Razdan rayonu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Axta rayonu səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Razdan rayonu
Hrazdan District (1989).png
Əhali 28 903[1] (1989) nəfər
Yaranma tarixi 09.09.1930

Razdan rayonu[2], Axta rayonu[Mənbə göstərin]Ermənistan SSR-da və Ermənistan Respublikasında inzibati ərazi vahidində rayon olmuşdur. Qərbi Azərbaycanın tarixi Dərəçiçək mahalı ərazisində yerləşirdi.

1930-cu il sentybarın 30-da yaradılıb. 1959-cu il iyunun 30-na qədər Axta rayonu, həmin tarixdən etibarən isə Razdan rayonu adlandırılıb. Ərazisi 936 kv.km-dir. Rayon mərkəzi Razdan şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvan şəhərinə olan məsafə 50 km-dir.

Axta rayonu ərazisindən Zəngi çayı və onun qolu Böyükçay (dəyişdirilmiş adı Marmarik) axıb gedir. Axta rayonunun aid olduğu Dərəçiçək mahalının adı Aşağı Axtadan Şərqə doğru uzanan meşənin içərisində, Əlibəy dağının ətəyində yerləşən Dərəçiçək kəndinin adından götürülüb. Bu yerlər həmişə İrəvan xanlarının diqqət mərkəzində olub. İrəvan xanlarından Pənah xanın buradakı sarayı XX əsrin 60-cı illərinə kimi saxlanılmışdı.

Dərəçiçək mahalının Şimalından Böyük Qarakilsəyə qədər uzanan Teş dağları Gürcüstan ağzına gedib çıxır. Tədqiqatçılar "teş" sözünün dış sözünün fonetik forması olduğunu və bu kəlimənin Dış Oğuzların sərhəddini göstərdiyini bildirirlər. Maraqlıdır ki, ermənilər də bu sözü dırs kimi "bayır", "çöl" anlamında işlədirlər.

Kitabi Dədə Qorqud boylarında adı çəkilən Altuntaxtın da Dərəçiçəkdə olduğu haqqında da araşdırmalar aparılıb. Doğrudan da Dərəçiçəkdə Misxana kəndindən Şimal Şərqdəki yaylağın adı Altuntaxt yaylağıdır.

Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin müxtəlif fərmanları ilə Axta rayonu üzrə dəyişdirilmiş tarixi yer adları:

Qədim türk adı İndiki adı Dəyişdirilmə tarixi
Dərəçiçək Tsaxkadzor ...
Ərzəkənd Arzakan ...
Paşakənd Marmarik 03.01.1935
Dədəqışlaq Axundov 04.05.1939
Tayçarıx Meğradzor 31.05.1946
Babakişi Haxavanadzor 15.07.1948
Misxana Ankavan 01.12.1949
Aşağı Axta Hrazdan 30.06.1959
Axta rayonu Hrazdan rayonu 30.06.1956
Yuxarı Axta Lernanist 25.01.1978
Təkəli (Dərəçiçək) Artavaz 19.IV.1991

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • ASE, VIII cild, Bakı, 1984-cü il, səh. 75

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]