Sarıyaqub

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Yaşayış məntəqəsi
Picto infobox map.png
Sarıyaqub

40°8′48″N 45°48′56″E / 40.14667°N 45.81556°E / 40.14667; 45.81556Koordinatlar: 40°8′48″N 45°48′56″E / 40.14667°N 45.81556°E / 40.14667; 45.81556


Ölkə Flag of Armenia.svg Ermənistan
Saat qurşağıUTC+04:00
Xəritə
Sarıyaqub — yerləşdiyi ərazi Ermənistan
Sarıyaqub
Vikidatada redaktə et: Vikidatada redaktə et

SarıyaqubGöyçə mahalının Basarkeçər rayonunda kənd.[1]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Sarıyaqub İrəvan quberniyasının Yeni Bayazid qəzasında, indiki Basarkeçər (Vardenis) rayonunda kənd. Rayon mərkəzindən 10 km cənub-şərqdə, Məzrə çayının yaxınlığında yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.[2]

Kəndin ilk adı Zərgərli olmuş, XIX əsrdən etibarən isə Miskin Abdalın oğlu Şadmanın nəslindən olan həmin əsrdə yaşamış Sarı Yaqubun şərəfinə onun adı ilə adlandırılmışdır.

Antropotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.

Ermənistan prezidentinin 19. IV. 1991-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Çaxkadzor qoyulmuşdur.

Ərazisi[redaktə | əsas redaktə]

Sarıyaqub Göyçə gölünün şərqində Göyçə silsiləsi dağlarına daxil olan Şivri dağının ətəyində, rayon mərkəzindən 13 km-lik məsafədə yerləşirdi. Kəndin mərkəzindən mənbəyi Yelli dərə, Keyti dağı və Əyriqar, Sarıyer yaylaqlarından başlayan və Göyçə gölünə tökülən Məzrə çayı keçir. Kənd şərq tərəfdən 3-4 km Qaraqoyunlu, Cənub-Şərq tərəfdən 1,95 km Aşağı-Şorca, Cənub qərbdən 3,6 km Daşkənd, Qərbdən - 0,4 km Basarkeçər və 1,6 km Qoşabulaq, Şimal - qərbdən 2,65 km Qayabaşı, Şimal - şərqdən 2,4 km Nərimanlı kəndlərin ilə həmsərhəddir.

Kəndin eni 2 km, uzunluğu isə 4 km - dir. Kəndin - 4800 hektara yaxın torpaq sahəsi olmuşdur. Onun 1800 hektarı dağla birlikdə əkin sahəsi, 300 hektarı isə otaraq və biçənək sahəsi olmuşdur. Kəndin ərazisində adları Türk toponimlərindən ibarət bir çox mənzərəli və gəzməli yerlər vardır: Xaneyin bulağı, Daşlı bulaq, Qumlu bulaq, Qaya bulaq, Çaylı bulaq və başqaları.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Kənddə 1873-cü ildə 294 nəfər, 1886-cı ildə 416 nəfər, 1897-ci ildə 436 nəfər, 1908-ci ildə 385 nəfər, 1914-cü ildə 675 nəfər, 1916-cı ildə 651 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır[3]. 1919-cu ilin aprelin 13-20-də azərbaycanlılar ermənilər tərəfindən törədilən qırğınlar nəticəsində öz ata-baba yurdlarını tərk etmək məcburiyyətində qalmışlar[4]. 1920-ci ildə Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra sağ qalan azərbaycanlılar öz doğma kəndlərinə qayıda bilmişlər. 1922-ci ildə Sarıyaqubda 343 nəfər, 1926-cı ildə 377 nəfər, 1931-ci ildə 471 nəfər[5], 1987-ci ildə 1780 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1988-ci ildən noyabr - dekabr aylarında kəndin bütün əhalisi ermənilər tərəfindən zorla və qırğınlarla qovulmuşlar. İndi burada ermənilər yaşayır.

1988-ci ilin sоyqırımınıdа kənddən Quliyеvа Tutu Аllаhvеrdi qızı (1919) həlаk оlmuşdur.

Tanınmışları[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. PDF versiyası. // Qərbi Azərbaycanın türk mənşəli toponimləri. Müəllifi: İ. M. Bayramov; Redaktorları: B. Ə. Budaqov, H. İ. Mirzəyev, S. A. Məmmədov. Bakı: "Elm" nəşriyyatı, 2002, 696 səh. ISBN 5-8066-1452-2
  2. Д. Д. Пагиревь. Алфавитный указатель кь пятиверстной картѣ Кавказскaго края, изданiя Кавказскaго Военно–Топографическaго Отдѣла. Записки Кавказскаго отдѣла Императорскаго Русскаго Географическаго общества. Книжка XXX. Тифлись: Типографія К. П. Козловскаго, 1913, стр. 221
  3. Qorqodyan Z. 1831-1931-ci illərdə Sovet Ermənistanının əhalisi, (erməni dilində). İrəvan, «Melkonyan fond», 1932. s.26-27, 112-113
  4. История Азербайджана по документам и публикациям, Баку, «Элм», 1990. s.305
  5. Qorqodyan Z. 1831-1931-ci illərdə Sovet Ermənistanının əhalisi, (erməni dilində). İrəvan, «Melkonyan fond», 1932. s.26-27, 112-113