İlməzli

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Tarixi Azərbaycan əraziləri
İlməzli


Xəritədə yeri
İlməzli (Ermənistan)
Red pog.png
İlməzli
Məlumatlar
Ölkə Ermənistan
Bölgə Loru mahalı
Əhali 3126 nəfər ([[1987]])

İlməzliQərbi Azərbaycanda (indiki Ermənistanda) kənd.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

İlməzli İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indiki Kalinino rayonunda kənddir. Rayon mərkəzindən 7–8 km şimal-qərbdə yerləşir. Kalinino rayonu yaradılanadək Cəliloğlu (Stepanavan) rayonunun tərkibində olmuşdur.

Toponim türk dilində tayfa mənasında işlənən il//el sözü ilə qədim türk dilində "təpə" mənasında işlənən mar sözünün fonetik forması olan maz sözündən əmələ gəlmişdir. Azərbaycan dilində r~z səs əvəzlənməsinin (yor~ yoz, yar~yaz, gör~göz) qanunauyğun fonetik hadisə olduğunu nəzərə alıb qeyd etmək olar ki, maz, mar sözünün fonetik formasıdır. Mürəkkəb quruluşlu toponimdir.

İlməzli kəndi düzənlikdə yerləşdiyindən "təpə" mənasında işlədilən mar sözünün kəndin adının fomalaşmasına heç bir aidiyyatı yoxdur.

Mədəniyyəti[redaktə | əsas redaktə]

İlməzl kəndi Dağ Borçalının elmə, təsilə ən çox maraq göstərən kəndlərindən biri idi. Belə ki, İlməzli orta məktəbi o dövr üçün demək olar ki, Kalinino və Dmanisi rayonlarında yeganə orta məktəb idi. Bundan başqa İlməzli orta məktəbinin nəzdində internat da fəaliyyət göstərirdi ki, bu da kənar kəndlərdən gələn şagirdlər üçün nəzərdə tutulurdu.İlməzli orta məktəbində dövrünün çox savadlı müəllim kollektivi var idi.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Kənddə 1831-ci ildə 75 nəfər, 1886-cı ildə 212 nəfər, 1897-ci ildə 301 nəfər, 1908-ci ildə 195 nəfər, 1914-cü ildə 188 nəfər, 1916-cı ildə 479 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə azərbaycanlılar erməni təcavüzünə məruz qalaraq deportasiya olunmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra sağ qalan kənd sakinləri öz yerlərinə dönə bilmişdir. Burada 1922-ci ildə 431 nəfər, 1926-cı ildə 462 nəfər, 1931-ci ildə 565 nəfər, 1987-ci ildə İlməzli kənd sovetliyində (üç kənd İlməzli,Qaraqala və Qaraisəli) 3126 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1988-ci ildə ilməzlilər Ermənistan dövləti tərəfindən siyasi genosidə məruz qalaraq tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya edilmişlər. İndi burada yaşayış yoxdur..

Tanınmışları[redaktə | əsas redaktə]

 Şəmilov Şəmistan Məhəmməd oğlu uzun müddət İlməzli kənd orta məktəbinin direktoru.                   
 İbrahimov Müsəllim Allahverdi oğlu İlməzli kənd orta məktəbinin dərs hissə müdiri.               
 Paşayev Ziyəddin Əhməd oğlu bir neçə il sovxoz direktoru.                                        
 Kazımov Şəmistan Əziz oğlu bir neçə il sovxoz direktoru və Kalinino rayon icrayyə şöbəsində 
 məsul vəzifədə işləmişdir.                                                                            
 Sarıyev Sarı Hümbət oğlu bi neşə il sovxoz direktoru.                                              
 Yusubov Mədəd Ələddin oılu İlməzli sovxozunun sonuncu direktoru.                                
 İsmaylov Məhəmməd Namaz oğlu bir müddət kənd sovetinin sədri.                                                 
 Mustafayev Seyfəddin Rüstəm oğlu bir müddət kənd sovetinin sədri.                                             
 Efendiyev Alı vəkil oğlu İlməzli kənd sovetinin sonuncu sədri.                                   
 Alıyev Paşa Alı oğlu Bakı şəhərində polis mayoru.                                            
 Abdullayev Cahangir Yusif oğlu Bakıda deputat və zavod direktoru.                                  
 İbrahimov Mamed Qəmbər oğlu Vergilər idarəsində şöbə müdiri.                                                 
 Kazımov Rəşid Kazım oğlu Bakıda jurnalist.                                                                        
 Ömərov Vaqif Əlləz oğlu hərbi zavodda baş mühəndis.                                                        
 Kazımov Zülfüqar Hacı oğlu tanınmış həkim.                                                      
 İbrahimov Nazim Müləzzim oğlu həkim,tibb elimləri namizədi, Səhiyyə Nazirliyində məsul fəzifədə 
 işləmiş.                                  
 Kazımov Əhməd Hacı oğlu universitetdə müəllim professor.                                              
 Kazımov Vəli Mustafa oğlu kimya elmləri üzrə fəlsəfə doktoru.                                       
 Efendiyev Umud Musa oğlu Rusiyada həkim professor.                                                    
 İbrahimov Arif Həsən  Moskvada müəllim professor.                                                               
 Təmirov Salman Qərib oğlu (Salman Qazi) şair,yazıçı və aşıq.                                        
 Osmanov İsmail Mustafa oğlu (İsmail İlməzli) şair.                                                    
 Təmirov Hafiz Ziyadxan oğlu (Hafiz Hacxalıl) Daxili İşlər Nazirliyində mayor, şair.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]