fond», 1932, s.16-17  (erm.)
  3. Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti, III c., Bakı, «Elm», 1983, s.32
  4. Qorqodyan Z. 1831-1931-ci illərdə Sovet Ermənistanının əhalisi, İrəvan, «Melkonyan fond», 1932, s.16-17; 100-101  (erm.)
  5. Qorqodyan Z. 1831-1931-ci illərdə Sovet Ermənistanının əhalisi, İrəvan, «Melkonyan fond», 1932, s.16-17; 100-101  (erm.)
  6. Ermənistan azərbaycanlılarının tarixi coğrafiyası, Bakı, «Gənclik», 1995, s.329