Martuni rayonu (Ermənistan)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Aşağı Qaranlıq rayonu səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Aşağı Qaranlıq rayonu
Martuni District (1989).png
Əhali 75 866[1] (1989) nəfər
Yaranma tarixi 09.09.1930

Martuni rayonu[2][3], Aşağı Qaranlıq rayonuErmənistan Respublikası ərazisində mövcud olmuş rayon. Mərkəzi Martuni şəhəri olmuşdur.

1930-cu il sentyabrın 9-da yaradılıb. Ərazisi 1185 kv.km-dir. Rayon mərkəzi Aşağı Qaranlıq (dəyişdirilmiş adı Martuni) şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvan şəhərinə olan məsafə 130 km-dir.

Bir tərəfdən Göyçə gölünə (dəyişdirilmiş adı Sevan) söykənən rayon digər tərəflərdən BasarkeçərGöyçə yaylaları ilə dövrələnmişdir. Soylan rayonu ərazisində Arpaçayın üzərindəki Keçid su anbarından başlanan Arpa-Göyçə kanalı Aşağı Qaranlıq rayonunun ərazisindən keçərək rayonun Aşağı Alçalı kəndi yaxınlığında Göyçə gölünə tökülür. Əziznər, Asaymirzə yaylaqları və Səlim aşırımı (hünd.2410 m), Ərmağan (hünd.2829 m) dağları da rayonun ərazisinə düşür.

Aşağı Qaranlıq rayonunun kəndləri - Kolagirən, Mədinə, Aşağı Alıcalı, Əliqırıq, Vəliağalı, Yuxarı Qaranlıq, Göl kəndi, Yuxarı Adıyaman, Aşağı Adıyaman, Dəlikdaş, Təzəkənd, Əbdülağalı, Aşağı Gözəldərə, Zolağac

1948-1951-ci illərdə Aşağı Qaranlıq rayonunun azərbaycanlı kəndlərinin demək olar ki, hamısı bütünlüklə boşaldılmışdır.

Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin müxtəlif fərmanları ilə Aşağı Qaranlıq rayonu üzrə dəyişdirilmiş tarixi yer adları:

Qədim türk adı İndiki adı Dəyişdirilmə tarixi
Abdalağalı Vavşen 03.01.1935
Vəliağalı Dzoragyuğ ...
Göl Liçik ...
Dəlikdaş Tsakkar ...
Aşağı Qaranlıq Martuni ...
Əliqırıq Astxadzor 03.01.1935
Zolaxaç Zolakor 03.01.1935
Kolagirən Tsovinar 03.01.1935
Yuxarı Adyman Verin Getaşen 07.12.1945
Aşağı Adyaman Nergin Getaşen 07.12.1945
Aşağı Gözəldərə Vardenik 07.12.1945
Kəsikbaş Lernaker 07.12.1945
Adamxan Vardadzor 03.07.1968
Aşağı Alçalı Arstsvanist 27.09.1968
Qaranlıq Gehovit 03.07.1968
Aşağı Qaranlıq rayonunda mənzərə

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]